Silêmanî- Güney Kürdistan’ın Silêmanî kentinde Özgürlük Örgütü ve Rojavalı Kadınlar Örgütü tarafından “Kadının sesi siyaseti oluşturur ve gerçek bir dönüşüme dönüşür” sloganıyla bir panel düzenlendi. Kadın hakları savunucularının katıldığı panelde, kadınların siyasetteki yeri, karar alma mekanizmalarına katılımı ve karşılaştıkları engeller ele alındı.

‘Kürdistan Bölgesi’nde kadınlar siyasette önemli adımlar attı’

Panelde konuşan Razaw Guli Mahmud, kadınların siyasi karar alma süreçlerindeki rolü ve değişim gücüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kadınların uzun süre iktidar ve karar alma mekanizmalarından uzak tutulduğunu belirten Mahmud Razaw Guli Mahmud, kadınların mücadelesi sayesinde seçimlerden siyasi parti ve kurumların oluşturulmasına, parlamenterlikten bakanlık ve devlet başkanlığı gibi görevlere kadar siyasetin farklı alanlarında daha fazla yer almaya başladığını söyledi.

Kadınların siyasete katılımının, Kürt kadınlarının iktidar merkezlerindeki sesini güçlendirdiğini belirten Razaw Guli Mahmud, son yıllarda Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki kadınların siyasi alanda önemli adımlar attığını ifade etti. Bu gelişmelerin geleneksel ve ataerkil yapının hâkim olduğu bir toplumda olumlu bir dönüşüme işaret ettiğini söyledi.

Ancak demokratik sistemin uygulanmasındaki eksiklikler ve ataerkil muhafazakâr düşüncenin siyasi kurumlara kök salmasının kadınların önünde engel oluşturduğunu belirten Razaw Guli Mahmud, hükümet, siyasi partiler ve karar alma merkezlerindeki kritik görevlerin büyük bölümünün hâlâ erkeklerin elinde olduğuna dikkat çekti.

‘Aşiretçi zihniyet kadını siyasette ikincil aktör olarak görüyor’

Razaw Guli Mahmud, Kürt kadınlarının siyasi iktidar içerisinde çoğunlukla ikincil aktör konumunda kaldığını, erkeklerin ise temel karar verici olarak görüldüğünü belirtti. Bunun nedenlerinden birinin Kürdistan’daki siyasi partilerin önemli bölümünde etkisini sürdüren aşiretçi zihniyet olduğunu söyledi.

Aşiretçi anlayışta kadının çoğunlukla çocuk doğurma, ev işleri ve erkeğin ihtiyaçlarını karşılamayla sınırlandırıldığını ifade eden Razaw Guli Mahmud, geçmişte siyasi güce ulaşan az sayıdaki kadının da her zaman kendi bağımsız bilgi ve yetenekleriyle karar alma merkezlerine ulaşmadığını, bazı kadınların erkeklerden devralınan siyasi miras üzerinden konumlandığını belirtti.

Siyasi alanın büyük ölçüde erkeklerin hâkimiyetinde olduğunu vurgulayan Razaw Guli Mahmud, kadınların siyasetteki sınırlı varlığının yalnızca toplumsal cinsiyet sorunuyla açıklanamayacağını, bunun kültür ve eğitimle bağlantılı köklü bir anlayıştan kaynaklandığını söyledi.

‘Kadınların siyasete katılımı temel bir gereklilik’

Berîvan Mahmud Muhammed ise kadınların siyasete katılımının demokrasinin ve toplumsal adaletin gelişmesi açısından temel bir gereklilik olduğunu belirtti. Kadınların siyasi yaşama etkili biçimde katılabilmesi için daha fazla alan açılması gerektiğini söyleyen Berîvan Mahmud Muhammed, Kürt toplumunda kadınların siyasete katılımına yönelik farklı yaklaşımların bulunduğunu ifade etti.

Toplumdaki dini, kültürel ve ataerkil anlayışların yanı sıra kadınların yeteneklerine yönelik güvensizliğin de kadınların siyasi alandaki varlığını sınırlandırdığını belirten Berîvan Mahmud Muhammed, kadınların siyasetten ve karar alma mekanizmalarından dışlanmasının değiştirilmesi gerektiğini söyledi.

Berîvan Mahmud Muhammed, sorunun yalnızca siyasi alandaki erkek egemen seçkinlerle sınırlı olmadığını, siyasi ve kültürel zihniyetin bütünüyle ele alınması gerektiğini belirterek, kültür, eğitim ve parti ideolojilerinin yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu.

‘Kadınların siyasette yer alması demokrasinin gelişmesi için şart’

Aktivist Kijan Ali de kadınların tarih boyunca toplumun farklı alanlarında rol üstlendiğini belirterek, kadınların siyasete katılımının demokrasi ve toplumsal adalet açısından vazgeçilmez olduğunu söyledi.

Kürt toplumunda kadınların siyasette yer almasının gerekliliğine ilişkin farklı görüşlerin bulunduğunu ifade eden Kijan Ali, bazı kesimlerin siyaseti kadınlar için uygun bir alan olarak görmediğini, buna karşılık kadınların siyasi kararlara katılmaması halinde siyasi sürecin gelişemeyeceğini ve toplumun ilerleyemeyeceğini savunan görüşlerin de bulunduğunu belirtti.

‘Kadınların hükümet ve siyasi işlere katılma hakkı var’

Kongra Star temsilcilerinden Şirin Şex Hameda ise kadınların uzun süre en temel haklarından dahi mahrum bırakıldığını ve yönetim işlerinde herhangi bir rollerinin bulunmadığını söyledi.

Kadın hareketlerinin ortaya çıkışının, kadınlara yönelik ayrımcılığa karşı mücadelenin başlangıcı olduğunu belirten Şirin Şex Hameda, kadınların da yaşam hakkına sahip bireyler olarak ülkelerinin siyasetine katılma, görüşlerini ifade etme ve siyasi karar alma süreçlerinde söz sahibi olma hakkına sahip olduğunu vurguladı.