اقتصاد، صلح و عاملیت؛ گام‌های زنان برای آینده‌ای برابر
در نشست‌های کنفرانس «هم‌صدایی زنان برای آینده»، فعالان مدنی و کارگری با نقد استثمار اقتصادی و پاتریارکی، بر لزوم سازمان‌دهی مردمی، به رسمیت شناختن کار مراقبت و مشارکت مستقل زنان و گروه‌های حاشیه‌ای در فرآیندهای صلح تأکید کردند.
آنکارا- دومین و سومین نشست کنفرانس «هم‌صدایی زنان برای آینده» با هدف تقویت مبارزه مشترک و کمک به ساختن صلح پایدار، به صورت مجمع عمومی (فوروم) در سالن اتحادیه اتاق‌های معماران و مهندسان ترکیه (TMMOB) در آنکارا برگزار شد.
نشست دوم به موضوع «مبارزه با سرمایه‌داری و استثمار نیروی کار» اختصاص داشت؛ جایی که حاضران تجربیات خود را در مواجهه با استثمار کارگری و سیستم سرمایه‌داری به اشتراک گذاشته و راهکارهای هم‌افزایی را بررسی کردند.
«خواهان استقلال اقتصادی خود هستیم»
گلثوم کاو، تسهیل‌گر مجمع اول، با جلب توجه به کارهای مزدی و غیرمزدی زنان گفت که کار مراقبت در خانه همواره نامرئی باقی می‌ماند. او تأکید کرد حتی زنانی که شغل درآمدزا دارند، پس از بازگشت به خانه به کار بی‌دستمزد ادامه می‌دهند: «ما کار خانگی را پیش می‌بریم، اما حتی کار تمام‌وقت خارج از خانه هم هزینه‌های زندگی را پوشش نمی‌دهد. مجبوریم این خلاء را دوباره با کار مراقبت پر کنیم. ما خواهان استقلال اقتصادی و احقاق حق نیروی کار خود هستیم.»
او با اشاره به پیشینه تاریخی مبارزات کارگری زنان در ترکیه، از کارگران «فیشانه» تا مقاومت‌های «نوامد»، «فلورمار» و کارگران زن «اسمارت گونش» در ازمیر، بر ضرورت انتقال این تجربیات برای غلبه بر مشکلاتی مانند دستمزد پایین، ساعات کار طولانی، تبعیض جنسیتی و آزار در محیط کار تأکید کرد.
در ادامه این مجمع، دیدگاه‌های دیگری نیز مطرح شد:
- فاطمه گوک: کار خانگی فشرده و بدون دستمزد است. باید بحث شود که آیا پرداخت حقوق برای کار خانگی و مراقبت، زنان را توانمند می‌سازد یا این اقدام می‌تواند به ابزاری برای خانه‌نشین کردن آن‌ها تبدیل شود.
- آیفر کوچاک (ریاست مشترک کنفدراسیون اتحادیه‌های کارکنان بخش عمومی): ما هویت‌های متعددی داریم کورد، علوی، زن یا از گروه‌های متنوع اجتماعی، اما وجه اشتراک همگی ما کارگر بودن است. سیاست‌های جنگی بر بستر استثمار نیروی کار شکل می‌گیرند و روند صلح می‌تواند زمینه‌ساز پیوند کارگران و گسترش مبارزه سازمان‌یافته برای دستیابی به حقوق جمعی در یک جامعه دموکراتیک باشد.
- گلثوم نازلی‌اوغلو (رئیس اتحادیه کارگران شاغل در منزل): ۴۰ سال است کارگر خانگی هستم بدون اینکه از بیمه یا امنیت شغلی برخوردار باشم. سازمان‌دهی کارگران خانگی با حضور مستقیم در خانه‌ها و گفتگو با خانواده‌ها امکان‌پذیر است. ما علاوه بر مطالبه پوشش بیمه و امنیت اجتماعی، در فرایند رفت‌وآمد به خانه‌ها اهمیت صلح را نیز تبیین می‌کنیم؛ چرا که اجتماعی شدن صلح بدون ورود به بدنه جامعه ممکن نیست.
