Haber Merkezi- İran Human Rights (IHR) ve Ensemble contre la peine de mort (İdam Cezasına Karşı Hep Birlikte) tarafından yayımlanan ortak rapor, İran’da idam cezalarında son yılların en yüksek artışının yaşandığını ortaya koydu. Rapora göre 2025’te idam sayısı bir önceki yıla göre yüzde 68 artarak bin 639’a yükseldi. İnsan hakları örgütleri, idamların siyasi baskı ve toplumsal kontrol aracı olarak kullanıldığına dikkat çekerken, ülkede protestolara katılan birçok kişinin de idam riskiyle karşı karşıya olduğu vurgulandı.  

En az 48 kadın idam edildi

Raporda 48 kadının idam edildiği, bunun son 20 yılın en yüksek kadın idam sayısı olduğuna dikkat çekildi. İdamların siyasi baskı ve toplumsal kontrol aracı olarak kullanıldığı vurgulanan raporda IHR Direktörü Mahmood Amiry-Moghaddam, yetkililerin “korku yayarak yeni protestoları engellemeye çalıştığını” ifade etti.

Yüzlerce kişi idam riski altında

Rapora göre, 2026 başındaki protestolara katılan yüzlerce kişi idam riskiyle karşı karşıya bulunuyor. Sert müdahalelerle bastırılan protestolarda binlerce kişi yaşamını yitirmiş on binlerce kişi de gözaltına alınmış ya da tutuklanmıştı.

Kürtler ve Beluclara ceza baskısı

İdam edilenler arasında özellikle Kürt ve Beluc halklarından yurttaşların yer aldığı belirtilen raporda orantısız cezaların verildiği kaydedildi. Ayrıca idamların yaklaşık yarısının uyuşturucu suçlarıyla bağlantılı olduğu belirtildi. Kadın idamlarının önemli bir bölümünün ise evli olduğu ya da birlikte olduğu erkek tarafından öz savunma kullanan kadınlara yönelik suçlamalar üzerinden gerçekleştiği ifade edildi.

Hak örgütleri, mevcut kriz ortamında İran yönetiminin idamları daha da artırabileceği uyarısında bulunarak uluslararası topluma tepki çağrısı yaptı.