گزارش تازه از رفتار خشونتآمیز با افراد دارای معلولیت در جنگ سودان
در سایه درگیریهای مستمر از آوریل ۲۰۲۳، گزارشهای جدید سازمان دیدهبان حقوق بشر از نقضهای جدیای پرده برداشته است که توسط نیروهای پشتیبانی سریع علیه افراد دارای معلولیت در جریان حمله به شهر الفاشر در شمال دارفور صورت گرفته است.
مرکز خبر - نیروهای پشتیبانی سریع در جریان تسلط بر شهر الفاشر، افراد دارای معلولیت را بهطور مستقیم هدف قرار دادند و علیه آنان مرتکب نقضهایی از جمله قتل، شکنجه و بدرفتاری شدند؛ در حالی که نگرانیها درباره گسترش دامنه این نقضها و رسیدن آنها به سطح جنایات جمعی رو به افزایش است.
سازمان دیدهبان حقوق بشر روز چهارشنبه ۲۵ فوریه اعلام کرد که نیروهای پشتیبانی سریع در جریان حمله و پس از تسلط بر شهر الفاشر، مرکز ایالت شمال دارفور، افراد دارای معلولیت را هدف قرار داده، با آنان بدرفتاری کرده و برخی را به قتل رساندهاند. این سازمان تأکید کرد که این نخستین بار است که نقضهایی از این نوع و با چنین گستردگی مستند میشود.
در طول یک سال و نیم، نیروهای پشتیبانی سریع شهر الفاشر، مرکز ایالت شمال دارفور و آخرین مرکز شهری بزرگ در این منطقه که خارج از کنترل آنها بود، را در محاصره قرار دادند، سپس در ۲۶ اکتبر ۲۰۲۵ به آن یورش بردند. پس از آن گزارشهایی از کشتار جمعی، ربایش، تجاوز و غارت گسترده منتشر شد.
هفته گذشته، هیئت مستقل حقیقتیاب سازمان ملل متحد درباره سودان اعلام کرد که حمله به الفاشر دارای «نشانههای نسلکشی» است.
ایمینا سریمویچ، مدیر مشترک بخش حقوق افراد دارای معلولیت در سازمان دیدهبان حقوق بشر، تأکید کرد که این سازمان بیش از یک دهه است نقض حقوق افراد دارای معلولیت در درگیریهای مسلحانه در سراسر جهان را مستندسازی میکند و خاطرنشان کرد آنچه در سودان رخ میدهد، نخستین موردی است که در آن نقضهایی با این میزان گستردگی و خشونتِ هدفمند ثبت شده است.
بر اساس اطلاعات گردآوریشده این سازمان از طریق مصاحبه با ۲۲ بازمانده و شاهد از شهر الفاشر، مشخص شده است که نیروهای پشتیبانی سریع هنگام تلاش غیرنظامیان دارای معلولیت برای فرار، آنان را هدف قرار دادهاند؛ اقدامی که نقض آشکار قوانین جنگ و معیارهای انسانی به شمار میرود.
این سازمان توضیح داد که نیروهای پشتیبانی سریع با افراد دارای معلولیت همچون مظنونان، بار اضافی یا اشخاصی قابل حذف رفتار کردهاند. براساس این گزارش، برخی از قربانیان، بهویژه افراد قطععضو، از سوی نیروها به عنوان جنگجویان زخمی متهم شده و بهصورت خودسرانه اعدام شدهاند. برخی دیگر نیز به دلیل معلولیت خود مورد ضربوشتم، بدرفتاری یا آزار قرار گرفتهاند و نیروها آنان را مسخره کرده و «دیوانه» یا «ناقص» خطاب کردهاند.
در چارچوب واکنشهای بینالمللی، شورای امنیت سازمان ملل متحد چند روز پیش چهار تن از فرماندهان نیروهای پشتیبانی سریع را به دلیل جنایات ارتکابیافته در الفاشر تحریم کرد؛ اقدامی که نشاندهنده افزایش نگرانی جهانی نسبت به گستردگی و شدت این نقضها است.
درگیری جاری در سودان از ۱۵ آوریل ۲۰۲۳ میان ارتش سودان و نیروهای پشتیبانی سریع تاکنون به کشته شدن دهها هزار نفر انجامیده و حدود ۱۲ میلیون نفر را ناچار به آوارگی داخلی یا پناه بردن به خارج از کشور کرده است. همچنین این درگیریها موجب تخریب گسترده زیرساختها شده و بنا بر برآوردهای سازمان ملل متحد، سودان را با یکی از بدترین بحرانهای انسانی جهان روبهرو ساخته است.