مقاومت زنان در محاصره آب و افسانهها؛ نگاهی به فیلم «ال آگوا» (El Agua)
نخستین فیلم بلند النا لوپز ریرا، کارگردان اسپانیایی، با عنوان «ال آگوا»، با تکیه بر افسانههای محلی درباره رودخانه، سلطه مردسالارانه بر زنان را به تصویر میکشد و روایتگر تلاش سه نسل از زنان برای شکستن سکوتی است که سالها بر زندگیشان سایه انداخته است.
مرکز خبر ــ نخستین فیلم بلند النا لوپز ریرا، کارگردان اسپانیایی، با عنوان «ال آگوا» (آب)، به بررسی سلطه مردسالارانه بر بدن و حافظه زنان از دریچه افسانههای محلی میپردازد. داستان فیلم در منطقهای خشک و کمآب میگذرد و با بازخوانی افسانهای که میگوید رودخانه زنان را با خود میبرد، مبارزه سه نسل از زنان برای رهایی از سکوت و محدودیتهای اجتماعی را روایت میکند.
نخستین فیلم بلند النا لوپز ریرا
فیلم «ال آگوا» در سال ۲۰۲۲ برای نخستین بار در بخش «پانزده روز کارگردانان» جشنواره فیلم کن به نمایش درآمد و با استقبال و بازتاب گستردهای روبهرو شد.
داستان فیلم در شهر اوریئولا، واقع در جنوب شرقی اسپانیا، اتفاق میافتد. النا لوپز ریرا با الهام از جغرافیا و فرهنگ سرزمینی که در آن بزرگ شده، پیوندهای پنهان میان پدیدههای طبیعی و نقشهای جنسیتی در جامعه را آشکار میکند.
افسانههایی که به ابزاری برای سرکوب زنان تبدیل شدهاند
محور اصلی فیلم، افسانهای قدیمی است که نسلها در میان مردم شهر نقل شده است. بر اساس این افسانه، رودخانهای که از شهر میگذرد، هر چند سال یکبار طغیان میکند و برخی از زنانی را که بهنوعی با آب پیوند دارند، با خود میبرد.
مردسالاری حاکم بر شهر، با نسبت دادن میل زنان به آزادی، اعتراض و حتی ناپدید شدن آنها به این «نفرین» ماورایی، تلاش میکند محدودیتها و فشارهای اجتماعی علیه زنان را توجیه کند.
مبارزه سه نسل از زنان با سکوت
فیلم از خلال داستان سه زن از سه نسل مختلف، یعنی مادربزرگ، آنجلا، مادر، ایزابلا، و دختر جوان، آنا، به بررسی سکوتی میپردازد که نسل به نسل به زنان تحمیل شده است.
مادر و مادربزرگ در گذشته زیر فشار باورهای خرافی و قوانین سختگیرانه جامعه زندگی کردهاند؛ اما آنا حاضر نیست مانند آنها تسلیم این باورهای کهنه شود.
او که شور و هیجان نخستین عشق را تجربه میکند و در آرزوی آزادی است، برای حق تصمیمگیری درباره بدن و آینده خود میایستد و در برابر فضای سنتی و محافظهکارانه شهر مقاومت میکند.
آمیزهای از سینمای مستند و داستانی
«ال آگوا» با تلفیق سینمای مستند و رئالیسم جادویی، روایت خود را به واقعیت زندگی زنان نزدیکتر میکند. در بخشهایی از فیلم، زنان واقعی ساکن شهر نیز از تجربهها و باورهای خود درباره افسانه رودخانه میگویند و به روایت فیلم بُعدی واقعیتر میبخشند.
فیلم با به تصویر کشیدن طغیان آبهایی که نمادی از گسستن زنجیر سنتها و محدودیتهای اجتماعی هستند، مبارزه زنان برای به دست گرفتن سرنوشت خود را روایت میکند؛ مبارزهای که با زبانی شاعرانه، سیال و در عین حال سیاسی به تصویر کشیده شده است.