مطالبات ائتلاف «نادا»؛ از مشارکت زنان در صلح تا پایان مصونیت از مجازات
ائتلاف زنانه «نادا» در سالگرد قطعنامه ۱۳۲۵ سازمان ملل، با رد راهکارهای تشریفاتی، خواستار توقف جنگ‌ها، به‌رسمیت‌شناختن عاملیت سیاسی زنان در فرآیندهای صلح و حمایت از سازمان‌های مدنی محلی شد.
مرکز خبر- در بیست‌وششمین سالگرد صدور قطعنامه ۱۳۲۵ شورای امنیت سازمان ملل متحد، «ائتلاف نادا» مجموعه‌ای از مطالبات را اعلام کرد که برجسته‌ترین آن‌ها ضرورت فعال‌سازی مشارکت زنان در مسیرهای صلح، تصمیم‌گیری و عدالت انتقالی، ارائه پشتیبانی مستقیم از سازمان‌های زنانه محلی، و جلوگیری از مصونیت از مجازات و پاسخگو کردن عاملان خشونت‌های جنسیتی است.
«ائتلاف نادا» (ائتلاف دمکراتیک زنان در خاورمیانه و شمال آفریقا)، امروز شنبه ۳۱ اکتبر، بیانیه‌ای به مناسبت بیست‌وششمین سالگرد صدور قطعنامه ۱۳۲۵ شورای امنیت سازمان ملل متحد صادر کرد؛ قطعنامه‌ای که خواستار اتخاذ تدابیر ویژه برای حمایت از زنان و دختران در برابر خشونت‌های جنسی مرتبط با منازعات است و مسئولیت‌های سازمان ملل متحد را در قبال مسائل جنسیتی در عرصه‌های مختلف سیاسی و برنامه‌ای مشخص می‌کند.
در این بیانیه آمده است: «بیست‌وششمین سالگرد قطعنامه ۱۳۲۵ شورای امنیت سازمان ملل در بزنگاهی تاریخی فرامی‌رسد که منطقه‌مان شاهد تصاعد بی‌سابقه‌ای از جنگ‌ها، بحران‌ها و استبداد است. در این شرایط بسیار سخت، ائتلاف منطقه‌ای نادا بر این باور است که این قطعنامه بین‌المللی نباید مجرد وثیقه‌ای باقی بماند که صرفاً در تشریفات رسمی خوانده می‌شود، بلکه باید مستقیماً با واقعیت مبارزات میدانی و تجربیات روزمره‌ای که زنان در برابر جنگ، اشغالگری و فاشیسم از سر می‌گذرانند، پیوند داده شود. صلحِ امنیتی و نظامیِ محدود، عجز خود را در تحقق امنیت به اثبات رسانده است و مفهوم صلح هرگز راست نخواهد آمد مگر آنکه فراگیر شده و به امنیتی انسانی و اجتماعی تبدیل شود که آزادی زنان و حق تعیین سرنوشت جوامع را تضمین کند.»
بیانیه با پرداختن به روش‌های تضمین حقوق زنان می‌افزاید: «حمایت واقعی از زنان در برابر خشونت‌های جنسیتی از طریق راهکارهای شکلی یا امدادرسانی‌های مقطعی محقق نمی‌شود؛ چرا که هدف قرار دادن آنان در جنگ‌ها، بخشی از راهبردهای فروپاشی جامعه و گسستن بافت آن است. از این منظر، پیشگیری کارآمد از منازعات نیازمند برچیدن نظامی‌گری ساختاری، پایان دادن به سرکوب سیاسی، تبعیض قومی و مذهبی و فقر‌سازی سیستماتیک، و نیز تلاش جدی برای ساختن جوامعی دمکراتیک و عادلانه است.»
بیانیه ضمن انتقاد از حاشیه‌ای کردن نقش زنان و محصور ماندن آن در چارچوب‌های تشریفاتی تأکید می‌کند: «این ائتلاف همچنین فروکاستن مشارکت زنان به حضور صوری در مسیر مذاکرات سیاسی را رد کرده و تأکید می‌کند که مشارکت واقعی به معنای به رسمیت شناختن زنان به عنوان کنشگران و صانعان تصمیم در ترسیم آینده سیاسی، مدیریت پروژه‌های بازسازی و پایه‌گذاری اصول عدالت انتقالی برای تضمین استقلال و کرامت آنان است.»
