روژهلات کوردستان در آستانه مرحلهای تازه؛ اتحاد احزاب و گسترش نقش زنان در مبارزه
همزمان با افزایش مبارزه کوردها علیه سیاستهای سرکوبگرانه جمهوری اسلامی ایران، وحدت احزاب و ایجاد ملت دموکراتیک بهعنوان گامی راهبردی مطرح شده و چند حزب کوردی از تشکیل یک ائتلاف سیاسی مشترک خبر دادهاند؛ ائتلافی که بازتاب خواست مردم برای آزادی است.
هلین احمد
سلیمانیه - از زمان انقلاب ١٣۵٧ و روی کار آمدن جمهوری اسلامی، روژهلات کوردستان به یکی از اصلیترین کانونهای مبارزه و مقاومت علیه حکومت تبدیل شده است. دهها تن از رهبران سیاسی زن و مرد ترور یا اعدام شدهاند و هزاران فعال سیاسی در زندانهای ایران جان باختهاند. به گفته منابع کوردی، این منطقه عملاً به فضایی امنیتی و نظامیشده تبدیل شده که با سیاست سرکوب و فشار اداره میشود.
در واکنش به این شرایط، پنج حزب کوردی در سوم اسفندماه اعلام کردند که با یکدیگر متحد شده و ائتلافی مشترک تشکیل دادهاند؛ اقدامی که به گفته آنان نتیجه سالها مطالبه مردمی و فداکاریهای گسترده است. این اتحاد بهعنوان نقطه عطفی تاریخی توصیف میشود، زیرا برای نخستین بار احزاب کردی در چنین سطحی از هماهنگی و همگرایی سیاسی گرد هم آمدهاند.
این ائتلاف با نام «ائتلاف نیروهای سیاسی در کوردستان ایران» شکل گرفته و شامل این احزاب است: حزب دموکرات کوردستان ایران (PDKI)، حزب حیات آزاد کوردستان (PJAK)، سازمان خبات کوردستان ایران، حزب آزادی کوردستان (PAK) و کومله زحتمکشان کوردستان.
پیمان ویان، ریاست مشترک حزب حیات آزاد کوردستان (PJAK)، در رابتطه با ائتلاف شکل گرفته و شرایط کنونی اعلام کرد که در این مرحله جدید، روحیه ملی در میان همه اقشار جامعه تقویت شده و این موضوع برای روژهلات کوردستان اهمیت ویژهای دارد. او گفت نظام ایران «سالهاست مردم را اعدام میکند و با سرکوب میکوشد قدرت خود را تثبیت کند».
زنان روژهلات کوردستان و شعار «زن، زندگی، آزادی»
پیمان ویان گفت وحدت همواره یکی از مطالبات اصلی خلق کورد در روژهلات کوردستان بوده است. او با اشاره به جانباختگان سالهای گذشته افزود: «مردم راه اتحاد را برای دستیابی به دستاوردهای ملی خود انتخاب کردهاند.»
به گفته او، مردم منطقه سالهاست با فشار، بازداشت، شکنجه و اعدام روبهرو هستند و بر این باورند که تنها از مسیر اتحاد احزاب سیاسی میتوان به حقوق جمعی دست یافت. پیمان ویان تأکید کرد این ائتلاف توانسته اعتماد بخش قابل توجهی از جامعه کورد را جلب کند و این وحدت در تاریخ روژهلات کوردستان ماندگار خواهد شد.
او همچنین به شرایط متغیر سیاسی در ایران اشاره کرد و گفت کوردها همزمان با تهدیدها، با فرصتهایی نیز روبهرو هستند. به باور او، اگر احزاب کوردی در چارچوب این ائتلاف هماهنگ عمل کنند، میتوانند نقش مؤثرتری در تحولات آینده ایفا کنند.
تقویت نقش زنان در سیاست
پیمان ویان با وجود اذعان به کمرنگ بودن حضور زنان در برخی عرصههای رسمی سیاست، تأکید کرد که زنان روژهلات کوردستان در عرصه اجتماعی و مدنی نقش پررنگی دارند و با الهام از شعار «زن، زندگی، آزادی» در حال پیشبرد مطالبات خود هستند.
او گفت: «بدون آزادی زنان، تحقق یک نظام دموکراتیک ممکن نیست.» به گفته پیمان ویان، توجه به جایگاه زنان در حوزههای سیاسی، اجتماعی و حتی دفاعی ضروری است و احزاب باید زمینه مشارکت مؤثرتر آنان در تصمیمگیریهای کلان را فراهم کنند.
به باور او، بسیاری از مردم کورد معتقدند رهبری زنان میتواند ضامن آزادی و دموکراسی باشد. هرچند حضور زنان در برخی نشستها و تریبونها محدود بوده، اما تلاشهایی برای افزایش مشارکت آنان در حال انجام است.
تأثیر تحولات روژآوا
پیمان ویان در ادامه به تحولات کوردها در دیگر بخشهای کوردستان اشاره کرد و گفت رویدادهایی مانند شکلگیری ساختار خودگردان در روژآوا موجب تقویت همبستگی میان کوردها شده است. به گفته او، تجربههای مشترک مبارزاتی باعث شده حس همبستگی ملی در میان کوردها افزایش یابد.
او همچنین از مشارکت جوانان مناطق مختلف در این روند سخن گفت و تأکید کرد که اتحاد کنونی پیامی روشن دارد: کوردها تلاش میکنند با تکیه بر همبستگی داخلی، نقش فعالتری در تعیین سرنوشت خود ایفا کنند.
پیمان ویان زنان را «چشمان انقلاب» توصیف کرد و گفت آنان حتی در شرایط دشوار، از جمله در زندانها، به مقاومت ادامه میدهند. به اعتقاد او، زنان توانستهاند بسیاری از محدودیتهای جنسیتی و اجتماعی را به چالش بکشند و نقش مهمی در تقویت روحیه جمعی داشته باشند.
او افزود: «هر جا زنان نقش فعال داشته باشند، همبستگی تقویت میشود.» به گفته پیمان ویان، اداره و سازماندهی فعالیتهای زنان باید با مشارکت مستقیم خود آنان انجام شود و اتحاد زنان میتواند زمینهساز اتحاد گستردهتر سیاسی باشد.
«این دوره، دوره آزادی زنان و خلق کورد است»
پیمان ویان در پایان تأکید کرد که مبارزه در روژهلات کوردستان بر پایه اتحاد پیش خواهد رفت. او گفت هدف این است که احزاب کوردی با سازماندهی و هماهنگی بیشتر، از دخالت نیروهای بیرونی در تصمیمگیریهای خود جلوگیری کنند.
به گفته او، ملت کورد بر حفظ هویت، اراده و موجودیت خود تأکید دارند و معتقدند اگر همبستگی تقویت شود، میتوان به دورهای تازه دست یافت؛ دورهای که از نگاه آنان، میتواند با آزادی بیشتر برای زنان و خلق کورد همراه باشد.