BÎNEVŞ STÊRK

Şirnex – Nisan ayı, Êzidî toplumu tarafından baharın gelişinin müjdecisi olarak kabul ediliyor. Her yıl Nisan ayının ikinci haftasında Çarşema Sor Bayramı kutlanıyor. Êzidî inancına göre bu günde Melekê Tawis yeryüzüne iner. Çarşema Sor’da görülen bazı gelenekler arasında, yaşamın başlangıcının sembolü olarak kabul edilen yumurtaların boyanması, arınma ve yenilenmenin simgesi olan ateşin yakılması, bereket getirmesi için kapılara çiçek asılması, ataları anmak için mezarlık ziyaretleri ve aile ziyaretleri yer alıyor.

Kadınlar renkli kıyafetleriyle dikkat çekti

Bu yıl da Êzidîlerin yaşadığı ve henüz topraklarını terk etmediği bölgelerde bayram kutlandı. Bu yerlerden biri de Şirnex’ın Hezex (İdil) ilçesine bağlı Kiwex (Kivex) köyü oldu. Köy boş olmasına rağmen geri dönüş için çalışmalar yürütülüyor. Avrupa’da yaşayan eski köy muhtarının öncülüğünde köyün yeniden canlandırılması amacıyla burada Çarşema Sor Bayramı kutlandı.

Binlerce kişinin katıldığı kutlamalarda akşama kadar müzik eşliğinde halaylar çekildi, yumurtalar boyandı, getirilen yemekler birlikte paylaşıldı ve yeni tanışmalar gerçekleşti. Farklı araçlarla köye gelen yüzlerce kadın, kadın özgürlüğünün görünür bir ifadesi oldu. Kadınlar ve gençler gruplar halinde köyde hazırlanan kutlama alanına geldi. Kutlamalarda özellikle kadınların renkli kıyafetleri dikkat çekti.

Yalnızca Êzidî kadınlar değil, Müslüman kadınlar ve farklı inançlardan kadınlar da kutlamalara katıldı. Kürdistan’ın dört parçasından ve dünyanın farklı yerlerinden gelen kadınlar, duygu ve düşüncelerini bizimle paylaştı.

‘Müslümanım ama Êzidî halkımızın bayramını kutlamak için geldim’

  

Helîma’nın annesi, Mêrdîn’in Kerboran (Dargeçit) ilçesinden kutlamalara katılmak için Kiwex’e geldiğini söyledi. Helîma, kadınların düşüncelerinin ve haklarının olması gerektiğini, haksızlık ve kötülük istemediklerini belirterek şunları söyledi: “Ben Müslümanım ama Êzidî halkımızın bayramını kutlamak için Kiwex’e geldim. İnançlarımız ne kadar farklı olursa olsun biz kadınlar birlikte olmalıyız. Çünkü baskı altındayız. Bu zulmü ve şiddeti istemiyoruz; dilimizi ve kimliğimizi istiyoruz.”

‘Şengal’e dönmeye cesaret edemiyoruz’

  

Şengal fermanı sırasında yerinden edilen Rewşê’nin annesi, torunuyla birlikte ziyaret bahçesinde oturuyor ve etrafını izliyor. Yorgunluğu yüzünden okunan anne, ilk başta konuşmak istemedi. Derin bir nefes aldıktan sonra konuşmaya başladı. Yaşadıklarının hiçbirini unutamadığını söyleyen anne, yüreğindekileri bizimle paylaştı.

Şengal’den ayrılma nedenlerini anlatan anne şöyle konuştu: “Ferman sırasında evlerimiz elimizden alındı, çocuklarımız götürüldü, bizi yerimizden yurdumuzdan ettiler. Dört yıldır Midyat’ta yaşıyoruz. Şengal’e dönsek bile kalabileceğimiz bir yer yok. Dönmeye cesaret edemiyoruz.”

Rewşê’nin annesi, bu bayramın halklar arasında birlik için bir vesile olmasını dileyerek sözlerini şöyle tamamladı: “Umarım üzerimizdeki bu zulüm sona erer ve hepimiz bayramlarımızı özgürce kutlayabiliriz.”

‘Umarım barışın ve başarının sembolü olur’

Murşîde isimli bir diğer kadın da Müslüman olduğunu ancak aynı amaçla Kiwex’e geldiğini belirtti. Cizîr’den kutlamalara katılmak istediğini söyleyen Murşîde, şöyle konuştu: “Çarşema Sor’u tüm Êzidîlerin, Zerdüştlerin, Süryanilerin ve Müslümanların bayramı olarak kutluyoruz. Umarım bu bayram, barışın, halkların kardeşliğinin ve başarının sembolü olur.”

Nûhat ise genç bir kadın ve Şengal’den gelmiş. Bayram için Kiwex’e geldiklerini belirten Nûhat, “Bu çok güzel, büyük ve değerli bir bayram. Tüm arkadaşlarımız gibi burada olmaktan çok mutluyuz. Buradaki ve her yerdeki tüm Êzidîleri selamlıyor ve bayramlarını kutluyorum” dedi. Nûhat, farklı yerlerden insanların kutlamaya katılmasının kendisini çok mutlu ettiğini belirterek, “Bizi yalnız bırakmadıkları için çok teşekkür ediyoruz” ifadelerini kullandı.

Ayfer adlı genç kadın ise Almanya’dan ailesiyle birlikte Kiwex’e gelmiş. Burada ilk kez kutlamalara katıldığını belirten Ayfer, “Buraya gelerek birçok yeni şey gördüm ve yeni insanlarla tanıştım, çok mutlu oldum” sözleriyle duygularını dile getirdi.

Müslüman ama yüreği Êzidî halkıyla

Çarşema Sor için Cizîra Botan’dan gelen Pınar da Müslüman olduğunu ancak yüreğinin Êzidî halkıyla birlikte olduğunu ifade ederek, “İlk kez buraya geliyorum. Çok memnun kaldık. Burada olmaktan çok mutluyum” dedi.

Şengalli genç Êzidî kadın Rinda da Pınar ile benzer duygular paylaştı. Almanya’da yaşayan Rinda, bayram için Midyat’a geldiğini ve bu kalabalığı görmekten büyük mutluluk duyduğunu söyledi. Rinda, “İyi ki buraya geldim. Tüm Êzidîlerin bayramını kutluyor ve bunun barışa vesile olmasını diliyorum” dedi.

‘Bu ateş hiç sönmesin, herkes için mutluluk olsun’

Avrupa’dan gelen bir başka kadın da Çarşema Sor’u tüm Êzidî halkı için kutlayarak, “Bu ateş hiç sönmesin ve herkes için mutluluk getirsin” dileğinde bulundu.

Amed, Şirnex, Mêrdîn, Êlih (Batman) ve Mûş gibi kentlerden gelen birçok kadın da halklar arası birlik ve farklı inançlara saygının önemine dikkat çekti. Tüm Kürtlere iç birliklerini güçlendirme çağrısı yapan kadınlar, Êzidî halkının yalnız bırakılmaması gerektiğini vurguladı.