آیا زنان میتوانند خلأ نظام سلامت را در مهار تب دنگی پر کنند؟
با افزایش موارد تب دنگی در منطقه الغریبه سودان، زنان داوطلب با راهاندازی دوباره مراکز بهداشتی، بسیج جامعه و اجرای برنامههای آگاهیبخشی، به نیروی اصلی مهار این بحران تبدیل شدهاند.
میسا القاضی
سودان- زنان سودانی در راهاندازی دوبارهی مراکز بهداشتی، سازماندهی کار در داخل آنها و پیگیری روزانهی وضعیت بیماران نقش داشتهاند. افزون بر این، آنها در بسیج جامعه، تشویق خانوادهها به رعایت دستورالعملهای بهداشتی و مشارکت در کارزارهای نظافت، سمپاشی و مبارزه با محلهای تکثیر پشهها نیز سهم مهمی ایفا کردهاند.
همچنین زنان نقش اساسی در آگاهیبخشی اجتماعی بر عهده داشتهاند؛ از طریق دیدارهای خانگی و ارتباط مستقیم با خانوادهها، بهویژه با گروههای آسیبپذیرتر، آن هم در شرایطی که امکانات محدود و پوشش خدمات درمانی ضعیف است. نقش آنان تنها به حوزهی سلامت محدود نمانده، بلکه حمایت روانی و اجتماعی از بیماران و خانوادههایشان و نیز تقویت روحیهی همبستگی و همیاری در جامعه را نیز در بر گرفته است.
این نقش بهویژه در تلاشهای جمعیت هلالاحمر سودان در منطقهی الغریبه آشکار شده است؛ جایی که شیماء بشیر، مسئول واحد هلالاحمر در این منطقه، رهبری یک تیم میدانی را بر عهده دارد که از زمان شناسایی نخستین موارد ابتلا، بیوقفه مشغول کار بودهاند. این اقدامات شامل بهبود وضعیت فاضلاب و بهداشت محیط، از میان برداشتن محلهای تکثیر پشهها و همچنین آگاهسازی خانوادهها دربارهی روشهای پیشگیری و حفاظت از کودکان در داخل خانهها بوده است.
او تأکید کرد که این جمعیت یک روز درمانی رایگان برگزار کرده و یک چادر اضطراری دایر کرده است که بهصورت شبانهروزی فعالیت میکند و در آن دارو و خدمات پزشکی ارائه میشود. این اقدام در قالب کاری هماهنگ انجام شد که در آن واحدهای دیگر هلالاحمر، داوطلبان و نهادهای رسمی و اجتماعی مشارکت داشتند.
از سوی دیگر، سلمی عوض فضیل، روزنامهنگار و کنشگر اجتماعی، گفت که این تحرک از احساس بالای مسئولیت اجتماعی سرچشمه گرفته است. او تأکید کرد که اصل اساسی این حرکت حضور در محلهای نیاز است، حتی با وجود محدودیت منابع و ناتوانی در پاسخگویی به همهی نیازها.
او توضیح داد که آغاز این اقدام پس از دریافت اطلاعاتی از وزارت بهداشت دربارهی بروز موارد ابتلا به تب دنگی در منطقه بوده است؛ موضوعی که گروهی از زنان و فعالان اجتماعی را بر آن داشت تا بهسرعت هماهنگی کرده و یک بازدید میدانی فوری برای بررسی ابعاد مشکل انجام دهند.
وی افزود که مستندسازی وضعیت و انتشار درخواستهای کمک از طریق رسانهها و شبکههای اجتماعی، در به حرکت درآوردن واکنش رسمی نقش داشته است؛ بهگونهای که در همان روز یک پزشک مأمور شد و یک آمبولانس نیز فراهم شد. همچنین هلالاحمر برای سمپاشی و مبارزه با ناقلان بیماری، بهویژه پشهها، وارد عمل شد.
ادامهی کار بدون وقفه
در همین حال، حلیمه فضلالمولی، نمایندهی هیئت توسعهی منطقهی الغریبه ـ دفتر اجتماعی، گفت که جامعهی محلی بلافاصله پس از ظهور موارد ابتلا دست به کار شد. او توضیح داد که مرکز بهداشتی قدیمی با انتقال تجهیزات و امکانات از مرکز بالادستی دوباره راهاندازی شد تا بیماران را پذیرش کرده و خدمات درمانی فوری ارائه دهد.
او افزود که کادر درمانی و داوطلبان بدون وقفه به کار ادامه دادهاند و تأکید کرد که این تلاشها «روزبهروز و بدون هیچ غیبتی» برای پیگیری بیماران و ارائهی مراقبتهای لازم ادامه داشته است. وی همچنین از روحیهی همبستگی و همکاری میان ساکنان منطقه تمجید کرد.
او نقش بزرگ هلالاحمر را نیز ستود و گفت که این تلاشها شامل سمپاشی، بازرسی خانهها و مبارزه با ناقلان بیماری، همراه با آگاهیبخشی اجتماعی بوده است؛ افزون بر خدماتی که نهادهای بهداشتی در شهر مَروی ارائه کردهاند.
این زنان تأکید کردند که مرحلهی پیش رو نیازمند ادامهی هماهنگی میان تلاشهای رسمی و مردمی است و باید به آگاهیبخشی بهداشتی، سمپاشی و تأمین درمان اولویت داده شود تا بیماری در همان منطقه مهار شده و از گسترش آن به مناطق همجوار جلوگیری شود.
این تحرک، نقش رهبری زنان در مواجهه با بحرانهای بهداشتی را نشان میدهد و اهمیت ابتکارهای مردمی را در پر کردن خلأهای خدمات سلامت در مناطق حاشیهای برجسته میکند.