ROCHELLE JUNİOR

Süveyda  - Suriye’de geçici yönetimin göreve gelmesinin ardından eğitim müfredatında yapılan değişiklikler, kadınların temsili ve ülkenin kültürel çeşitliliğinin eğitim materyallerine yansıtılması konusunda tartışmalara yol açtı.

Kadınları temsil eden bazı görsellerin değiştirilmesi ve Suriye’nin kültürel ve tarihsel çeşitliliğini yansıtan içeriklerin çıkarılması, müfredatın hangi ölçütlere göre düzenlendiği ve bu değişikliklerin çocukların gelişimi üzerindeki etkileri konusunda soru işaretleri yarattı. Süveydalı kadınlar, söz konusu değişikliklerin kadınların toplumsal yaşamdaki rolüne ve kültürel çeşitliliğe etkisini ajansımıza değerlendirdi.

‘Kadınların toplumdaki konumuna ilişkin algıları şekillendiriyor’

 

Çocuklara yönelik anaokulu ve kreş sahibi, Arap Dili ve Edebiyatı mezunu Emel El-Atvani, okul kitapları ve eğitim müfredatının çocukların toplum hakkındaki algılarının şekillenmesinde, kadınların ve erkeklerin rolleri ile yeteneklerine ilişkin bakış açılarının oluşmasında önemli bir rol oynadığını söyledi. Emel El-Atvani, “Müfredatın etkisi yalnızca sunduğu bilgilerle sınırlı değil, çocuklara gösterilen görselleri ve örnekleri de kapsıyor. Kitaplardaki kadın imgesi, kız çocuklarının kendi rollerine ve gelecekteki olanaklarına ilişkin bakış açılarını etkileyebileceği gibi erkek çocuklarının kadınlara ve kadınların toplumdaki konumuna ilişkin algılarının şekillenmesine de katkıda bulunabilir” dedi.

Emel El-Atvani, kadınların yalnızca tek bir modelle veya belirli bir rolle temsil edilmesinin kız çocuklarının hedeflerini sınırlayabileceğini ve erkek çocuklarındaki kalıp yargıları güçlendirebileceğini belirtti. Emel El-Atvani, “Kadınların kitaplarda yalnızca yemek yapmak ve ev işleriyle ilgilenmek gibi ev içi rollerle gösterilmesi, bilimsel ve kültürel yeteneklerinin ve kamusal yaşama katılımlarının yansıtılmaması anlamına geliyor. Buna karşılık kadınların bilimsel, kültürel ve toplumsal alanlardaki varlıklarını da içeren farklı örneklerle temsil edilmesi, kız çocuklarının kendilerine olan güvenlerini artırabilir ve geleceklerine ilişkin bakış açılarını genişletebilir. Aynı zamanda erkek çocuklarının da toplumda kadınlarla erkekler arasındaki katılımın ve dayanışmanın önemini kavramalarına yardımcı olabilir” ifadelerinde bulundu.

‘Bazı değişiklikler eğitimsel ve bilimsel ölçütlere dayanmıyor’

Görsellerde ve eğitim içeriğinde yapılan değişikliklerin müfredatın hangi ölçütlere göre gözden geçirilmesi gerektiği konusunda soru işaretleri yarattığını kaydeden Emel El-Atvani, sözlerine şöyle devam etti:

“Bazı değişiklikler yeterince güvenilir eğitimsel ve bilimsel ölçütlere dayanmıyor, aksine dini ve toplumsal yargıları ve yönelimleri yansıtıyor. Kadınların görsellerine başörtüsü veya peçe eklenmesi, kadın imgesini belirli bir kalıpla sınırlandırabilir ve çocukların görünüş ve giyim konusundaki çeşitliliği kabul etme becerilerini etkileyebilir. Çocuklar erken yaşlarda gördükleri görsellerden etkileniyor ve kadınların kitaplarda nasıl temsil edildiği, onların kadınlara ilişkin algılarının şekillenmesinde etkili oluyor. Müfredattaki değişiklikler, katı toplumsal veya dini yönelimlerin yansıması olmak yerine güvenilir araştırmalar ve uzmanlık gerektiren, tanınmış kaynaklarla desteklenen açık bilimsel ve pedagojik ölçütlere dayanmalı.”

Müfredatın gözden geçirilmesi sürecine öğretmenlerin, eğitim alanında deneyimli kişilerin ve uzmanların dâhil edilmesi gerektiğini söyleyen Emel El-Atvani, “Bu sayede değişikliklerin çocukların ve öğrencilerin psikolojisi üzerindeki etkisi değerlendirilebilir, bilişsel ve toplumsal gelişimleri üzerindeki yansımaları anlaşılabilir. Müfredat, kadınların toplumsal ve kültürel rollerinin çeşitliliğini yansıtan, çocukların önceden belirlenmiş düşüncelere ve kalıp yargılara hapsedilmeden farklı örnekleri tanımalarına olanak sağlayan dengeli ve çeşitli bir içerik sunmalı. Müfredatın geliştirilmesi süreci, toplumun farklı kesimlerini gözeterek ve kararların üzerinde düşünülmüş eğitimsel temellere dayanmasını sağlayarak uzmanların ve deneyimli öğretmenlerin katılımıyla yürütülmeli. Eğitim materyalleri, başkalarına saygıyı ve insan onurunun korunmasını güçlendirmeli” çağrısında bulundu.

‘Baasçı milliyetçi söylemin yerine daha katı dini nitelik taşıyan bir söylem getirildi’

Öğretmen Cinan Said ise, müfredatta yapılan değişikliklerin iki aşamada gerçekleştiğini belirterek, “İlk aşamada geçici yönetim, önceki rejimle bağlantılı görselleri ve sembolleri kaldırmayı amaçladığını duyurdu. Mevcut değişiklikler ise müfredatta benimsenen söylemin niteliğiyle ilgili. Baasçı milliyetçi söylemin yerine daha katı dini nitelik taşıyan bir söylem getirildi. Bu değişiklikler, kadınların okul kitaplarındaki varlığına ve görsel olarak temsil edilme biçimlerine de yansıdı. Kadınların yer aldığı bazı görseller başörtüsü eklenerek değiştirildi, Mona Lisa tablosu ve Orninâ karakteri de dahil olmak üzere bazı görseller ile sanatsal ve kültürel eserler kaldırıldı” sözlerine dikkat çekti.

Suriye tarihindeki şahsiyetleri ve olayları ele alan bölümlerin de müfredattan çıkarıldığını kaydeden Cinan Said, tarih kitabından Sultan Paşa El-Atraş hakkındaki bölümün kaldırılmasını örnek göstererek, şu hususlara dikkat çekti:

“Bu değişiklikler, farklı toplumsal bileşenlerin ve onların kültürel ve tarihsel katkılarının eğitim müfredatında ne ölçüde yer aldığı konusunda soru işaretleri yaratıyor. Suriyeli kadınların rolünü belgeleyen bölümlerin çıkarılması ve kadın görsellerinin genç erkekleri tasvir eden çizimlerle değiştirilmesi, kadınların siyasi, askeri ve toplumsal alanlardaki tarihsel katkılarının gelecek kuşakların hafızasından silinmesine yol açıyor. Bu durum, toplumsal cinsiyet kalıplarını güçlendiriyor ve kadınların gelecekte kamusal alandaki ve mesleki yaşamdaki rollerini doğrudan sınırlandırıyor.”