۲۶ روز خیزش؛ سرکوب، بازداشت و ترور رسانهای معترضان
با گذشت نزدیک به چهار هفته از خیزش سراسری در ایران، حکومت با تشدید سرکوب، کشتار معترضان، قطع اینترنت و اعترافگیری اجباری در پی مهار اعتراضات است؛ همزمان، پزشکان نسبت به نقض سیستماتیک اصول درمان و استانداردهای پزشکی قانونی هشدار دادهاند.
مرکز خبر- امروز پنجشنبه ٢ بهمن ۱۴۰۴ و با گذشت نزدیک به چهار هفته از خیزش سراسری مردم ایران، حکومت با تشدید سرکوب، کشتار معترضان، استفاده از گازهای شیمیایی در قالب «گاز اشکآور»، قطع سراسری اینترنت و افزایش اعترافات اجباری، در تلاش برای مهار اعتراضات و درهمشکستن مقاومت مردمی است. شواهد میدانی و ویدئوهای منتشرشده، حتی از کانالهای حکومتی، از گسترش روند اعترافگیری اجباری از بازداشتشدگان حکایت دارد.
همزمان، بر پایه گزارش خبرگزاریهای حقوق بشری، جمعی از پزشکان و متخصصان پزشکی قانونی در بیانیهای نسبت به نقض سیستماتیک اصول درمان، بیطرفی پزشکی و استانداردهای کالبدشکافی در جریان این سرکوب هشدار دادهاند. به گفته آنان، بررسی تصاویر و ویدئوهای مجروحان و جانباختگان نشاندهنده الگوهای تکرارشونده تخلف پزشکی است؛ از جمله مداخلات درمانی پیش از مرگ خارج از مراکز رسمی، رهاسازی افراد گلولهخورده بدون درمان، برشهای غیرمتعارف بر اجساد و نشانههایی از خشونت شدید. این بیانیه همچنین به شواهدی از مثلهسازی اجساد، انتقال جمعی پیکرها و تماس با مواد شیمیایی یا تخریب حرارتی اشاره میکند؛ اقداماتی که امکان انجام تحقیقات مستقل پزشکی قانونی را بهشدت محدود کرده و ابعاد تازهای از سرکوب ساختاری اعتراضات را آشکار میسازد.
ادامهی مقاومت و سرکوب در روژهلات
شبکه حقوق بشر کوردستان اعلام کرد هویت ۷ شهروند کورد دیگر که در جریان اعتراضات مردمی در کرماشان، تهران، کرج و آبادان کشته شدهاند، تأیید شده است. با احتساب این موارد، تعداد شهروندان کورد جانباخته که شبکه تاکنون اطلاعات آنها را ثبت کرده به ۶۵ نفر، شامل ۶ کودک میرسد.
بر اساس گزارشها، این افراد عمدتاً با گلولههای جنگی و شلیک مستقیم نیروهای نظامی و امنیتی حکومت کشته شدهاند و بسیاری از قربانیان در روژهلات یا در دیگر نقاط ایران هدف خشونت بیرحمانه قرار گرفتهاند. از جمله قربانیان یک کورد ۲۶ ساله اهل کرماشان با اصابت گلوله جنگی کشته شد؛ مراسم خاکسپاری او ۲۳ دی برگزار شد.
یک شهروند کرماشانی هنگام بستن مغازه هدف تیراندازی قرار گرفت و جان باخت.
ملیکا دستیاب، ۲۱ ساله، در کرماشان توسط نیروهای سپاه کشته شد؛ مراسم خاکسپاری او در دالاهو برگزار شد.
یک شهروند کورد که مسئول نگهداری از خواهر معلول خود نیز در جریان اعتراضات در کرماشان هدف تیراندازی قرار گرفت و جان باخت. شهروند ۳۳ ساله اهل مهران در آبادان هم طبق همین گزارش از پشت سر کشته شد؛ پیکر او پس از ۵ روز به خانواده تحویل شد. یک شهروند اهل سلماس هم در تهران هدف تیراندازی قرار گرفت و پس از بازداشت جان خود را از دست داد؛ خانواده هنوز نمیدانند علت دقیق مرگ او شکنجه بوده یا جراحت ناشی از شلیک.
