زنان عدن؛ از خرابههای جنگ تا کارآفرینی و امید
در عدن، زنان با از دست دادن حمایت خانواده و مواجهه با بحران اقتصادی، پروژههای کوچک خود را راهاندازی کرده و با اراده و نوآوری، زندگی شایسته و فرصتهای شغلی جدید خلق کردهاند.
فاطمه رشاد
عدن- درگیریهای یمن، واقعیت دموگرافیک و اقتصادی جدیدی در استان عدن ایجاد کرده است؛ با غیاب پدر یا سرپرست خانواده در برخی خانهها، زنان خود را در مواجهه مستقیم با نیازهای روزمره زندگی و بازارهایی مییابند که در تلاشاند نفس تازه کنند.
پشت هر پروژه کوچک، زنی ایستاده که در آتش درگیری حمایت خود را از دست داده و حالا خود ابتکار عمل را به دست گرفته است. این داستان دیگر فقط مربوط به ساخت عود یا خیاطی نیست، بلکه داستان مقاومت زنی از عدن است که تصمیم گرفته با لبخندی مطمئن و قدرت تولید ملی، بر گرانی زندگی غلبه کند.
دکتر منال الدباء، کارشناس مدیریت کسبوکار میگوید: «بسیاری از زنان به دلیل شرایط سیاسی و تأثیر آن بر وضعیت اقتصادی، و به تبع آن بر زندگی اجتماعی و درآمد خانواده، وارد بازار کار در قالب پروژههای کوچک شدهاند تا درآمد خود را افزایش دهند و زندگی شایستهای داشته باشند.»
او ادامه میدهد: «با دستهای زنانه، پروژههای کوچک پربارتر شدهاند. زنان اکنون خود سازنده این پروژهها هستند تا زندگی شایستهای برای خود تأمین کنند، چرا که وضعیت اقتصادی، نوسانات ارز و تورم ده سال گذشته، قدرت خرید را کاهش داده است.»
راهاندازی پروژهها
دنیا کوکا، رئیس ابتکار سفرای توسعه، میگوید: «در زمینه اقتصاد، آسیبپذیرترین افراد زنان هستند، بهویژه با کمبود خدمات، برق و معیشت. این شرایط باعث شد زنان به احیای اقتصادی زودهنگام دست بزنند و به جای اتکا به مردان، خودشان وارد بازار تجاری شوند.»
اسراء السقاف، مربی کارآفرینی و مشاور، نیز تأکید میکند: «به دلیل سقوط اقتصادی و نوسانات ارزی، بسیاری از زنان پروژههای خود را راهاندازی کردند و وارد بازار کار شدند. حتی پروژههای جدیدی توسط خودشان در حوزه کارآفرینی شکل گرفت که تصویری مثبت از زنانی ارائه میدهد که صاحب پروژه خود هستند.»
او خاطرنشان میکند که تفکر کارآفرینی میان زنان در عدن به وضوح گسترش یافته و بسیاری از پروژههای سنتی و پیشرو توسط زنان راهاندازی شدهاند: «این نشان میدهد که زنان فرصت قابلتوجهی برای حضور در بازار تجاری و ارائه ایدههای نوآورانه دارند.»
با این حال، او تأکید میکند که چالشهایی نیز پیش روی صاحبان پروژه وجود دارد: «ما با وضعیت کشور و کاهش خدمات که مانع بسیاری از پروژههای کارآفرینانه و سنتی شده آشنا هستیم، همچنین دانش و تجربه زنان در مدیریت پروژهها محدود است و نیاز به آموزش دارند، اما هنوز امید وجود دارد و فرصتهایی هست که باید از آن بهره برد. اکثر پروژهها مدتی پابرجا میمانند اما سقوط میکنند و کلید موفقیت استمرار است، هرچه رخ دهد.»
نمونهای از تجربه شخصی
مواهب عبد الرحمن، صاحب پروژه «میمی للتنوع»، میگوید: «من معلم هستم، اما به دلیل شرایط اقتصادی و کمک به خانواده وارد بازار کار شدم. پروژهام را در سال ۲۰۱۵ آغاز کردم و با بساطی در مرکز خلیجی مول شروع کردم. حمایت اولیه از تلاش شخصی من بود، سپس سازمانهایی مرا در توسعه پروژه کمک کردند، با وجود شرایط اقتصادی دشوار و نوسانات ارزی، تلاش میکنم خانوادهام را از بحران موجود خارج کنم.»
بارقه امید
روایتهایی زاده شد که نه موانع و خرابهها، بلکه خود محرکی برای خلق آنها بود. زنان خاکستر بحرانها را به پروژههایی زنده تبدیل کردند و کار برای آنها دیگر تنها وسیلهای برای زندگی نبود، بلکه نشانهای از قیام دوباره از دل خرابهها شد. بدین ترتیب، عدن از شهری پر از زخمهای جنگ به بستری برای آرزوهای زنان تبدیل شده است که اراده بر سرمایه مقدم است.