«مادرانی که فرزندانشان را به خاک سپردهاند هنوز از صلح میگویند»
هاوا کیران، از اعضای باسابقه «مادران صلح» در کوردستان، با ابراز نگرانی از توقف روند موسوم به «صلح و جامعه دموکراتیک» در ترکیه، خواستار برداشتن گامهای عملی و قانونی از سوی دولت شد.
مرکز خبر- هاوا کیران، فعال کورد و از چهرههای شناختهشده «مادران صلح» در ترکیه، که بیش از نیمی از عمر خود را صرف فعالیت برای صلح و پایان جنگ کرده، نسبت به ادامه بلاتکلیفی در روند جدید مذاکرات صلح ابراز نگرانی کرده و گفته است اعتماد مردم به این روند بهتدریج در حال کاهش است.
او در گفتوگویی که در شهر آمد انجام شده، از دولت ترکیه خواست هرچه سریعتر گامهای حقوقی و سیاسی مشخصی برای پیشبرد روند صلح بردارد.
او میگوید: «مقدسترین چیز برای مادران، فرزندانشان هستند؛ زنانی که فرزندانشان را به خاک سپردهاند، امروز باز هم از صلح سخن میگویند.»
دههها جنگ و سرکوب در کوردستان
هاوا کیران در بخشی از سخنانش به دههها سرکوب، انکار هویت و جنگ در کوردستان اشاره کرده و گفته است بیش از یک قرن سیاستهای انکار و دههها درگیری مسلحانه، رنج و آسیبهای گستردهای برای مردم کورد به همراه داشته است.
به گفته او، کوردها در دورههای مختلف جمهوری ترکیه با سرکوب، کشتار، قتلهای سیاسی، سوزاندن روستاها، زندان و تبعید مواجه بودهاند و حکومت تلاش کرده آنان را از هویت و زبانشان جدا کند.
او با اشاره به روندهای پیشین صلح میان دولت ترکیه و حزب کارگران کوردستان (پ.ک.ک) گفت آخرین روند جدی مذاکرات در سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ جریان داشت، اما پس از کشته شدن دو پلیس در شهرستان جیلانپینار متوقف شد؛ پروندهای که بعدها متهمان آن تبرئه شدند و ابهامهای زیادی درباره آن باقی ماند.
نگرانی از توقف روند جدید صلح
به گفته هاوا کیران، روند تازهای که از ۲۷ فوریه ۲۰۲۵ و پس از فراخوان عبدالله اوجالان آغاز شد، در ابتدا امیدهایی را برای پایان خشونتها ایجاد کرد، اما هنوز هیچ تضمین حقوقی و قانونی مشخصی برای آن ایجاد نشده است.
او تاکید کرد: «پس از فراخوان عبدالله اوجالان،د حزب کارگران کوردستان، در سختترین شرایط کنگره خود را برگزار کرد، تصمیم به انحلال گرفت و نیروهایش را از مرزهای ترکیه خارج کرد. اما با وجود این اقدامات، دولت هنوز گام عملی برنداشته است.»
این عضو «مادران صلح» هشدار داد که ادامه این وضعیت موجب کاهش اعتماد عمومی شده و بسیاری از مردم اکنون درباره آینده روند صلح دچار تردید هستند.
«اگر هنوز از صلح میگوییم، به ما گوش دهید»
هاوا کیران که از سال ۱۹۹۹ عضو «مجلس مادران صلح» است، گفت در طول سالهای فعالیتش پنج بار بازداشت شده و بیش از ۱۰۶ پرونده قضایی علیه او تشکیل شده است.
او افزود: «این فقط درباره من نیست؛ تقریبا تمام مادرانی که خواهان صلح بودهاند، با فشار و پروندهسازی روبهرو شدهاند. اگر زنانی که فرزندانشان را از دست دادهاند هنوز از صلح سخن میگویند، باید به صدای آنها گوش داده شود.»
انتقاد از مفهوم «ترکیه بدون ترور»
هاوا کیران استفاده مقامهای ترکیه از عبارت «ترکیه بدون ترور» برای توصیف روند جدید را مورد انتقاد قرار داد و گفت این ادبیات، مردم کورد و مطالبات آنان را نادیده میگیرد.
او در سخنانی تند اظهار کرد: «ما مادران میپرسیم تروریست کیست؟ ما تروریست نیستیم. کسانی که به دختران دانشجوی کورد تجاوز کردند و آنان را کشتند، تروریست هستند.»
او همچنین تاکید کرد اگر حقوق برابر و زندگی آزاد برای کوردها فراهم میشد، بسیاری از جوانانی که به جنگ کشیده شدند، امروز زندگی عادی داشتند و در کنار خانوادههایشان زندگی میکردند.
درخواست آزادی زندانیان و اجرای «حق امید»
این فعال کورد همچنین خواستار آزادی زندانیان سیاسی و زندانیان بیمار شد و از آنچه «تحمیل ابراز ندامت» بر زندانیان قدیمی خواند، انتقاد کرد.
به گفته او، زندانیانی که بیش از سه دهه در زندان بودهاند، اکنون برای آزادی باید اعلام «پشیمانی» کنند؛ اقدامی که به باور او با هدف نمایش سیاسی در برابر اروپا انجام میشود.
هاوا کیران همچنین خواهان اجرای «حق امید» برای عبدالله اوجالان شد؛ حقی که بر اساس برخی موازین حقوقی اروپا، امکان بازنگری در وضعیت زندانیان محکوم به حبس ابد را مطرح میکند.
او گفت: «عبدالله اوجالان همواره از صلح سخن گفته است. همانطور که نلسون ماندلا پس از سالها زندان به نماد صلح تبدیل شد، اوجالان نیز باید آزاد باشد و بتواند در جامعه حضور داشته باشد.»
«صلح از نان و آب هم ضروریتر است»
هاوا کیران در پایان سخنانش تاکید کرد که مردم کورد خواهان زندگی آزاد، برابر و بدون خشونت هستند و افزود: «ما کشوری دموکراتیک و عاری از جنگ میخواهیم؛ جایی که کودکان کورد بتوانند به زبان مادری خود صحبت کنند و کسی بهخاطر زبان و هویتش مجازات نشود.»
او با اشاره به مهاجرت گسترده فعالان سیاسی و مدنی کورد به اروپا گفت: «میخواهیم مردم به سرزمین خود بازگردند. صلح و آزادی از نان و آب هم ضروریترند؛ انسان شاید گرسنگی را تحمل کند، اما بیآزادی، حتی نان و آب هم تلخ و زهرآلود میشوند.»