سفرهٔ سال نو در روژآوا؛ شیرینیهای سنتی و هنر زنان محلی
در محلهٔ تلحجر حسکه روژآوا، شکریه حاجحسن با مهارت غذاها و شیرینیهای سنتی را آماده میکند. بَنی و بَستق، دو شیرینی نمادین، هم سفرهٔ سال نو را کامل میکنند و هم میراث فرهنگی زنان منطقه را زنده نگه میدارند.
رونیدا حاجی
حسکه- هر فصل و هر جشن، غذاهای سنتی و فرهنگیِ ویژهی خود را دارد. شکریه حاجحسن، زن ۵۵ ساله و مادر چهار فرزند، در محلهٔ تلحجر در منطقهٔ حسکه زندگی میکند. او با اشتیاق منتظر هر فصل است تا این غذاهای سنتی را برای خانهاش آماده کند. او این غذاها را نهتنها برای مصرف خود، بلکه همزمان برای فروش به همسایههایش نیز تهیه میکند.
بَنی و بستق از مشهورترین شیرینیهای سنتی در میان همهٔ مناطق شمال و شمالشرق سوریه هستند. این شیرینیها از نسلی به نسل دیگر منتقل شدهاند و بخش مهمی از میراث منطقه به شمار میآیند. آنها از جمله شیرینیهای مردمی هستند که در جشنهای کریسمس در این منطقه استفاده میشوند.
سفرهٔ سال نو با دستان زنان آراسته میشود
شکریه حاجحسن تأکید میکند که سفرهٔ سال نو بدون «بَنی» و «بَستق» کامل نمیشود و میگوید:«هرچه به پایان سال نزدیک میشویم، زنان خانههایشان را میآرایند و شمع روشن میکنند تا به استقبال سال نو بروند. سفرهٔ سال نو در هر خانه با وجود شیرینیها و غذاهای مردمی و فولکلوریک شناخته میشود که فضای جشن را دلنشینتر میکنند. در میان این شیرینیها، بَنی و بَستق نیز هستند که از نمادهای جشن سال نو به شمار میآیند و بهعنوان بخشی جداییناپذیر از این سفره محسوب میشوند.»
شکریه توضیح داد که تهیهٔ غذاها و شیرینیهای سنتی را از دوستان و مادرش یاد گرفته و افزود:«هر فصل غذا و ویژگی خاص خود را دارد و من همیشه آمادهام تا غذاهای سنتی را آماده کنم. من آنها را با عشق و هنر آماده میکنم. من آشپزخانهام را بهعنوان مکانی ویژه برای آمادهسازی غذاها و ملزومات فصلی آماده کردهام.»
تهیهٔ بَنی و بَستق
شکریه حاجحسن جزئیات تهیهٔ شیرینیهای «بَنی» و «بَستق» که از محبوبترین شیرینیهای فصلی منطقه هستند را اینگونه توضیح داد:«من مغزهای قهوهای را با دقت نخ میکنم و مانند زنجیر آماده میکنم. سپس خمیر نازکی از آرد، آب، شکر و وانیل روی آتش آماده میکنم. وقتی خمیر آماده شد، مغزها را داخل خمیر میگذارم و رول میکنم تا خشک شوند. این فرآیند را چند بار تکرار میکنم. برای بَنی و بَستق که از خمیر و مغز آماده میشوند، آنها را روی پلاستیک پهن میکنم و تا خشک شدن روی قفسه خانه میگذارم.»
خودکفایی بزرگترین نعمت است
شکریه ادامه داد و گفت که کارش در تهیهٔ غذاهای سنتی و ملزومات زمستانی برای او هم یک سرگرمی است و هم شکلی از هنر. همچنین راهی است تا خانوادهاش را از طریق توانمندی اقتصادی اداره کند و افزود:«چقدر خوب است که انسان به خود اعتماد داشته باشد و به ویژه از طریق توانایی مالی، مستقل باشد.»
امید ما این است که سال نو را در آرامش و آزادی زندگی کنیم
شکریه دربارهٔ نقش مهم زنان در حفظ میراث و غذاهای سنتی صحبت کرد و گفت:«ما آغاز سال نو را در همهٔ جوامع منطقه جشن میگیریم و امیدواریم سالی پر از آرامش و آزادی باشد. در منطقهٔ ما، نهتنها جامعهٔ سُریانی جشنهای خود را برگزار میکند، بلکه همهٔ جوامع با هم جشن میگیرند. ما با هم زندگی میکنیم و جشنهایمان را نیز با هم برگزار میکنیم.»