از تخت فرمانروایی تا میدان نبرد؛ روایت قدرت و فرماندهی میر خانزاد
«میر خانزاد حاکمی شجاع بود و خودش در میدان نبرد فرماندهی سپاهش را بر عهده میگرفت.» این توصیفی است که جهانگرد نامدار، اولیا چلبی، درباره میر خانزاد، فرمانده زن کورد، ارائه کرده است.
مرکز خبر - اگر حدود ۴۰۰ سال به گذشته برگردیم، با داستان شاهدخت کورد، خانزاد، معروف به میر خانزاد، روبهرو میشویم. هرچند نام او در تاریخ کوردها چندان پررنگ نیست، اما میر خانزاد فقط یک حاکم زن نبود؛ او فرماندهای نظامی و سیاستمداری کارآزموده نیز بود. در دورهای که مردان بر عرصه قدرت مسلط بودند، او بر تخت یکی از امارتهای کوردی نشست و نام خود را در تاریخ کوردها ماندگار کرد.
در آغاز قرن هفدهم، امارت سوران یکی از مهمترین امارتهای کوردی در منطقه پیرامون هولیر بود. پس از آنکه برادر بزرگتر میر خانزاد، شاهزاده سلیمان، که حاکم امارت بود، کشته شد، امارت با بحران بزرگی روبهرو شد. در همین شرایط بود که میر خانزاد وارد صحنه شد.
بر اساس منابع تاریخی، بزرگان و شخصیتهای بانفوذ امارت، با توجه به تواناییهای سیاسی و شایستگیهای او، اداره امارت را به میر خانزاد سپردند. به این ترتیب، او به یکی از معدود زنان حاکمی تبدیل شد که رهبری امارت سوران را بر عهده گرفتند.
یکی از معروفترین داستانهایی که در میراث شفاهی کوردها درباره میر خانزاد نقل شده، به فرماندهای نظامی به نام لشکری مربوط میشود؛ فردی که مسئول کشته شدن برادر میر خانزاد بود.
بر اساس این روایت، میر خانزاد با پیشنهاد ازدواج به لشکری توانست اعتماد او را جلب کند. سپس در دیداری که در حریر برگزار شد، لشکری و افرادش کشته و از صحنه خارج شدند.
با وجود اینکه این داستان جایگاه مهمی در میراث تاریخی و شفاهی کوردها دارد، جزئیات آن را نمیتوان بهطور قطعی بر اساس اسناد و منابع تاریخی تأیید کرد.
موفقیتهای میر خانزاد تنها به عرصه نظامی محدود نبود. در دوران حکومت او، منطقه حریر استحکام بیشتری پیدا کرد و راهها و بناهای دفاعی مختلفی ساخته شد.
قلعه خانزاد نیز نام خود را از او گرفته و این قلعه تا امروز پابرجا مانده است. در دوران حکومت او، ساختار اداری امارت نیز مورد بازنگری و سازماندهی مجدد قرار گرفت.
میر خانزاد همچنین در عرصههای سیاسی و اجتماعی از جایگاه و نفوذ قابلتوجهی برخوردار بود و نقشی اساسی در اعمال قدرت سیاسی و اداره امور حکومت ایفا میکرد.
اولیا چلبی، جهانگرد مشهور قرن هفدهم، با تحسین از میر خانزاد یاد کرده و درباره او نوشته است: «میر خانزاد حاکمی شجاع بود و خودش در میدان نبرد فرماندهی سپاهش را بر عهده میگرفت.»