- دونه گوهر (ریاست مشترک اتحادیه کارگران آموزش و علوم): نباید مبارزه کارگری زنان را تنها به اتحادیه‌های رسمی محدود کرد. باید مدل‌های سازمان‌دهی مردمی مانند تعاونی‌ها و کمون‌ها را در محلات و روستاها گسترش داد و مبارزه با استثمار اقتصادی را از پیوند با مبارزه برای برابری جنسیتی جدا ندانست.
- یاسمین اوزگون (پژوهشگر دانشگاهی): مسئولیت نگهداری از سالمندان و بیماران همواره بر دوش زنان است. می‌توان با ایجاد تشکل‌ها و کلکتیوهای جمعی برای کار مراقبت، این بار سنگین را به یک مسئولیت مشترک اجتماعی تبدیل کرد.
- صباحت تونجل (فعال جنبش زنان آزاد): سرمایه‌داری، کار زنان را همراه با تبعیض جنسیتی استثمار می‌کند. برای عبور از این شرایط باید فرم‌های مختلف کار، از کار مزدی تا کارهای غیرمزدی و بی‌ثبات را یکپارچه دید و مراقبت از کودکان و سالمندان را به شکلی کمونال و جمعی سازمان‌دهی کرد.
- امینه تگین: زنان با اتکا به نیروی کار خود در تمام عرصه‌ها حضور دارند، اما کمبود فرصت‌های شغلی و ساختارهای حمایتی ناعادلانه عزت نفس آن‌ها را هدف قرار می‌دهد. ما نه صدقه، بلکه زندگی عادلانه، شرافتمندانه و امن می‌خواهیم.
«آزادی یعنی عدم نیاز به اجازه برای زیستن»
نشست سوم با عنوان «بررسی برابری جنسیتی و مبارزه برای آزادی» به مدیریت دفنه گوزل و ریحان حاجی‌اوغلو برگزار شد و حاضران به شیوه‌های گسترش همبستگی پرداختند.
- ریحان حاجی‌اوغلو: آزادی تنها به معنای شکستن زنجیرها نیست؛ بلکه یعنی یک خلق بتواند بدون ترس به زبان خود سخن بگوید، زن سرنوشتش را خود تعیین کند و هیچ انسانی برای زیستن نیازمند اجازه نباشد. زنان باید علی‌رغم تفاوت‌های فکری، مسئولیت مشترک جامعه را بر عهده بگیرند.
- دفنه گوزل: محدودیت‌های قانونی و فشارهای ساختاری علیه نهادها و فعالان اجتماعی فزاینده است. خفه کردن صدای بخش‌های مختلف جامعه مانع پیشرفت است و ما برای بلندتر کردن صدای همبستگی به مبارزه ادامه می‌دهیم.
- یلدیز تار (روزنامه‌نگار): تقلیل دادن حضور اجتماعی گروه‌های مختلف یا محدود کردن آن‌ها تلاشی برای مطیع‌سازی کل جامعه و مانعی در مسیر صلح است. تقویت عاملیت زنان از طریق خوددفاعی و تشکل‌یابی جمعی یک ضرورت است.
- آیلا آکات آتا (فعال جنبش زنان آزاد): زنان نباید منتظر اصلاحات بمانند، بلکه باید کمیسیون‌ها و نهادهای مستقل خود را برای اثرگذاری بر فرآیندهای صلح و تصمیم‌گیری تأسیس کنند. حضور فعال در عرصه سیاسی، راه را برای نسل‌های بعدی هموار می‌کند.
- اوزگور سوگی گوار: اگر الگوی خشونت و تبعیض ساختاری در حاشیه و پیرامون یک کشور نادیده گرفته شود، آن خشونت سرانجام به مرکز جامعه نیز سرایت خواهد کرد. ایستادگی در برابر ساختارهای تبعیض‌آمیز، شرط رسیدن به یک صلح عادلانه است که در آن همه اقشار جامعه سهمی برابر داشته باشند.