به دلیل شدت سرکوب و قطع اینترنت، این آمار تنها بخشی از قربانیان واقعی است. گزارشها شمار کل کشتهشدگان اعتراضات اخیر را هزاران نفر برآورد میکنند و صدها نفر از آنها شهروند کورد بودهاند.
گزارشهایی از بازداشت سه شهروند کورد در اشنویه و بوکان، منتشر شد. از میان این شهروندان یکی جهت بازجویی به یکی از بازداشتگاههای امنیتی ارومیه منتقل شده است. هویت چهار شهروند کورد که در جریان برخوردهای خشونتآمیز نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی جان خود را از دست دادهاند، نیز تأیید شد. بر اساس گزارشها، این افراد در نقاط مختلف غرب ایران هدف شلیک مستقیم و گلولههای جنگی قرار گرفتند.
از جمله جوان ۲۷ سالهای اهل شاباد (اسلامآباد غرب) در ۱۸ دیماه ابتدا با گلوله ساچمهای زخمی و سپس با گلوله کلاشنیکف کشته شد. پیمانکار ۳۳ ساله اهل مهران ایلام هم پس از پنج روز تحت فشار امنیتی، پیکرش به خانواده تحویل داده شد. در کرماشان نیز یک شهروند در بلوار طاقبستان با گلوله جنگی کشته شد و ملیکا شاهمرادی، نوجوان ۱۶ ساله اهل کرند کرماشان نیز در شهرک معلم هدف شلیک مستقیم نیروهای حکومتی قرار گرفت.
از سوی دیگر، شهروند ۳۵ ساله کورد اهل جوانرو و ساکن رامسر، که در جریان اعتراضات مردمی بازداشت شده، با اتهاماتی سنگین از جمله «محاربه» و ادعای ارتباط با آمریکا و اسرائیل مواجه است و در خطر صدور و اجرای حکم اعدام قرار دارد. رسیدگی به پرونده او شتابزده و خارج از استانداردهای دادرسی عادلانه انجام شده و خانوادهاش تنها بهصورت شفاهی و غیررسمی از اتهامات مطلع شدهاند؛ هیچ کیفرخواست یا حکم مکتوبی دریافت نکردهاند.
سه روز در کاور اجساد؛ سندی از بیرحمی سیستماتیک رژیم
آنچه از دل مراکز رسمی وابسته به حاکمیت بیرون میآید، بیش از آنکه نشانهی «نظم» و «قانون» باشد، پردهای از وحشیگری سیستماتیک رژیم ایران را کنار میزند. بر پایه روایتی که مرکز اسناد حقوق بشر ایران منتشر کرده، یکی از خانوادهها در جریان اعتراضات سراسری، سه شبانهروز در کابوسی بیپایان به دنبال فرزند خود بودند.
مسیر جستوجو، خود نقشهای از سرکوب حکومتی بود، از بیمارستانهایی که پاسخی نمیدادند، تا سردخانهها و در نهایت کهریزک؛ مکانی که نامش سالهاست با شکنجه، مرگ و پنهانکاری گره خورده است. در آنجا، خانواده ناچار شد میان انبوه اجساد معترضان کشتهشده به دست نیروهای امنیتی به جستوجوی فرزندش بپردازد.
در میانه این فاجعه، حقیقتی هولناکتر آشکار شد، فرزندشان زنده بود. او با اصابت گلوله بهشدت مجروح شده و بنا بر این روایت، سه روز تمام بدون آب و غذا، درون کاور پلاستیکی مخصوص کشتهشدگان رها شده بود؛ بیحرکت، تنها از ترس آنکه نیروهای امنیتی برای اطمینان از مرگش، تیر خلاص شلیک کنند.
خانواده سرانجام توانست او را زنده از میان مردگان بیرون بکشد و به بیمارستان منتقل کند.
کارخانهی سولههای مرگ رژیم
آنچه اینبار از دل رسانهی رسمی حکومت بیرون آمده، نه یک گزارش معمول، بلکه لغزش از حقیقتِ سرکوب پنهان است. اظهارات یک خبرنگار وابسته به صداوسیمای جمهوری اسلامی، پرده از ابعادی برمیدارد که سالهاست رژیم ایران میکوشد آن را انکار یا دفن کند، انباشت اجساد معترضان و ناتوانی ساختار رسمی در پنهانسازی کشتار.
