٣۶روز مقاومت؛ تداوم بازداشت و سرکوب سیستماتیک
با گذشت ۳۶ روز از آغاز اعتراضات دیماه، سرکوب و بازداشتهای فراقانونی در ایران ادامه دارد و گزارشها از شهرهای مختلف ایران حاکی از موج گسترده بازداشت شهروندان، کادر درمان، دانشجویان، معلمان و حتی نوجوانان است.
مرکز خبر- امروز دوشنبه ١٣ بهمن ۱۴٠۴، با گذشت ۳۶ روز از آغاز اعتراضات سراسری دیماه، ایران همچنان صحنه سرکوب گسترده، بازداشتهای فراقانونی، و فشار سیستماتیک بر خانوادهها، کادر درمان، دانشجویان و نوجوانان است.
روژهلات؛ گلوله، بازداشت و بیخبری؛ ادامه سرکوب سیستماتیک
در ادامه سرکوب اعتراضات مردمی، شیلان صالحی، شهروند کورد بانهای و دانشجوی دانشگاه شهید بهشتی تهران، روز پنجشنبه ۱۸ دیماه در جریان اعتراضات در تهران، بر اثر شلیک مستقیم نیروهای حکومتی جان خود را از دست داد. پیکر او پس از اعمال فشارهای شدید امنیتی بر خانواده و در قبال دریافت حدود ۱۵۰ میلیون تومان تحویل داده شد و شامگاه دوشنبه ۶ بهمنماه در زادگاهش بانه به خاک سپرده شد؛ روایتی که بار دیگر استفاده حکومت از ابزار فشار و باجگیری از خانوادههای جانباختگان را برجسته میکند.
همزمان، به گزارش خبرگزاری هرانا، شهروند اهل پیرانشهر در تاریخ ۲۸ دیماه، بدون ارائه حکم قضایی و با خشونت در منزل شخصی خود توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده است. با گذشت ۱۵ روز از بازداشت این شهروند، هیچ اطلاعی از محل نگهداری و وضعیت او در دست نیست؛ موضوعی که نگرانی خانوادهاش را بهشدت افزایش داده است.
همچنین هرانا از بازداشت شش شهروند کورد در استان ایلام خبر داده است. این شهروندان در تاریخهای ۱۹، ۲۰ و ۲۹ دیماه و نیز ۲، ۵ و ۶ بهمنماه توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدهاند. تا زمان تنظیم این گزارش، جزئیات روشنی درباره هویت، اتهامات و محل نگهداری آنان منتشر نشده است.
مجموعه این موارد، تصویری روشن از تشدید برخوردهای امنیتی در روژهلات کوردستان ارائه میدهد؛ جایی که شلیک مستقیم، بازداشتهای فراقانونی و بیخبری خانوادهها، به ابزاری ثابت برای خاموشکردن صدای اعتراض شهروندان تبدیل شده است.
ادامهی سرکوب سیستماتیک؛ از یورش به منازل تا اعترافات اجباری و بازداشت نوجوانان
براساس گزارشهای منتشر شده تا پایان روز سیوششم از آغاز اعتراضات، بازداشت ۹۴دانشجو، ۲۹۶مورد اعترافات اجباری و ۱۱۰۴۶ مورد احضار ثبت شده است.
همزمان با تداوم پیامدهای اعتراضات دیماه، گزارشهای متعدد از شهرهای مختلف ایران حاکی از موج گسترده بازداشت شهروندان، کادر درمان، دانشجویان، معلمان و حتی نوجوانان است؛ بازداشتهایی که اغلب با خشونت، ابهام در وضعیت حقوقی و محرومیت از دسترسی به درمان و تماس با خانواده همراه بوده است.
به گزارش خبرگزاری هرانا، یک شهروند ۲۹ ساله در ارتباط با اعتراضات دیماه، روز ۵ بهمنماه در منزل شخصی خود در مسجدسلیمان توسط مأموران امنیتی بازداشت شده است. بنا بر این گزارش، این شهروند پیشتر نیز سابقه برخوردهای امنیتی و بازداشت داشته است. همچنین یک نوجوان ۱۷ ساله در تاریخ ۲۸ دیماه با اعمال خشونت توسط نیروهای امنیتی در اصفهان بازداشت شده است.
در گزارشی دیگر، هیرکانی از بازداشت نزدیک به یکماهه یک نوجوان ۱۷ ساله اهل گرگان خبر داده است. بر اساس این گزارش، این نوجوان در زندان امیرآباد نگهداری میشود و در دوران بازداشت تحت ضربوشتم شدید قرار گرفته، بهگونهای که دست و پای او دچار شکستگی شده است. تا زمان تنظیم این گزارش، هیچ اطلاع رسمی درباره وضعیت حقوقی، دسترسی به خدمات درمانی و امکان تماس او با خانواده منتشر نشده است.
