عفو بین‌الملل: هزاران نفر به دلیل اعتراضات بازداشت شدند و در معرض خطر شکنجه قرار دارند

سازمان عفو بین‌الملل در بیانیه‌ای هشدار داد که هزاران معترض در ایران به طور خودسرانه بازداشت شده‌اند و در معرض خطر شکنجه و سایر بدرفتاری‌ها، از جمله خشونت جنسی، و محاکمات به شدت ناعادلانه منجر به حبس طولانی مدت و مجازات اعدام هستند.

مرکز خبر - سازمان عفو بین‌الملل در بیانیه‌ای کە روز جمعه ١٠ بهمن‌ماه منتشر کرد، نسبت به وضعیت حقوق بشر در ایران، نسبت به سرنوشت هزاران نفر از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری اخیر از جمله کودکان هشدار داد.

در این بیانیه آمده است کە هزاران نفر که به طور خودسرانه در رابطه با قیام سراسری در ایران بازداشت شده‌اند، در معرض خطر شکنجه و سایر بدرفتاری‌ها، از جمله خشونت جنسی، و محاکمات به شدت ناعادلانه منجر به حبس طولانی مدت و مجازات اعدام هستند.

سازمان عفو بین‌الملل با اشاره به اینکه بسیاری همچنان به اجبار ناپدید شده‌اند، تاکید کرده است: نگرانی‌ها برای افراد بازداشت شده در ارتباط با اعتراضاتی که در ۲۸ دسامبر فوران کرد، با دستور رئیس قوه قضائیه به دادستان‌ها مبنی بر "عمل بدون اغماض" و معادل دانستن اعتراض با جرائم سنگین، تشدید شده است.

این بیانیه تاکید کرده است: کسانی که در سراسر کشور به طور خودسرانه بازداشت شده‌اند شامل معترضان، مدافعان حقوق بشر، کارکنان مراقبت‌های پزشکی که به معترضان مجروح مراقبت ارائه می‌دادند، وکلا، اعضای اقلیت‌های قومی و مذهبی، روزنامه‌نگاران و دانشجویان دانشگاه می‌شوند. افراد بازداشت شده در معرض محکومیت و مجازات حبس طولانی مدت و اعدام بر اساس «اعترافات» اجباری اخذ شده تحت شکنجه یا سایر بدرفتاری‌ها هستند.

به گفته عفو بین‌الملل خانواده‌های بازداشت‌شدگان، فعالان و روزنامه‌نگاران به عفو بین‌الملل گفته‌اند که مقامات مرتباً از ارائه هرگونه اطلاعاتی در مورد سرنوشت و محل نگهداری بسیاری از بازداشت‌شدگان خودداری می‌کنند و در نتیجه آنها را در معرض ناپدید شدن اجباری قرار می‌دهند که طبق قوانین بین‌المللی جرم محسوب می‌شود.

در این بیانیه همچنین آمده است که برخی از بازداشت‌شدگان به زندان‌ها و سایر بازداشتگاه‌های رسمی منتقل شده‌اند، در حالی که برخی دیگر در پادگان‌های نظامی، انبارها یا سایر بازداشتگاه‌ها بدون ثبت رسمی نگهداری می‌شوند و این امر آنها را در معرض خطر شکنجه و سایر بدرفتاری‌ها قرار می‌دهد.

عفو بین‌الملل در این بیانیه با اشاره به ثبت مواردی از آزار جنسی کودکان، آورده است: در موردی که عفو بین‌الملل مستند کرده است، نیروهای امنیتی در ۹ ژانویه ۲۰۲۶ به خانه یک معترض به نام امیرحسین قادرزاده در رشت، استان گیلان، حمله کردند و او و دو خواهرش را در نقض ممنوعیت مطلق شکنجه و سایر بدرفتاری‌ها، مورد خشونت جنسی قرار دادند. نیروهای امنیتی او و دو خواهرش، که یکی از آنها کودکی ۱۴ ساله است، را در مقابل همه حاضران برهنه کردند تا بدنشان را برای یافتن گلوله‌های فلزی بررسی کنند تا «شرکت آنها» در اعتراضات را «اثبات» کنند.

این بیانیه همچنین با تایید مستند کردن مواردی از خشونت علیه افراد مجروح در جریان اعتراضات آورده است: عفو بین‌الملل مدت‌هاست که مستند کرده است که چگونه نیروهای امنیتی مرتباً از ارائه مراقبت‌های پزشکی کافی به معترضان مجروح، از جمله کسانی که از بیمارستان‌ها منتقل شده‌اند، خودداری می‌کنند و در نتیجه خطر مرگ غیرقانونی در بازداشت را افزایش می‌دهند.

در بخش دیگری از بیانیه، به تحت فشار قرار دادن کادر پزشکی اشاره شده و آمده است: به گفته یک منبع آگاه در ایران، پس از سرکوب مرگبار اعتراضات در ۸ و ۹ ژانویه، نیروهای امنیتی در اصفهان به کادر پزشکی بیمارستان‌ها دستور دادند تا در مورد بیمارانی که جراحات ناشی از گلوله و ساچمه فلزی داشته‌اند و این می‌تواند نشان دهنده شرکت آنها در اعتراضات باشد، به آنها اطلاع دهند.

بیانیه به نقل دو منبع آگاه تایید کرده است که نیروهای امنیتی در استان‌های اصفهان و چهارمحال و بختیاری، معترضان زخمی را از بیمارستان‌ها، از جمله کسانی که به مراقبت‌های پزشکی حیاتی مداوم نیاز داشتند، دستگیر کردند. به گفته یک منبع آگاه، مقامات ایرانی همچنین به طور خودسرانه کادر پزشکی را به دلیل ارائه مراقبت‌های پزشکی در محیط‌های غیربیمارستانی به معترضان زخمی که از ترس دستگیری از درمان در بیمارستان‌ها خودداری می‌کردند، دستگیر کرده‌اند.