به روایت این خبرنگار، سولههای پزشکی قانونی تهران در مدتزمانی کوتاه مملو از جسد شده و اجساد قربانیان اعتراضات ناچاراً به کهریزک منتقل شدهاند؛ مکانی که خود نماد خشونت دولتی، شکنجه و حذف سیستماتیک انسانهاست. این اعتراف، هرچند در لفافه و بیآنکه نامی از «معترض» برده شود، عملاً تأییدی است بر وسعت کشتاری که از کنترل روایت رسمی خارج شده است.
در حالی که خانوادهها روزها و هفتهها در سردخانهها، بیمارستانها و حاشیههای شهر در جستوجوی نشانی از عزیزانشان سرگردان بودهاند، حاکمیت همچنان از ارائه هرگونه آمار شفاف، هویت قربانیان و روند قانونی رسیدگی طفره میرود.
ادامهی بازداشت و ترسیم اعترافات اجباری
براساس برخی گزارشها، دکتر شمسی عباسعلیزاده، پزشک متخصص و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، در جریان اعتراضات اخیر توسط نیروهای امنیتی بازداشت و با ضربوشتم شدید دچار آسیب مغزی شد. پیشتر نیز او به دلیل شرکت در اعتراضات سال ۱۴۰۱ و دفاع از حقوق مردم، از فعالیتهای آموزشی و درمانی تعلیق شده بود.
همچنین به گزارش شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان، روز جمعه ۱۹ دیماه ۱۴۰۴، سمیرا بهرامی ۳۸ ساله و دختر ۱۸ سالهاش ابریشم توسط نیروهای امنیتی در منزلشان در بم بازداشت شدند و تاکنون خبری از وضعیت آنها در دست نیست. منابع محلی گزارش دادهاند که تمام اموال آنها، از جمله خودرو، خانه و آرایشگاه، مصادره و حسابهای بانکی مسدود شده است.
ویدئویی که بهتازگی منتشر شده، نشان میدهد نیروهای نظامی و امنیتی رژیم ایران با سلاح جنگی مستقیماً به معترضان مسالمتآمیز در بلوار وکیلآباد مشهد شلیک کردهاند. گزارشها حاکی است که در همان محدوده شمار زیادی کشته و زخمی شدهاند.
طی روزهای اخیر، دستکم هفت معترض از جمله یک زن در شهرهای قم، تالش، سبزوار و شهررضا بازداشت شدند، در حالی که نزدیک به ۲۰۰ شهروند دیگر در نقاط مختلف روژهلات و شهرهایی چون کرمان، شیراز، دهدشت، یاسوج، رشت، مرودشت، کوار، کازرون، نورآباد، پاسارگاد، آباده، فسا، داراب و نیریز نیز هدف دستگیریهای امنیتی قرار گرفتند.
رسانههای حکومتی به نقل از مقامات امنیتی، این افراد را متهم به آتش زدن مساجد، بانکها، خودروهای امدادی و تخریب ساختمانهای دولتی کردهاند.
همزمان، ویدیوهایی از اعترافات برخی بازداشتشدگان منتشر شد که شرایط ضبط آن نامشخص است و بیش از هر چیز نشاندهنده تلاش سیستماتیک برای ترساندن و شستوشوی مغزی شهروندان معترض است.
اعدام ۱۲ زندانی در یک روز همزمان با محدودیت اطلاعرسانی
به گزارش خبرگزاری هرانا، همزمان با اعتراضات سراسری در ایران و قطع گسترده اینترنت، روز چهارشنبه ۱ بهمن، ۱۲ زندانی در زندانهای خرمآباد، مهاباد، سبزوار، کاشمر، بوشهر، چابهار، مشهد، شهرکرد، دامغان، شیراز و ملایر اعدام شدند. این اعدامها در شرایطی رخ داده است که دسترسی به اطلاعات محدود شده و گزارشها از شدت سرکوب و نقض حقوق زندانیان حکایت دارد.
وبسایت بیبیسی اعلام کرده به صدها تصویر از پیکر شهروندان ایرانی کشتهشده در اعتراضات اخیر دست یافته و اصالت آنها را تأیید کرده است. در این تصاویر، دستکم ۳۲۶ قربانی از جمله ۱۸ زن شناسایی شدهاند که در سردخانهای در جنوب تهران برای شناسایی به نمایش درآمده بودند. بسیاری از اجساد به دلیل شدت جراحات قابل شناسایی نبوده و برخی با کدگذاری ثبت شدهاند. بیبیسی هشدار داده که این تصاویر بسیار آزاردهنده است و تنها بخش کوچکی از ابعاد واقعی کشتار را نشان میدهد.