در استان قزوین نیز، باشگاه خبرنگاران جوان از بازداشت ۱۵۸ شهروند در ارتباط با اعتراضات مردمی خبر داده است. اداره کل اطلاعات استان قزوین مدعی شده است که شماری از بازداشتشدگان از شهروندان بهائی بوده و ۳۴ نفر نیز وابسته به گروههای مخالف حکومت هستند. در اطلاعیه این نهاد، اتهاماتی سنگین از جمله نقش داشتن در کشتهشدن ۱۱ نیروی امنیتی، تخریب و آتشزدن اماکن عمومی، خدماتی و مذهبی، از جمله دو حوزه علمیه و چهار مسجد، و نیز حمله به مراکز آموزشی و فرهنگی مطرح شده است. همچنین ادعا شده از بازداشتشدگان سلاح گرم، مهمات، انواع سلاح سرد، مواد آتشزا و مواد مخدر کشف شده است؛ با این حال، هویت افراد، تاریخ دقیق بازداشت و عناوین اتهامی بهطور مشخص اعلام نشده است.
در استان گلستان، رسانه حکومتی تسنیم از بازداشت یک شهروند معترض با عنوان «عامل موساد» توسط مأموران اطلاعات سپاه خبر داده و همزمان ویدیویی از اعترافات اجباری او منتشر کرده است؛ ویدیویی که شرایط ضبط آن نامشخص است.
در استان بوشهر نیز جانشین فرمانده انتظامی این استان از بازداشت یک معترض در شهرستان جم خبر داده و او را از «عوامل گروههای مخالف نظام» معرفی کرده است.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، ۲۰ شهروند در استان یزد بازداشت شدهاند. فرمانده انتظامی یزد این افراد را به انسداد خیابانها و ایجاد راهبندان متهم کرده، اما جزئیاتی درباره هویت بازداشتشدگان، محل نگهداری و وضعیت حقوقی آنان ارائه نشده است.
در کرج شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران از بازداشت یک معلم خبر داده است. این معلم، دبیر زیستشناسی ناحیه دو کرج و دانشجوی مقطع دکترای رشته میکروبیولوژی است.
همچنین هیرکانی گزارش داده است که یک شهروند ۳۱ ساله اهل رامسر، در تاریخ ۲۶ دیماه توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده و در جریان بازداشت دچار شکستگی پا، کتف و دندان شده است. با وجود وعده آزادی با وثیقه، تاکنون هیچ وثیقهای پذیرفته نشده و اطلاعی از محل نگهداری و وضعیت سلامت او در دست نیست.
همچنین صفحه منسوب به انجمن حمایت از حقوق کودکان از بازداشت یک فعال حقوق کودک خبر داده است؛ فردی که سمت بازرس هیئتمدیره این انجمن را بر عهده دارد.
گزارشهایی از بازداشت دانشگاهیان و دانشجویان
در حوزه دانشگاهی، هرانا گزارش داده است که نیایش مظفری بههمراه هشت دانشجوی دیگر در شهرهای گرگان، تهران، قزوین و آمل بازداشت شدهاند. کانال «دانشجویان متحد» نیز از بازداشت یک دانشجوی کارشناسی مهندسی عمران دانشگاه صنعتی امیرکبیر، ورودی سال ۱۴۰۱، خبر داده که هماکنون در زندان فشافویه (تهران بزرگ) نگهداری میشود. علاوه بر این، یک دانشجوی رشته حقوق دانشگاه آزاد آمل نیز بازداشت شده و تاکنون اطلاعاتی درباره محل نگهداری و اتهامات او منتشر نشده است؛ این دانشجو پیشتر نیز سابقه بازداشت داشته است.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران همچنین از بازداشت یک دانشآموز ۱۷ ساله در دهدشت خبر داده است. از سوی دیگر، گزارشهایی از بازداشت سه دانشجو، شامل یک دانشجوی کارشناسی مهندسی معماری در تبریز، یک دانشجوی زیستشناسی دانشگاه شهید بهشتی و یک دانشجوی مهندسی نفت دانشگاه تهران، در ارتباط با اعتراضات اخیر در تهران منتشر شده است.
همچنین شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان در گزارشی اعلام کرد که در یک ماه نخست سال ۲۰۲۶، صدها شهروند بلوچ بازداشت شدهاند که هویت ۱۲۵ نفر از آنان تأیید شده است؛ از جمله دستکم ۷ نوجوان و ۹ زن. بیشترین بازداشتها در جریان اعتراضات سراسری رخ داده است.
مجموعه این گزارشها، تصویری نگرانکننده از تشدید سرکوب، گسترش بازداشتهای فراقانونی و اعمال خشونت علیه معترضان، بهویژه نوجوانان و فعالان مدنی و دانشگاهی، ترسیم میکند؛ روندی که با فقدان شفافیت قضایی و نقض گسترده حقوق شهروندان همراه است.