منی بکر؛ دانشمند مصری پیشگام در فناوری نانو

منی بکر، پژوهشگر برجسته مصری، با فعالیت علمی در مصر، آمریکا و سوئیس و ثبت چهار اختراع، در توسعه فناوری نانو و کاربردهای آن در پزشکی، صنعت و انرژی نقش داشت. او در سال ۲۰۱۷ در ۴۸ سالگی بر اثر یک بیماری نادر خودایمنی درگذشت.

مرکز خبر- دکتر منی بکر یکی از برجسته‌ترین دانشمندان زن مصری در حوزه فناوری نانو است. او با فعالیت‌های علمی و پژوهشی خود در مصر، ایالات متحده و سوئیس، به توسعه کاربردهای مواد نانومقیاس و بهره‌گیری از آن‌ها در صنایع، پزشکی، انرژی و دیگر حوزه‌ها کمک کرد.

منی بکر در ۱۷ نوامبر ۱۹۶۸ در شهر اسیوط مصر متولد شد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در مدارس دولتی این شهر گذراند و در سال ۱۹۸۷ وارد دانشکده علوم دانشگاه اسیوط شد. او در رشته شیمی تحصیل کرد و در سال ۱۹۹۱ با درجه ممتاز مدرک کارشناسی گرفت. بکر در میان ۱۲۰ دانشجوی هم‌دوره خود، رتبه نخست را کسب کرد. او تحصیلات تکمیلی را نیز در همین دانشگاه ادامه داد و در سال ۱۹۹۴ مدرک کارشناسی ارشد شیمی فیزیک دریافت کرد.

 

گسترش فعالیت‌های علمی در عرصه بین‌المللی

اهداف علمی منی بکر به تحصیلات دانشگاهی در مصر محدود نماند و برای ادامه پژوهش‌های خود راهی عرصه بین‌المللی شد. او به مؤسسه فناوری جورجیا در ایالات متحده رفت و در سال ۲۰۰۲ دکترای شیمی فیزیک گرفت.

پس از آن به سوئیس رفت و از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۴ به‌عنوان استاد در دانشگاه لوزان فعالیت کرد. بکر سپس به مصر بازگشت و در سال ۲۰۰۴ به‌عنوان مدرس در دانشگاه قاهره مشغول به کار شد. او در سال ۲۰۰۹ نیز به درجه استادیاری در مؤسسه ملی علوم لیزر وابسته به این دانشگاه رسید.

بخش مهمی از پژوهش‌های او به ساختار و ویژگی‌های بلورهای نانویی فلزی و مغناطیسی و همچنین نیمه‌رساناها در شکل‌ها و اندازه‌های مختلف اختصاص داشت. او همچنین پژوهشگر اصلی طرحی درباره کاربرد نانوذرات نقره در صنایع بود که با هدف ضدعفونی محصولات و از بین بردن ویروس‌ها و باکتری‌ها انجام می‌شد. بکر در پژوهش‌های خود تلاش کرد میان تحقیقات علمی و توسعه در حوزه‌های صنعت، کشاورزی، داروسازی و انرژی‌های تجدیدپذیر پیوند برقرار کند.

فعالیت‌های او تنها به دانشگاه و پژوهش محدود نبود. منی بکر نخستین شرکت خصوصی پژوهش علمی در زمینه فناوری نانو را تأسیس کرد و مدیریت آن را برعهده گرفت. او همچنین مدیر مرکز فناوری نانو مصر، وابسته به دانشگاه قاهره، شد و نقشی محوری در گسترش و بومی‌سازی این حوزه علمی در کشورش ایفا کرد.

دستاوردهای علمی او در سال ۲۰۰۹ با دریافت جایزه تشویقی دولت مصر در علوم فناوری پیشرفته مورد تقدیر قرار گرفت. بکر چهار اختراع ثبت‌شده و حدود ۵۶ مقاله علمی منتشرشده در نشریات بین‌المللی داشت و پژوهش‌هایش بیش از ۱۸۰۰ بار مورد استناد قرار گرفت. کتابخانه اسکندریه نیز اعلام کرد که او در حوزه فناوری نانو در رتبه بیستم جهان قرار داشته است.

 

درگذشتی زودهنگام و ناگهانی

منی بکر، دانشمند مصری، چهارم مارس ۲۰۱۷ در ۴۸ سالگی درگذشت. مرگ ناگهانی او واکنش رسانه‌ها و پایگاه‌های اینترنتی را برانگیخت و گمانه‌زنی‌هایی درباره شرایط مبهم درگذشتش مطرح شد. با این حال، خانواده او بعدها شایعات مربوط به ترور این دانشمند را رد کردند و اعلام کردند که بکر بر اثر ابتلا به یک بیماری نادر خودایمنی جان باخته است.