بیست و یک روز مقاومت خیزش ایران؛ اعلام دوفاکتوی نظامی و شتاب ماشین اعدام
با ورود قیام سراسری به بیستوسومین روز، رژیم ایران عاجز از مهار خیزش مردمی، به خشونت عریان، بازداشتهای گروهی و اعدام ۱۲۷ زندانی متوسل شده؛ سیاستی که هراس ساختاری رژیم از تداوم مقاومت را عیان میکند.
مرکز خبر- قیام سراسری مردم با ورود به بیستوسومین روز خود (۲۹ دی ۱۴۰۴) بهروشنی نشان میدهد که جمهوری اسلامی نهتنها در مهار خیزش مردمی ناتوان مانده، بلکه برای حفظ هژمونی فروپاشیدهاش به تشدید خشونت و امنیتیسازی همهجانبه جامعه متوسل شده است. کشتار گسترده هزاران معترض، بازداشتهای گروهی، اقدامات قهری و ناپدیدسازی، تهدید و مجازاتهای سنگین، در کنار اعدام جنایتکارانه ۱۲۷ زندانی قدیم شامل سه زن در فاصله ۱۵ تا ۲۵ دیماه، اجزای یک سیاست سیستماتیک ارعاب و انتقام سیاسیاند؛ سیاستی که «مرگ» را به ابزار حکومت بدل میکند.
ادامهی بازداشت و سرکوب در روژهلات
در سومین هفتهی خیزش دیماه، الگوی تکرارشوندهی بازداشتهای خودسرانه و سرکوب فعالان مدنی و حقوق بشری در روژهلات کوردستان بار دیگر آشکار شد. گزارشها حاکی است که فعالان حقوق زنان، محیطزیست و جامعه مدنی از جمله کسانی که پیشتر در جنبش «ژن، ژیان، ئازادی» مشارکت داشتهاند، بازداشت و به مکانهای نامعلوم منتقل شدهاند. این اقدامات، که بدون ارائه حکم قضایی انجام شدهاند، نمونهای روشن از استفاده حکومتی از خشونت و تهدید علیه کنشگری مستقل و صدای جامعه هستند.
شهرزاد رضایی، فعال حقوق زنان اهل سنه و کژال وطنپور، زندانی سیاسی سابق، از جمله افرادی هستند که چندین بار سابقه بازداشت دارند.
همچنین، پنج فعال محیطزیست کورد اهل جوانرو، که همگی زیر ۲۵ سال سن دارند، بدون ارائه حکم قضایی توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدهاند و تا لحظه انتشار این گزارش، هیچ اطلاعی از وضعیت جسمی یا حقوقی آنان در دسترس نیست. مشابه این اقدامات، شامل بازداشت سه شهروند کورد اهل کرماشان و تهدید خانوادهها به بیخبری و ناپدیدسازی قهری نیز شده است.
در یک نمونه دیگر، یک شهروند کورد در تهران در جریان اعتراضات مردمی کشته شد و پس از مجروح شدن بر اثر شلیک نیروهای سرکوبگر، بازداشت شد. گزارشها حاکی است که نیروهای حکومتی برای تحویل پیکر وی مبلغی هنگفت از خانواده مطالبه کردهاند؛ اقدامی که همزمان با فشار روانی و مالی، معنای ارعاب و کنترل جامعه را آشکار میکند.
از سوی دیگر، بنابر گزارش رسانههای حقوق بشری، فعال مدنی و زندانی سیاسی پیشین اهل مریوان، روز چهارشنبه ۲۴ دیماه ۱۴۰۴ از سوی نیروهای امنیتی در این شهر بازداشت و به محل نامعلومی منتقل شده است.
روز شنبه ۲۰ دیماه، دو برادر دوقلوی ۱۹ ساله اهل روستای گازرخانی و ساکن شهرستان کامیاران هم توسط نیروهای وابسته به وزارت اطلاعات بازداشت شدند. بنا بر گزارشها، این بازداشت بدون ارائه حکم قضایی صورت گرفته و تاکنون هیچ اطلاعی از محل نگهداری و وضعیت آنان در دست نیست. بر اساس گزارش شبکه حقوق بشر کوردستان هم، ۱۵۰ شهروند کورد در این سه هفته در اعتراضات مردمی با تیراندازی نیروهای حکومتی کشته شدهاند که هویت ۵۳ نفر تأیید شده است.
اکثریت جانباختگان با گلوله جنگی نیروهای سپاه پاسداران کشته شدهاند. بیشترین کشتار در ۱۸ دی ۱۴۰۴ در کرماشان رخ داده و دستکم ۷۰ پیکر به بیمارستان طالقانی منتقل شده است. همچنین بیش از ۱۵۰۰ شهروند کورد بازداشت شدهاند که هویت ۲۶۰ نفر ثبت شده و درباره سرنوشت برخی، بهویژه مجروحان، نگرانی جدی وجود دارد.
