رحمه شنظور  

يمن-  برخی زنان شاغل در بخش بهداشت یمن با فشار فزاینده برای انجام شیفت‌های طولانی و وظایف اضافی روبه‌رو هستند، در حالی که بسیاری از آنان حقوق ثابت دریافت نمی‌کنند و درآمدشان به مشوق‌ها یا سهم‌های مالی محدود و گاه با تأخیر وابسته است؛ شرایطی که فشار اقتصادی بر آنان را افزایش داده و ادامه کار در این حرفه را به چالشی روزمره تبدیل کرده است.

گزارش‌ها و مطالعات درباره بخش بهداشت یمن نشان می‌دهد پایین بودن دستمزدها و بی‌نظمی در پرداخت آن‌ها، در کنار کمبود نیروی انسانی، فشار بر کارکنان حوزه سلامت را افزایش داده و برخی از آنان را به جست‌وجوی فرصت‌های شغلی دیگر یا ترک این بخش سوق داده است.

 

ساعات کاری طولانی در برابر مشوق‌های محدود

در بخش زایمان بیمارستان جمهوری در شهر تعز، خوله الملیکی، ۲۵ ساله، به‌عنوان ماما بیش از ۱۰ ساعت در روز کار می‌کند؛ در حالی که به گفته خودش، سهم مالی دریافتی‌اش حتی پاسخگوی نیازهای او و خانواده‌اش نیست. او می‌گوید دریافتی زنان شاغل با میزان تلاش و مسئولیت‌هایی که در بیمارستان بر عهده دارند، تناسبی ندارد.

او توضیح می‌دهد که کارکنان حقوق ثابت دریافت نمی‌کنند و درآمدشان به مشوق‌ها و سهم‌های مالی وابسته است؛ مبالغی که گاهی با تأخیر و بدون نظم مشخص پرداخت می‌شوند. به گفته او، افزایش هزینه‌های زندگی و رفت‌وآمد، شرایط کار را دشوارتر کرده، در حالی که درآمد فعلی دیگر با وضعیت اقتصادی موجود تناسب ندارد.

خوله الملیکی می‌گوید نبود حمایت‌های مالی گذشته، هم بر کارکنان و هم بر بیماران تأثیر گذاشته است؛ به‌ویژه زنانی که از خانواده‌های کم‌درآمد به بیمارستان مراجعه می‌کنند و توان پرداخت هزینه‌های درمان را ندارند.

عهود قاسم، ماما، نیز نگرانی مشابهی دارد. او می‌گوید کارکنان بخش زایمان اکنون به‌جای حقوق ثابت، به مشوق‌های مالی اندکی وابسته‌اند که پرداخت آن‌ها منظم نیست و گاهی برای مدت طولانی به تعویق می‌افتد.

به گفته او، برخی کارکنان از صبح تا ساعت ۶ عصر در بیمارستان حضور دارند و در ازای این ساعات طولانی، مشوق مالی دریافت می‌کنند، نه حقوق ثابت؛ آن هم در شرایطی که هزینه رفت‌وآمد و زندگی به شکل چشمگیری افزایش یافته است.

او معتقد است مشکل تنها میزان این مشوق‌ها نیست، بلکه بی‌نظمی در پرداخت و ناهماهنگی آن با ساعات کار و حجم مسئولیت‌های کارکنان بخش زایمان نیز اهمیت دارد.

عهود قاسم همچنین به چالش دیگری اشاره می‌کند: مراجعه بیمارانی از خانواده‌های فقیر که توان پرداخت هزینه‌های درمان را ندارند.

 

فشاری فراتر از محیط کار

این مشکلات بخشی از بحران گسترده‌تری است که کارکنان بخش بهداشت یمن با آن مواجه‌اند. مطالعه‌ای درباره تجربه کارکنان حوزه سلامت در جریان جنگ نشان داده است که کمبود نیروی انسانی در برخی مراکز درمانی، کارکنان را به شیفت‌های فرسایشی واداشته و در مواردی ساعات کاری آنان به ۲۴ ساعت در شبانه‌روز رسیده است؛ این وضعیت همزمان با قطع حقوق و کمبود تجهیزات پزشکی رخ داده است.

در چنین شرایطی، پرستاران و ماماها با معادله‌ای دشوار روبه‌رو هستند: ساعات کاری طولانی‌تر و مسئولیت‌های بیشتر، در برابر درآمدی که با هزینه‌های زندگی همخوانی ندارد؛ آن هم در شرایطی که بخش بهداشت یمن برای حفظ نیروهای متخصص خود به حمایت بیشتری نیاز دارد، نه شرایطی که آنان را به یافتن منابع درآمدی دیگر یا ترک حرفه سوق دهد.