FATİMA REŞAD

Yemen – Yemen’de kadınların kamusal alanda görünür olması hâlâ güçlü toplumsal baskılarla karşılaşıyor. Geleneksel kalıplar, ekonomik yoksunluk ve çevrimiçi saldırılar; birçok kadını geri çekilmeye zorlarken, bazı kadınlar tüm engellere rağmen mesleki varlığını korumaya çalışıyor. Spiker ve müzisyen Ferrah Kaid de, bu zorlukların içinde yol almaya çalışan kadınlardan biri olduğunu söylüyor.

Yemenli genç kadın Ferrah Kaid, çocukluk hayali olan spikerliğe ulaşırken aynı zamanda Aden’de kadınlardan oluşan bir müzik grubunda ud çalarak sanat çalışmalarını da sürdürdü. Ferrah Kaid, bu yolculuğun kolay olmadığını vurgulayarak, “Deneyimim okulda öğrenciyken başladı… gelecekte spiker olma hayalim oluştu” dedi. Toplumun kadına ve sanata yaklaşımının önüne ciddi engeller çıkardığını belirten Ferrah Kaid, “Hayalim bir süre durdu… ama bir gün geri döneceğim umudunu hiç kaybetmedim” sözleriyle yaşadığı zorluklara rağmen hedefinden kopmadığını ifade etti.

Toplumsal konulara odaklandı

Ferrah Kaid, bu yolculuğunun başlangıcını şöyle anlattı:

“Deneyimim okulda öğrenciyken başladı. O zaman bu alanda büyük bir potansiyelim olduğunu keşfettim ve gelecekte spiker olma hayalim oluştu. Üniversitede Radyo ve Televizyon bölümünü seçtim ve hayalimin peşinden gittim. İkinci sınıfta hikâye ve makale yazmaya da başladım. Tam bu süreçte radyoda bir iş ilanı gördüm, başvurdum ve kabul edildim. Medya alanındaki gerçek başlangıcım böyle oldu.”

Ferrah Kaid, radyo yayıncılığı sürecinde özellikle toplumsal konulara yöneldiğini belirterek, “Radyo alanında insanlara dokunan toplumsal programlara odaklandım. Özellikle barış, çocuk, kadın hakları ve çevre konularını ele aldım. Kadın olduğum için kadınların meselelerini konuşmam gerektiğini hissediyordum” dedi.

Sanatla bağı

Çocukluğundan beri müzikle iç içe olduğunu söyleyen Ferrah Kaid, sahnede şarkı söylemeyi uzun süre hayal ettiğini dile getiriyor. Bu hayalin bir kısmının gerçekleştiğini söyleyen Ferrah Kaid, “Kadınlardan oluşan müzik grubuna katıldığımda bu hayal gerçekleşti ve ben ud çaldım. Deneyimim çok büyük değildi ama bende güçlü bir iz bıraktı. Sanatsal seviyemi yükseltecek fırsatlar aradım. Radyodaki işim sayesinde sanatsal çevrelerle tanıştım. Bu insanlar benim için bir şans oldu ve böylece ‘sanatçı Ferrah’ olarak yolum açıldı” ifadelerini kullandı.

‘Umudumu hiç kaybetmedim’

Ferrah Kaid, hem sanat hem de medya alanında çok sayıda engelle karşılaştığını vurgulayarak, sanat alanında yoğun biçimde zorbalığa maruz kaldığını ve çevresinden yeterince destek görmediğini belirtti.

Ferrah Kaid, ülkedeki siyasi ve ekonomik koşulların da sanat üretimini zorlaştırdığını dile getirerek, birçok gencin hayallerini ertelemek zorunda kaldığını söyledi. Bu süreçte kendisinin de benzer bir noktaya geldiğini belirten Ferrah Kaid, “Hayalim bir süre durdu. Geçim sıkıntısı ve iş bulma zorunluluğu beni daha fazla etkiledi. Bu yüzden sanatı bıraktım. Ama bir gün geri döneceğim umudunu hiç kaybetmedim. Şu an daha çok medya çalışanı olarak mesleğime odaklanıyorum” dedi.

Toplumun sanata bakışının da önemli bir engel olduğunu belirten Ferrah Kaid, bununla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı: “Toplumun sanata bakışı benim için zorlayıcıydı. Bir de maddi kazanç sorunu var. Çünkü gelir, bir sanatçıya ya da sanatçı kadına yetmiyor. Fırsatlar az, rekabet çok. Ben şanslıydım ve bir fırsat yakaladım. Ama pek çok kişi bir iş bulmak için uzun süre uğraşıyor.”

Kadın müzik grubu deneyimi

Kadınlardan oluşan müzik grubuna dair tepkileri anlatan Ferrah Kaid, “Grubumuz toplum için bir sürpriz gibiydi. Kurulduğunda sevinenler oldu ama emeklerimize saldıranlar da çıktı. Kadınların müzik aleti taşımasına şaşırdılar, bu yüzden grubun durdurulması için ciddi kampanyalar yürütüldü. Biz yine de devam ettik. Bizi durduran tek şey maddi imkânsızlık oldu” dedi.

Ferrah Kaid ayrıca bir dönem kimliğinin taklit edilmesiyle “siber suç”a maruz kaldığını da anlattı. Bu durumu psikolojik olarak aştığını söyleyen Ferrah Kaid, yaşadıklarını kendisi için önemli bir sınav olarak değerlendirdiğini ifade etti.

Ferrah Kaid, tüm zorluklara rağmen mücadeleyi sürdüreceğini belirterek, hedefini şöyle dile getirdi:

“Sanat ve medya alanında ilham veren biri olmak istiyorum. Evde hâlâ müzik çalışıyorum ama artık gitar çalıyorum. Ud yerine gitarı seçtim; bu da benim kontrolüm dışında gelişen nedenlerden oldu.”