بازداشتهای خودسرانه، ناپدیدسازی قهری، فشار مالی و تهدید خانوادهها، بخشی از همان سیاست بلندمدتی است که هدفش کنترل و حذف صدای مستقل مردم کورد در روژهلات است. لازم به ذکراست نام تمامی قربانیان و بازداشتشدگان در کانالهای حقوق بشری منتشر شده است.
ادامهی مقاومت مردم در برابر سرکوب
خبرگزاری فعالان حقوق بشر (هرانا) مستقر در ایالات متحده اعلام کرده است که شمار کشتهشدگان اعتراضات سراسری کنونی در ایران به ۳۳۰۸ نفر رسیده و ۲۴۲۶۶ نفر نیز بازداشت شدهاند.
آمارها همچنین نشان میدهد که شمار قربانیان میتواند بسیار بیشتر از ارقام رسمی باشد؛ روزنامه ساندی تایمز به نقل از منابع خود گزارش داده است که شمار جانباختگان از ۱۶ هزار و ۵۰۰ نفر فراتر رفته است و بسیاری از مجروحان بهدلیل کمبود خون جان باختهاند و در مواردی، نیروهای سپاه پاسداران از انجام تزریق خون به معترضان جلوگیری کردهاند. همچنین گزارشهایی از بیرون کشیدن مجروحان از تختهای بیمارستان توسط نیروهای حکومتی منتشر شده است.
این تناقض آشکار بین آمار واقعی و گزارشهای حکومتی، گواهی است بر سیستم سرکوب سازمانیافتهای که جان، امنیت و آزادی مردم را قربانی حفظ قدرت و هژمونی سیاسی خود کرده است.
از سوی دیگر، گزارش تکاندهنده روزنامه «ساندی تایمز» ابعاد جدیدی از سرکوب معترضان در ایران را فاش کرده است؛ ابعادی که نشاندهنده یک فاجعه انسانی بیسابقه در تاریخ ایران است. بر اساس این گزارش ۸,۰۰۰ نفر از معترضان بر اثر شلیک مستقیم به چشم، بینایی خود را از دست دادهاند و حدود ۱۸,۰۰۰ نفر کشته و بیش از ۳۳۰,۰۰۰ نفر مجروح شدهاند.
در تهران، بیش از ۸۰۰ مورد نابینایی ناشی از شلیک مستقیم ثبت شده و تنها در مرکز چشمپزشکی «نور»، ۷,۰۰۰ پرونده جراحت چشم گزارش شده است. مدیر پزشکی در مونیخ، با اشاره به نوع جراحات در نواحی سر، گردن و سینه، تأکید کرده است که استفاده از سلاحهای کالیبر نظامی هدفمند بوده و با قصد ایجاد نقص عضو دائمی صورت گرفته است.
نهادهای حقوق بشری این اقدامات را «جنایت علیه بشریت» ارزیابی کرده و هشدار دادهاند که ابعاد خشونت سیستماتیک علیه مردم ایران به سطحی بیسابقه رسیده است.
به گفته یکی از کارکنان آرامستان بهشت سکینه، تا روز شنبه صدها پیکر بیهویت به این گورستان منتقل شده و دستور دفن آنها بدون هویت صادر شده است، اما کارکنان در اقدامی انسانی از اجرای این دستور خودداری کرده و اجساد را مستندسازی کردهاند؛ آنها با عکسبرداری گروهی از چهرهها تلاش کردهاند امکان شناسایی قربانیان توسط خانوادهها فراهم شود.
کودککشی به اسم امنیت
در جریان اعتراضات اخیر در ایران، شمار قابل توجهی از کودکان جان خود را از دست دادهاند. گزارشها حاکی است که پیکر این کودکان بدون برگزاری مراسم رسمی و تحت فشارهای امنیتی به خانوادهها تحویل داده شده و حتی در مواردی با دریافت مبالغ هنگفتی امکان تحویل فراهم شده است.
اسناد مرکز آمار و سازمانهای حقوق بشری نشان میدهد که تنها در جریان اعتراضات اخیر، دستکم ۲۱ کودک قربانی سیاست سرکوب حکومتی شدهاند.
این واقعیت نشان میدهد که رژیم ایران، به جای حفاظت از شهروندان، از خشونت و ابزار امنیتی برای کنترل و ترساندن جامعه استفاده میکند و جان بیگناهان، از جمله کودکان، را قربانی بقای قدرت خود میسازد.
حکومت نظامی دوفاکتو در کرج و تهران
شبانگاه ۲۵ دی، فیلمهایی از کرج منتشر شد که وضعیت دوفاکتو حکومت نظامی در این شهر را نشان میدهد. هرچند ماشین تبلیغاتی رژیم کوشیده است تا فضا را عادی و کنترلشده نشان دهد، واقعیت برعکس است، از ساعت شش عصر، شهروندان مجبور به خانهنشینی هستند، کسبه تحت تهدید باز کردن مغازهها به زور قرار دارند و تاریکی مطلق شبانه با کمین نیروهای لباسشخصی در کوچهها، فضایی خفقانآور ایجاد کرده است.
