از انفرادی تا چوبه دار؛ پخشان عزیزی، فعال مدنی کورد، در آستانه اعدام
در حالی که گزارشها از شکنجه، انفرادی و محرومیت از دادرسی عادلانه خبر میدهند، خطر اجرای حکم اعدام پخشان عزیزی، زندانی سیاسی و فعال مدنی کورد، موج تازهای از نگرانی و خشم نسبت به تشدید سرکوب در ایران را برانگیخته است.
مرکز خبر- حکم اعدام پخشان عزیزی، فعال مدنی و زندانی سیاسی کورد، بار دیگر پرونده نقض حقوق بشر و استفاده از مجازات مرگ علیه مخالفان و منتقدان سیاسی در ایران را در مرکز توجه قرار داده است. او از سال ۲۰۲۳ در بازداشت بهسر میبرد و بنا بر گزارشهای منتشرشده، ماهها در سلول انفرادی نگهداری شده است؛ شرایطی که همواره از سوی نهادهای حقوق بشری مصداق فشار روانی و شکنجه سفید توصیف شده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، پخشان عزیزی در روند رسیدگی به پرونده خود با محدودیت جدی در دسترسی به وکیل و حقوق اولیه دفاع مواجه بوده و حکم اعدام او در فضایی امنیتی و بهدور از معیارهای شناختهشده دادرسی عادلانه صادر شده است. فعالان حقوق بشر میگویند تکرار چنین روندی نشان میدهد که دستگاه قضایی جمهوری اسلامی همچنان از پروندهسازی امنیتی و اتهامهای سنگین برای خاموشکردن صدای معترضان استفاده میکند.
«بغی»؛ اتهامی برای صدور حکم مرگ
اتهام «بغی» که علیه پخشان عزیزی مطرح شده، در سالهای اخیر بارها علیه فعالان سیاسی، معترضان و زندانیان کورد مورد استفاده قرار گرفته است؛ اتهامی با تعریفی مبهم که به دستگاههای امنیتی و قضایی امکان میدهد فعالیتهای مدنی و سیاسی را بهعنوان اقدام علیه حکومت تفسیر کنند.
حقوقدانان و نهادهای مدافع حقوق بشر بارها هشدار دادهاند که استفاده گسترده از چنین اتهامهایی، نه در راستای عدالت، بلکه ابزاری برای ایجاد رعب، سرکوب جامعه و جلوگیری از گسترش اعتراضات مدنی است. به گفته آنان، احکام اعدام در پروندههای سیاسی بیش از آنکه ماهیت قضایی داشته باشند، کارکرد امنیتی و سیاسی دارند.
افزایش نگرانیها درباره وضعیت زندانیان سیاسی کورد
پرونده پخشان عزیزی در شرایطی خبرساز شده که طی سالهای اخیر فشار بر فعالان مدنی و سیاسی کورد در روژهلات کوردستان افزایش یافته است. بازداشتهای گسترده، صدور احکام سنگین و اجرای مجازات اعدام علیه زندانیان سیاسی کُرد، بارها با واکنش نهادهای حقوق بشری و سازمانهای بینالمللی روبهرو شده است.
فعالان مدنی معتقدند حکومت ایران با تشدید برخوردهای امنیتی در روژهلات تلاش دارد هرگونه فعالیت اعتراضی و مطالبهگری اجتماعی را سرکوب کند؛ روندی که به گفته آنان، تنها به گسترش فضای خشم و بیاعتمادی در جامعه منجر خواهد شد.
درخواست برای توقف فوری حکم اعدام
کمیته آزادی زندانیان سیاسی با محکومکردن تأیید حکم اعدام پخشان عزیزی، آن را نمونهای آشکار از نقض حقوق بشر و تداوم سیاست ارعاب در ایران دانسته است. این کمیته تأکید کرده که استفاده از مجازات مرگ علیه فعالان سیاسی، تلاشی برای خاموشکردن صدای آزادیخواهی و ایجاد ترس در جامعه است.
این نهاد همچنین از سازمانهای حقوق بشری، رسانهها، نهادهای بینالمللی و افکار عمومی خواسته است برای توقف فوری اجرای حکم اعدام پخشان عزیزی و لغو مجازات اعدام در ایران، واکنشی فوری و گسترده نشان دهند.
در شرایطی که جان یک زندانی سیاسی در آستانه سلب شدن قرار گرفته، فعالان حقوق بشر هشدار میدهند که سکوت جامعه جهانی میتواند راه را برای تکرار احکام مشابه و تشدید سرکوب در ایران هموارتر کند.