Haber Merkezi - Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK), iklim değişikliğinin dünya genelinde milyonlarca mülteci ve yerinden edilmiş kişi üzerindeki etkilerine dikkat çekerek uluslararası topluma acil önlem alma çağrısında bulundu. Kurumun yayımladığı rapora göre, dünya genelindeki yerinden edilmiş kişilerin yaklaşık dörtte üçüne karşılık gelen 90 milyona yakın kişi, şiddetli veya çok şiddetli iklim riskleriyle karşı karşıya olan ülkelerde yaşıyor.

Raporda, bu kişilerin aşırı kuraklık, ölümcül seller ve dayanılması güç sıcak hava dalgaları gibi iklim değişikliğinin yıkıcı sonuçlarıyla giderek daha fazla karşılaştığı belirtildi. BMMYK, milyonlarca mülteci ve yerinden edilmiş kişinin korunması ve desteklenmesi için uluslararası toplumun acil adımlar atması gerektiğini vurguladı.

‘Çifte adaletsizlik’ yaşıyorlar

BMMYK, mültecilerin “çifte adaletsizlik” ile karşı karşıya olduğunu belirtirken mültecilerin hiçbir sorumlulukları bulunmayan savaş ve silahlı çatışmalardan kaçmak zorunda kaldıklarını, şimdi de ortaya çıkmasında en az pay sahibi oldukları küresel iklim kriziyle mücadele etmek zorunda kaldıklarını vurguladı.

Rapora göre, 2026 yılının ilk yarısında ülkelerine geri dönen mültecilerin üçte ikisinden fazlası, iklim kaynaklı tehlikelere karşı yüksek düzeyde kırılgan bölgelerde yaşıyor.

Suriye’de yeniden inşa çabaları iklim kriziyle karşı karşıya

Suriye’de yeniden inşa ve yaşam koşullarını iyileştirme çalışmaları da ciddi sorunlarla karşı karşıya. Yakın dönemde yaklaşık 4 milyon yerinden edilmiş kişi ve mülteciyi kabul eden ülkede, yeraltı su seviyelerinin düşmesi ve iklim değişikliğinin etkileri önemli sorunlara yol açıyor.

Raporda ayrıca Sahra Altı Afrika’daki mülteci kamplarının üçte birinin 2050 yılına kadar her yıl 100 günden fazla tehlikeli sıcaklıklarla karşı karşıya kalacağı öngörüsüne yer verildi.

İklim kaynaklı afetler milyonları yerinden etti

Rapora göre, son 10 yılda hava koşullarıyla bağlantılı afetler dünya genelinde 255 milyondan fazla kişinin ülke içinde yerinden edilmesine neden oldu. Bu, her gün ortalama 70 bin kişinin evini terk etmek zorunda kaldığı anlamına geliyor.

Doğu Afrika’ya ilişkin tahminlerde ise oldukça güçlü El Niño etkisiyle meydana gelebilecek şiddetli sellerin, 2026 yılı sonuna kadar Somali, Kenya, Güney Sudan ve Uganda’nın her birinde 3 milyona kadar kişiyi yerinden edebileceği belirtildi.

Raporda, iklim değişikliğinin vatansızlık riskini de artırdığına dikkat çekildi. Dünya genelinde sayıları yaklaşık 4,7 milyon olarak tahmin edilen vatansız kişilerin yaklaşık yüzde 90’ı, şiddetli veya çok şiddetli iklim riskleriyle karşı karşıya olan ülkelerde yaşıyor.

Mali kaynaklar ulaştırılamıyor

Öte yandan iklim değişikliğiyle mücadele için ayrılan mali kaynaklar, en kırılgan topluluklara yeterince ulaşmıyor. Çatışmalardan etkilenen ve kırılgan durumdaki ülkeler, küresel iklim finansmanının yalnızca yaklaşık yüzde 10’unu alıyor.

BMMYK, krizlerle mücadele kapasitesini güçlendirecek yatırımların, istihdam olanaklarının yaratılmasının, geçim kaynaklarının desteklenmesinin ve sürdürülebilir çözümlerin geliştirilmesinin gelecekte yeni yerinden edilme dalgalarının önüne geçebileceğini vurguladı.