تداوم قطعی اینترنت در ایران؛ رشد بازار سیاه و افزایش هزینه ارتباطات

در حالی که قطعی اینترنت در ایران وارد چهل‌وهشتمین روز خود شده، داده‌های نهادهای ناظر و گزارش‌های داخلی از تشدید پیامدهای اقتصادی و انسانی این محدودیت گسترده خبر می‌دهند.

مرکز خبر- امروز، پنجشنبه ۲۷ فروردین، گروه پایش اینترنت(نت‌بلاکس) اعلام کرد که این اختلال، پس از ۱۱۲۸ ساعت همچنان ادامه دارد و از نظر گستره و شدت، در میان کشورهای دارای زیرساخت ارتباطی «بی‌سابقه» ارزیابی می‌شود.

بر اساس برآورد این نهاد و با استفاده از روش COST، این قطعی تاکنون حدود ۱.۸ میلیارد دلار خسارت اقتصادی به همراه داشته و در کنار آن، پیامدهای قابل‌توجهی برای حقوق انسانی شهروندان ایجاد کرده است.

هم‌زمان، گزارش‌ها در داخل ایران از گسترش بازارهای غیررسمی و افزایش شدید هزینه‌های ارتباطی حکایت دارد. براساس این گزارش‌ها، گردش مالی بازار سیاه فیلترشکن‌ها در دوره قطع اینترنت به حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان رسیده است؛ رقمی که نشان‌دهنده تقاضای گسترده برای دسترسی به اینترنت آزاد در شرایط محدودیت است.

در همین حال، هزینه ارتباطات بین‌المللی نیز به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. طبق داده‌های منتشرشده، قیمت برخی بسته‌های تماس خارجی به‌گونه‌ای است که نیم‌ساعت مکالمه می‌تواند تا یک میلیون تومان هزینه داشته باشد. همچنین هزینه هر دقیقه تماس، بسته به مقصد و نوع بسته، بین حدود ۱۵۰۰ تا ۳۶ هزار تومان متغیر است و در صورت اتمام بسته یا استفاده از تعرفه آزاد، این هزینه‌ها به‌طور ناگهانی افزایش پیدا می‌کند.

این افزایش هزینه‌ها در شرایطی رخ می‌دهد که به‌دلیل موج‌های مهاجرت در سال‌های اخیر، شمار زیادی از خانواده‌های ایرانی به ارتباطات بین‌المللی وابسته‌اند. برآوردها نشان می‌دهد جمعیت ایرانیان خارج از کشور که در سال ۱۳۹۹ حدود ۴ میلیون و ۳۷ هزار نفر اعلام شده بود، تا سال ۲۰۲۵ به حدود ۴.۵ میلیون نفر رسیده است؛ موضوعی که حساسیت اجتماعی نسبت به هزینه و دسترسی ارتباطی را افزایش داده است.

از سوی دیگر، برخی برآوردها حاکی است که قطع اینترنت بین‌الملل روزانه حدود ۵ هزار میلیارد تومان به اقتصاد ایران آسیب می‌زند؛ رقمی که در صورت تداوم محدودیت‌ها، می‌تواند اثرات بلندمدتی بر کسب‌وکارها و معیشت شهروندان برجای بگذارد.

با ادامه این وضعیت، کارشناسان نسبت به انباشت هم‌زمان خسارت‌های اقتصادی، گسترش بازارهای غیررسمی و تشدید فشار بر زندگی روزمره شهروندان هشدار می‌دهند.