خیمه یادبود شنگال؛ تلاش زنان ایزدی برای عدم فراموشی
زنان شرکتکننده در خیمهای که در بازار قدیمی شنگال برپا شده است، خواستار به رسمیت شناختن فرمان ۷۴ بهعنوان نسلکشی شدند و تأکید کردند که عاملان این جنایت باید پاسخگو و محاکمه شوند.
شنگال- به مناسبت سالگرد فرمان ۷۴، در تاریخ ۲۳ ژوئیه گذشته، خیمهای در مرکز شهر شنگال، در بازار قدیمی، از سوی مجلس خلق و جنبش آزادی زنان ایزدی (تاژی) برپا شد.
مردمی که برای دیدار از این خیمه میآیند، عکس عزیزان کشتهشده و ناپدیدشده خود را بر دیوارهای آن نصب میکنند، برای یادبودشان شمع روشن میکنند و غذا پخش میکنند. در چارچوب یادبود فرمانی که داعش در سال ۲۰۱۴ علیه شنگال اجرا کرد، هر روز برنامههای مختلفی برگزار میشود. در برخی روزها فیلمهایی نمایش داده میشود، در روزهای دیگر سرودها و نیایشهای مذهبی ایزدی خوانده میشود و نمایشگاه عکس نیز برپا میشود. هر روز صدها نفر از این خیمه بازدید میکنند و زنان ایزدی حضور و مشارکت چشمگیری در این برنامهها دارند.
«میخواستم دردهای فرمان را با نقاشیهایم نشان دهم»
فریده ایزدی، نقاش ایزدی، در آغاز سخنانش گفت که مدتی است درباره فرمان ۷۴ نقاشی میکشد. او درباره هدفش از این کار گفت: «هدفم از کشیدن این تابلوها این است که بتوانم از این طریق، دردها و رنجهایی را که جامعه ایزدی در جریان فرمان ۷۴ متحمل شد، بیان کنم.»
او در یکی از تابلوهایش تلاش کرده احساسات دختری ایزدی را به تصویر بکشد که شاهد کشتهشدن پدر و برادر کوچکش در مقابل چشمانش بوده و خودش نیز به اسارت درآمده است. همچنین در این اثر، تخریب و منفجر شدن اماکن مقدس ایزدیها را نشان داده است.
در تابلوی دیگری، او زندگی ساده و آرام ایزدیها پیش از حمله داعش را به تصویر کشیده که چگونه بر اثر حملات داعش به ویرانی تبدیل شد. در همان نقاشی، کودکی چهار ساله دیده میشود که هنگام فرار خانوادهاش از دست داعش از خودرو سقوط میکند؛ اما پدرش نمیتواند او را نجات دهد، زیرا تلاش میکند دیگر اعضای خانواده را نجات دهد. او همچنین در این اثر، به اسارت گرفتهشدن دختران ایزدی و فروش آنان در بازارها را نشان داده است.
فریده در نقاشیهای خود وضعیت روحی دختران ایزدیِ اسیر را نیز به تصویر کشیده و دردها و رنجهایی را که داعش بر آنان تحمیل کرده، نشان داده است. او همچنین تابلوهایی درباره کوههای شنگال کشیده؛ کوههایی که پناهگاه مردم ایزدی شدند و آنان را در آغوش خود جای دادند.
فریده ایزدی خواستار آن شد که فرمان ۷۴ بهعنوان نسلکشی شناخته شود. او گفت: «نمیدانم چه بگویم؛ چون هرچقدر هم صحبت کنیم، این درد کمتر نمیشود. این رنج همیشه با ما خواهد ماند. ما فقط میخواهیم اسیرانمان نجات پیدا کنند و دوباره بتوانند در اینجا زندگی کنند. همچنین میخواهیم آوارگان به خانهها و سرزمین خود بازگردند. دولت عراق باید مسئولیت خود را در قبال کسانی که باقی ماندهاند انجام دهد تا زندگی ما کمی آسانتر شود.»
«۱۲ نفر از اعضای خانوادهام اسیر شدند»
توره الیاس نیز درباره روز فرمان و عقبنشینی نیروهای پیشمرگه سخن گفت: «پیش از فرمان، نیروهای پیشمرگه به ما گفته بودند که از ما محافظت خواهند کرد، اما در روز فرمان عقبنشینی کردند. دولت عراق هم هیچ اقدامی نکرد. هزاران دختر و زن ما به اسارت گرفته شدند و یکی از خواهران من نیز در میان آنان بود. خواهرم و فرزندانش، همچنین تمام خانواده داییام؛ یعنی در مجموع ۱۲ نفر از خانواده ما، اسیر شدند. هنوز هم هیچ خبری از سرنوشت آنان نداریم.»
او افزود: «هر سال با رسیدن سالگرد فرمان، زخمهای ما دوباره باز میشود. وقتی آن روزها را به یاد میآوریم، درد بزرگی احساس میکنیم. مادران و خواهران ما در قفسهایی در موصل سوزانده شدند.»
او درباره خیمه یادبود در بازار قدیمی گفت: «دو سال است که برای زنده نگه داشتن یاد فرمان، در بازار قدیمی خیمه برپا میکنیم. افراد زیادی برای دیدن آن میآیند و عکس شهدای خود را نصب میکنند. هدف ما این است که جنایتها و رنجهایی که مردم ما در جریان فرمان متحمل شدند، بهویژه رنج زنان، هرگز فراموش نشود.»
او ادامه داد: «هنوز هزاران نفر در دست داعش هستند. هزاران نفر دیگر نیز ناپدید شدهاند و نمیدانیم زندهاند یا کشته شدهاند. استخوانهای عزیزان ما هنوز در گورهای جمعی باقی مانده است. یکی از عموهای من نیز کشته شده، اما نمیدانیم بقایای پیکر او کجاست. ما میخواهیم گورهای جمعی بررسی و بقایا استخراج شود تا سرنوشت ناپدیدشدگان مشخص شود؛ اینکه چه کسانی زنده ماندهاند و چه کسانی کشته شدهاند.»
او با اشاره به گذشت ۱۲ سال از فرمان گفت: «ما هنوز هیچ اطلاعاتی درباره اسیران نداریم. از دولت عراق میخواهیم این فرمان را بهعنوان نسلکشی به رسمیت بشناسد. تاکنون کسانی که از اسارت آزاد شدهاند، توسط جنبش آزادی نجات یافتهاند.»
«دیگر به هیچکس اعتماد نداریم»
توره الیاس درباره تهدیدهایی که شنگال با آن روبهرو است گفت: «ما بهعنوان جامعه ایزدی، نمیخواهیم فرد دیگری از ما محافظت کند؛ بلکه میخواهیم خودمان از خودمان دفاع کنیم. دیگر به هیچکس اعتماد نداریم. پس از فرمان و با تأثیر از اندیشه و فلسفه رهبر آپو، یگانهای مقاومت شنگال، یگانهای حفاظت زنان ایزدی و آسایش ایزیدخان تشکیل شدند و زنان ایزدی نیز خود را سازماندهی کردند.»
او افزود: «امروز اگر نیروهای حفاظتی خودمان را نداشتیم، نمیتوانستیم در اینجا زندگی کنیم. ما میخواهیم نیروهای حفاظتی خودمان بهطور رسمی به رسمیت شناخته شوند. کسانی که در برابر داعش جنگیدند، دختران و جوانان ایزدی خود ما بودند، اما امروز میخواهند همه تلاشها و فداکاریهای ما را انکار کنند.»