قطع سراسری اینترنت؛ هفته سوم
در حالی که رژیم ایران نزدیک به سه هفته (بیش از ۳۲۰ ساعت) است با قطع سراسری و هدفمند اینترنت، کشور را در یک خاموشی ارتباطی بیسابقه فرو برده، سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی روز سهشنبه اعلام کرد نیروهای امنیتی ۴۰ هزار پایانه استارلینک را مسدود کردهاند؛ اقدامی که آشکارا با هدف محرومسازی شهروندان از هرگونه دسترسی آزاد به اطلاعات صورت گرفته است.
این نهاد حکومتی بدون ارائه شواهد قابل راستیآزمایی، مدعی شده است که این اقدام برای جلوگیری از دسترسی کاربران به اینترنت ماهوارهای انجام شده؛ ادعایی که در امتداد سیاست سرکوب ارتباطات و پنهانسازی واقعیتهای میدانی اعتراضات سراسری ارزیابی میشود.
اینترنت از ۸ ژانویه بهطور گسترده قطع شده و تنها در مواردی محدود، برخی «سیمکارتهای سفید» برای مدیریت افکار عمومی خارجی فعال نگه داشته شدهاند.
تهدید به جای پاسخگویی
پس از سرکوب خونین معترضان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران بار دیگر با لحن تهدیدآمیز علیه ایالات متحده سخن گفت و وعده داد در صورت هرگونه حمله، «با تمام توان» پاسخ خواهد داد. این اظهارات در حالی بیان شد که دعوت او به مجمع جهانی اقتصاد در داووس به دلیل رفتار خشونتآمیز حکومت لغو شده و همزمان تحرکات نظامی آمریکا در خاورمیانه افزایش یافته است.
وی در مقالهای در والاستریت ژورنال تلاش کرده معترضان مسالمتآمیز را عامل خشونت معرفی کند و مدعی شده مرحله ناآرامیها کمتر از ۷۲ ساعت طول کشیده است؛ اما ویدیوهای منتشرشده با وجود قطع اینترنت، نشان میدهد نیروهای امنیتی ایران بارها از گلوله جنگی علیه مردم غیرمسلح استفاده کردهاند.
این سخنان، در حالی که ادعا میشود «تهدید نیست»، بیش از هر چیز نمادی از فرار رژیم از مسئولیت سرکوب داخلی و تمرکز بر نمایش قدرت به خارجیهاست؛ سیاستی که واقعیت خشونت علیه شهروندان را پنهان میکند و نشان میدهد رژیم ایران به جای پاسخگویی، مردم خود را قربانی منازعات و تهدیدهای بینالمللی میکند.
در همان راستا، هانا نیومن، نماینده آلمان در پارلمان اروپا، اعلام کرد این نهاد روز سهشنبه نشستی را به بررسی وضعیت ایران اختصاص داده و روز پنجشنبه برای تعیین سیاستها و تصمیمات آینده خود درباره جمهوری اسلامی رأیگیری خواهد کرد. این اقدام نشاندهنده ورود پارلمان اروپا به مرحله عملی برای برخورد با تحولات اخیر ایران است.
در پی سرکوب خونین اعتراضات در ایران، صفحه فارسی وزارت خارجه آمریکا هم در شبکه اجتماعی ایکس با انتشار پیامی تأکید کرد که دشمن واقعی مردم ایران، خارجیها نیستند، بلکه یک رژیم است. این پیام میافزاید که حکومت ایران، تحت رهبری خامنهای، صدای مخالفان را سرکوب و کسانی را که برای زندگی بهتر تلاش میکنند، میکشد تا امنیت یک نفر، یعنی رهبر معظم، حفظ شود. وزارت خارجه آمریکا همچنین به سخنان مسعود پزشکیان اشاره کرده که مردم را «مردم عزیز» خوانده، اما میگوید قتل معترضان با این ادعا هیچ تناسبی ندارد. در پایان پیام آمده است که هیچ تبلیغ سیاسی نمیتواند لکههای خون حاصل از سرکوب را پنهان کند.