در ادامه بیانیه آمده است که این واقعیت محدود به مرزهای جغرافیایی خاصی نیست: «این واقعیت میدانی در جغرافیای گوناگون منطقه متجلی است؛ در فلسطین، زنان حماسه‌ای استثنایی از صمود و ایستادگی را در برابر جنگ نسل‌کشی، پاک‌سازی قومی و محاصره رقم می‌زنند و تأکید می‌کنند که هیچ صلحی در منطقه بدون پایان اشغالگری و احقاق حقوق مشروع ملتشان رخ نخواهد داد. در کوردستان، زنان به مقاومت خود در برابر حاشیه‌رانی و تروریسم ادامه می‌دهند تا تجربه «ژن، ژیان، آزادی» الگویی منطقه‌ای را در رهبری گذار دمکراتیک ارائه دهد. در سوریه، زنان با پیامدهای جنگ، آوارگی و بازداشت دست‌وپنجه نرم می‌کنند که این امر لزوم مشارکت کامل و بدون قیدوشرط آنان را در ترسیم آینده کشور و تدوین قانون اساسی ایجاب می‌کند. در سودان نیز شبکه‌های زنانه و کمیته‌های میدانی در میان سکوت شرم‌آور بین‌المللی، در برابر فجایع جنگ، خشونت جنسی و قحطی سازمان‌یافته ایستاده‌اند تا خطوط دفاع امدادی و حمایت‌های مردمی را رهبری کنند.»
این بیانیه همچنین به مقاومت زن عراقی برای تضمین حقوق قانونی‌اش و همچنین بار سنگین بحران‌ها بر دوش زنان در دیگر کشورها پرداخته است: «دور از این فضای موجود، واقعیت زن عراقی است که در برابر تلاش‌ها برای سلب حقوق قانون‌گذاری و مدنی‌اش در مواجهه با قوانین تبعیض‌آمیز مقاومت می‌کند؛ زن یمنی در برابر بحران انسانی و محدودیت آزادی‌هایش ایستادگی می‌کند تا محرک اصلی ابتکارهای محلی برای کاهش تصاعد بحران باقی بماند؛ در لبنان، زنان بار تجاوزات و بحران‌های اقتصادی را به دوش می‌کشند و الگویی زنده را در مدیریت آوارگان و پاسداری از صلح اهلی ارائه می‌دهند؛ در حالی که فعالان زن در تونس با عقب‌گرد خطیری در فضای مدنی و آزادی‌های عمومی مواجهند؛ امری که به اثبات می‌رساند حقوق زنان بخش جدایی‌ناپذیر مبارزه فراگیر جامعه علیه حکومت فردی و استبداد است.»
بیانیه ائتلاف نادا با اشاره به اهمیت همبستگی زنانه به دور از وعده‌های بین‌المللی تأکید می‌کند: «ما در ائتلاف منطقه‌ای نادا تأکید می‌کنیم که تحقق صلح پایدار با انتظار برای قرارات و تصمیمات بین‌المللی به دست نمی‌آید، بلکه با تقویت همبستگی زنانه فراملی، ساختن منظومه صلحی عادلانه که تسلیح، نظامی‌گری و اشغالگری را رد می‌کند، و نیز فراهم کردن حمایت میدانی مستقل از مدافعان حقوق بشر ممکن می‌گردد.»
ائتلاف نادا برای تبدیل این دیدگاه به واقعیتی ملموس، مطالبات زیر را خطاب به جامعه بین‌المللی و طرف‌های ذی‌ربط اعلام کرد:
- ضرورت توقف فوری آتش‌بس و حمایت از غیرنظامیان در تمامی مناطق منازعه.
- تضمین دسترسی انسانی، امن و پایدار به کمک‌ها.
- تضمین مشارکت مستقل و کارآمد زنان در مسیرهای صلح و تصمیم‌گیری، همراه با تضمین حضور اصیل زنان در فرآیندهای عدالت انتقالی، تعافی (بازتوانی) و بازسازی.
- دعوت به ارائه پشتیبانی مستقیم و تامین مالی سازمان‌های زنانه و رهبری‌های محلی، و اقدام جدی برای جلوگیری از مصونیت از مجازات و تحقیق درباره خشونت‌های جنسیتی.