زنان باشور کوردستان در سال ۲۰۲۵؛ تقویت کار جمعی و مشارکت واقعی در صلح
زنان باشور کوردستان در سال ۲۰۲۵ مبارزهای بزرگ را پشت سر گذاشتند و نقش برجستهای در مقابله با خشونت و تبعیض، و همچنین مشارکت در موضوعات صلح و سیاست ایفا کردند. تقویت کار جمعی هنوز هم یک ضرورت فوری است تا حضور مؤثر آنها در جامعه حفظ شود.
هلین احمد
سلیمانی - در حالی که جهان با بحرانهایی فزاینده روبهرو است، عراق و اقلیم باشور کوردستان نیز از این وضعیت بینصیب نماندند و آثار این بحرانها روزبهروز بر جامعه و بهویژه بر زنان افزایش یافته است. علیرغم این، زنان در عرصههای مختلف نقش برجستهای داشته و توانستهاند از طریق فعالیتهای متنوع خود با اشغال، ساختارهای قدرت و ذهنیت مردسالار مقابله کنند.
زنان باشور کوردستان همچنان با چالشها روبهرو هستند و از طریق مبارزه و فعالیتهایشان سعی دارند آگاهی فردی و اجتماعی را افزایش دهند و روحیه مقاومت و امید را تقویت کنند. در همین راستا، فعال حقوق زنان بهار منزیر درباره دستاوردهای زنان و چالشهایی که با آن مواجهاند گفت: «در سال ۲۰۲۵ زنان با موانع بسیار و موارد قتل مواجه شدند و فعالیت برخی سازمانها محدود شد تا فعالان نتوانند به پیگیری موارد خشونت علیه زنان ادامه دهند.»
او افزود: «به لطف تلاش و استمرار ما و همکاری با سازمانها، توانستیم موارد نقض حقوق زنان را ثبت کنیم و برای پاسخگو کردن مجرمان به قانون، پیگیری انجام دهیم.» به باور او تأسیس شبکه هشت مارس در سال ۲۰۲۵ «یک دستاورد مهم» بود، زیرا به زنان امکان داد بهطور جمعی علیه خشونت متحد شوند و راه را برای حلوفصلهای جدید در برابر قوانین شخصی که تبعیض و خشونت علیه زنان را تشدید میکنند باز کند.
او تأکید کرد: «اگرچه این چالشها هنوز ادامه دارد، ما با امید و اراده به مبارزه ادامه میدهیم تا بر موانع و ذهنیت مردسالارانه غلبه کنیم. ضروری است که زنان در اقلیم کوردستان حضوری قوی در میدان داشته باشند تا این چالشها را پشت سر بگذارند.»
به گفته او، دستاوردهای زنان در سال ۲۰۲۵ تأثیر واضحی در موضوعات صلح و فعالیتهای زنان داشته است. زنان نقش مهمی در مسیر صلح ایفا کردند، چون زن و صلح دو موضوع جدانشدنیاند. آنها همچنین در کنفرانسهای جمعی و مسائل زنان حضور چشمگیری داشتهاند؛ زنان از مناطق مختلف خاورمیانه کنفرانسهایی برگزار کردند تا مشکلات خود را بررسی کنند و برای آنها راهحل بیابند.
بهار منزیر همچنین به نقش کلیدی زنان در اعتصابهایی اشاره کرد که کارمندان و معلمان برای مطالبه حقوق و دستمزد از پایان سال ۲۰۲۴ تا اوایل ۲۰۲۵ انجام دادند: «سه زن رهبری این اعتراضها را بر عهده داشتند و سپس زنان دیگری برای حمایت به آنها پیوستند. معلمان نیز همواره در صف اول مطالبهگری بودند.»
او گفت که در گذشته مردان در آموزش و سیاست بیشتر مورد توجه بودهاند، اما امروز بهخاطر پیشگامی زنان، وضعیت فرق کرده است: «زنان اکنون در صدر تظاهرات و اعتراضها برای مطالبه حقوق بنیادین مانند حقوق مالی و تأمین نیازها قرار دارند. اگر فقط مردان مشارکت میکردند، صدای کامل جامعه شنیده نمیشد. زنان نقش مهمی در رساندن صدای مردم دارند و در کنار آن در عرصههای سیاسی و حتی نظامی نیز حضور پررنگی دارند.»
به گفته بهار منزیر، یکی از برجستهترین نکات سال، ظهور زنان آزاد بوده است. او نقش تأثیرگذار آنها را در مبارزه زنان ستود: «آنها در شکستن محدودیتهای قانونی، سیاسی و اقتصادی که بر زنان تحمیل شدهاند نقش داشتند و توانستهاند در برابر این موانع مؤثر باشند. حضورشان در سیاست راهی برای مشارکت در تحولات سیاسی فراهم کرده است که نشان میدهد باید زنان در صف اول جامعه و سیاست قرار گیرند تا برابری زن و مرد تحقق یابد.»
او افزود که کارزار ۱۶ روزه علیه خشونت علیه زنان فعالیتهای مهمی داشت؛ از جمله ساخت ۵۳ ماسک به نماد کشته شدن ۵۳ زن در این سال، و برگزاری نشستها و برنامههای دیگر با هدف افزایش آگاهی زنان و جامعه، دفاع از حقوق زنان و کاهش تأثیر قوانین تبعیضآمیز.
در پایان، بهار منزیر تأکید کرد که همهی شهروندان باید با روحیه جمعی کار کنند و گفت: «نمیتوان پایان سال را پایان مبارزه بدانیم و بعد از آن دوباره از نو شروع کنیم. باید کار و مبارزهمان در سال جدید پیوسته ادامه یابد.» او افزود کسانی که برای صلح تلاش میکنند همیشه مراقباند که زنان در قوانین و جامعه به حاشیه رانده نشوند و «بنابراین باید فعالیتها ادامه یابد و به مسائل زنان اهمیت ویژهای داده شود تا حضور فعال آنها در مسیر تغییر تضمین شود.»