Haber Merkezi – İnsan hakları kaynaklarına göre İran’da emniyet birimleri ve sivil giyimli görevliler, Yezd eyaletine bağlı Taft ilçesindeki Bah ve Gariz köylerinde en az 12 Beluc aileyi gözaltına alarak zorla sınır dışı sürecini başlattı. Ailelerin 31 Aralık 2025 sabahı Zahidan’daki kamptan sınır hattına sevk edildiği bildirildi.

Yerel kaynaklar ve yayımlanan görüntüler, en az dört otobüsün gözaltındaki aileleri kamptan sınıra taşıdığını gösteriyor. İnsan hakları örgütleri, sevkin güvenlik güçlerinin yoğun denetimi altında, gergin bir ortamda ve baskı ile kötü muamele eşliğinde gerçekleştirildiğini aktarıyor.

İnsan hakları kaynakları, gözaltına alınan bazı ailelerin kimlik belgelerine sahip olmasına rağmen “güvenlik soruşturmaları” gerekçesiyle işlemlerinin askıya alındığını belirtti. Yerel yetkililerin verdiği bilgilere göre, “sınır dışı etme” talimatının Tahran’dan geldiği ifade edildi. Sevkiyatı durdurmak için girişimde bulunan avukatların ise haberin yazıldığı ana kadar süreci engelleyemediği kaydedildi. Gözaltına alınanların tamamına bağımsız erişim sağlandığına dair bir doğrulama yapılmadı.

Paylaşılan bilgilere göre gözaltına alınanlar arasında; Habib Kharkuhi (eşi ve altı çocuğu), Hatem Erbab (eşi ve altı çocuğu), Bazmuhammed Kharkuhi (eşi ve dört çocuğu), Samad Kharkuhi (eşi ve üç çocuğu), Muhammed Rigi (beş çocuğuyla birlikte), Cemşid Narui (eşi ve dört çocuğu) ile 70 yaşındaki Muhammedreza Brahui ve 55 yaşındaki eşi Meryem Kharkuhi bulunuyor. Bazı ailelerde 18 yaş altı çocuklar ve bebeklerin olduğu bildirildi.

Temel insan hakları ihlali

İnsan hakları savunucuları, bireysel durum değerlendirmesi yapılmadan gerçekleştirilen toplu sınır dışı uygulamalarının, keyfi sınır dışı yasağı ve çocukların üstün yararı ilkesi başta olmak üzere temel hakların ihlali anlamına gelebileceği uyarısında bulundu.

Söz konusu olay, İran’da son aylarda artan güvenlik baskılarıyla birlikte göçmenler ve belgesiz kişilere yönelik yürütülen geniş çaplı gözaltı ve zorla geri gönderme uygulamalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Uluslararası kuruluşlar ve insan hakları örgütleri, Afganistan’a zorla geri gönderilmelerin ciddi güvenlik riskleri taşıdığına dikkat çekiyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ofisi ve bağımsız uzmanlar da mevcut koşullarda Afganistan’a geri gönderilmelerin tehlikeli olduğu yönünde daha önce uyarılarda bulunmuştu.

Gazetecilerin resmi görüş almak için yaptığı başvurulara rağmen Yezd’deki yerel yetkililerden, Zahidan’daki sorumlulardan ya da İçişleri Bakanlığı’ndan henüz bir açıklama yapılmadı. Yerel sivil toplum kuruluşları ise sevkin durdurulması, sürecin şeffaflaştırılması ve gözaltındaki kişilerin hukuki ve kimlik durumlarının incelenebilmesi için avukatlara ve bağımsız kurumlara erişim sağlanması çağrısında bulundu.