Haber Merkezi – Yemen ve Orta Doğu’da insan hakları ihlallerini izleyen SAM İnsan Hakları ve Özgürlükler Örgütü, bugün yayımladığı yıllık raporda, ülkede hak ihlallerinin geçen yıl da artarak devam ettiğini açıkladı.

“Durgunluğun Bedeli” başlıklı raporda, siyasi çözüm sürecinde ilerleme sağlanamamasına rağmen krizin derinleştiği, hak ve özgürlükler alanında ise ciddi bir gerileme yaşandığı belirtildi. Raporda, askeri çatışmaların şiddetinin azalmasının sivillerin yaşamına olumlu yansımadığı, ihlallerin gündelik hayatın bir parçası haline geldiği ifade edildi.

Örgüt, geçen yıl 2 bin 661 hak ihlali vakasının kaydedildiğini, bunlardan 2 bin 421’inin ağır ihlal olarak doğrulandığını açıkladı. Bu ihlallerin 2 bin 25’inin doğrudan sivilleri hedef aldığı vurgulandı.

Öldürme, işkence ve zorla kaybetmeler

Rapora göre, yıl içinde 280 kişi hayatını kaybetti, 170 kişi yaralandı. Ölümlerin en büyük kısmı ateşli silahlarla gerçekleşirken (107 vaka), rastgele atılan top mermileri sonucu 71 sivil yaşamını yitirdi.

Mayınlar ve savaş kalıntıları 40 kişinin ölümüne, 49 kişinin yaralanmasına neden olurken, keskin nişancı saldırılarında çoğu kadın ve çocuk olmak üzere 14 kişi hayatını kaybetti.

Ayrıca 671 keyfi gözaltı ve 354 zorla kaybetme vakası kaydedilirken, toplam gözaltı ve kayıp vakalarının sayısı 1025’e ulaştı. Cezaevlerinde 68 işkence vakası belgelenirken, bunların 36’sı ölümle sonuçlandı.

Raporda ayrıca 8 suikast vakası, mülklere yönelik baskın, yağma ve zorla para toplama gibi ihlallerin yanı sıra sivillerin zorla seferberlik programlarına dahil edilmesi gibi uygulamaların da sürdüğü belirtildi.

Kadınlar ve çocuklar en çok etkilenenler

Raporda kadınlar ve çocukların en kırılgan gruplar olduğu vurgulandı. Bu kapsamda çocuklara yönelik 122 ihlal kaydedilirken, bunlar arasında öldürme, yaralama ve çocuk asker kullanımı da yer aldı.

Kadınlara yönelik ise 93 ihlal tespit edildi. Bu ihlaller arasında öldürme, gözaltı ve fiziksel saldırılar bulunuyor. Ayrıca gazeteciler ve medya kuruluşlarına yönelik 108 ihlal kaydedildi.

Uluslararası çalışanlar da hedefte

Raporda yaklaşık 70 BM çalışanının keyfi olarak gözaltına alındığı, Dünya Gıda Programı’nda çalışan bir kişinin gözaltında hayatını kaybettiği belirtildi. Ayrıca Husilerin kontrolündeki Sana’da BM binalarına baskın düzenlendiği ifade edildi.

Öte yandan raporda, uluslararası askeri operasyonların da sivil kayıplara yol açtığına dikkat çekildi. İsrail saldırılarında 120’den fazla kişinin, ABD operasyonlarında ise belirli bir dönemde 238 sivilin hayatını kaybettiği, 467 kişinin yaralandığı aktarıldı.

En fazla ihlal Sana’da

İhlallerin coğrafi dağılımına bakıldığında, başkent Sana 442 vakayla ilk sırada yer aldı. Sana’yı İbb, Dhamar ve Saada kentleri izledi.

Sorumluluk açısından ise ihlallerin yüzde 93,5’inden Husiler sorumlu tutuldu. İsrail ve ABD operasyonları ise daha düşük oranlarda yer aldı.

Uluslararası topluma çağrı

SAM Örgütü, tüm taraflara çağrıda bulunarak keyfi tutuklamaların sonlandırılmasını, işkencenin durdurulmasını ve sivillere yönelik saldırıların engellenmesini istedi. Ayrıca uluslararası toplumdan bağımsız soruşturmalar başlatılması ve cezasızlığın önüne geçilmesi talep edildi.

Raporda, hesap verebilirliğin sağlanmaması ve ihlallerin sürmesinin, şiddet döngüsünü derinleştirdiği vurgulanarak, kalıcı bir siyasi çözüm için adalet ve sivillerin korunmasının temel şart olduğu ifade edildi.