این وضعیت، که در تهران و بسیاری از شهرهای دیگر نیز مشاهده میشود، نشاندهنده یکی از شدیدترین سرکوبهای تاریخ رژیم ایران است. زندگی روزمره شهروندان فلج شده و ترس و ناامنی در همهجا گسترده است؛ تجربهای که آشکار میکند چگونه رژیم با به کارگیری خشونت و کنترل میدانی، تلاش میکند هر شکل کنش اجتماعی و مقاومت را خفه کند.
در همین راستا، سخنگوی قوه قضاییه، در یک نشست خبری اعلام کرد که برای بازداشتشدگان اعتراضات اخیر، عنوان «محاربه»، «شدیدترین مجازاتهای اسلامی» در نظر گرفته خواهد شد. او با تأکید بر اینکه «دست قضات باز است»، از تسریع در رسیدگی به پروندهها و صدور احکام در کوتاهترین زمان ممکن خبر داد و بر اجرای مجازاتهای «بسیار شدید» پافشاری کرد وی همچنین بدون ارائه هیچ سند معتبری مدعی شد که در میان بازداشتشدگان، افرادی با «ارتباط با موساد» شناسایی شدهاند و تهدید کرد تمام کسانی که بهگفته او در فراخوانهای اعتراضی نقش داشتهاند، تحت پیگرد قرار خواهند گرفت.
بازار رشت، قربانی سرکوب حکومتی
آنچه در ۱۸ و ۱۹ دیماه در بازار رشت رخ داد، به صحنهای نمادین از پیوند خشونت عریان و عقلانیت سرکوب در رژیم ایران بدل شده. انتشار گسترده تصاویر و ویدئوهای آتشسوزی و تخریب بازار رشت در شبکههای اجتماعی، افشای لحظهای تاریخی بود که در آن «دولت» بار دیگر در قامت نیرویی ویرانگر در برابر جامعه ایستاد.
بنا بر این شهادتهای جدید، نیروهای امنیتی در حالتی انتقامجویانه، بازار رشت را عمداً به آتش کشیدهاند.
یکی از این روایتها که توسط کاربری ساکن سوئد در شبکه اجتماعی اینستاگرام منتشر شده، به نقل از یکی از نزدیکانش، تصویری تکاندهنده ارائه میدهد که پس از آنکه گروهی از معترضان برای نجات جان خود به بازار رشت پناه بردند، نیروهای امنیتی درهای بازار را بستند و آن را به آتش کشیدند و آنگاه، معترضان را هنگام تلاش برای خروج از در اصلی، به رگبار بستند. این روایت رژیم را در جایگاه دولتی قرار میدهد که نهتنها حق اعتراض، بلکه حق زیستن را نیز مشروط به اطاعت مطلق میداند.
چند روز پیشتر، سازمان حقوق بشر ایران نیز روایت مشابهی را به نقل از شاهد عینی دیگری منتشر کرده بود. این شاهد با اشاره به تعقیبوگریز نیروهای امنیتی در روزهای ۱۸ و ۱۹ دیماه، گفته است که گروهی از جوانان معترض در محدودهی بازار رشت به محاصره درآمدند؛ آتشسوزی راههای خروج را مسدود کرده بود و همزمان نیروهای سرکوب از چند جهت منطقه را تحت کنترل داشتند. بنا بر این شهادت، جوانان محاصرهشده با بالا بردن دستان خود علامت تسلیم نشان دادند، اما حتی این کُنش بدیهی انسانی نیز در برابر منطق امنیتی رژیم بیاثر ماند و آنان هدف رگبار گلوله قرار گرفتند و کشته شدند.
نیروی قدس سپاه، در فهرست تروریسم آرژانتین
در سومین هفتهی خیزش سراسری، دولت آرژانتین با صدور فرمانی رسمی، نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را بهعنوان یک سازمان تروریستی برونمرزی در فهرست گروههای ممنوعه این کشور قرار داد و تحریمهایی را علیه این نهاد و ۱۳ فرد مرتبط با آن اعمال کرد. سخنگوی دولت آرژانتین اعلام کرد که این تصمیم روز شنبه ۲۷ دیماه اتخاذ شده و هدف آن مقابله با نهادی است که بر آموزش، سازماندهی و اجرای عملیات تروریستی در خارج از مرزهای ایران تمرکز دارد.
همزمان نزدیک به ۲۰۰ چهره فرهنگی، دانشگاهی و هنری اروپا در بیانیهای منتشرشده در روزنامه لوموند نسبت به «گذار از سرکوب به کشتار مستند» در ایران هشدار دادهاند. آنان با ناکافی دانستن محکومیتهای لفظی، خواستار اقدامات فوری و الزامآور از جمله پیگرد حقوقی، تحریمهای هدفمند و فشار سیاسی شده و تأکید کردهاند که انفعال جامعه جهانی بهمعنای «همدستی منفعلانه» با نقض سازمانیافته حقوق بشر است.