رحمه شنظور

یمن- کاهش بودجه‌های بشردوستانه در یمن دیگر فقط در اعداد و ارقام بودجه‌ها یا برنامه‌های امدادرسانی دیده نمی‌شود، بلکه به بحرانی تبدیل شده که زندگی روزمره میلیون‌ها یمنی را تحت تأثیر قرار داده است؛ به‌ویژه زنان و دخترانی که امروز با کاهش فرصت‌های آموزشی، افت خدمات بهداشتی، کاهش برنامه‌های حمایتی و کم‌رنگ شدن طرح‌های توانمندسازی اقتصادی روبه‌رو هستند. این وضعیت هم‌زمان با بحران اقتصادی شدیدی رخ داده که فشار زیادی بر خانواده‌ها و سازمان‌های جامعه مدنی وارد کرده است.

برای ساره خالد (۳۰ ساله) از شهر تعز در جنوب غربی یمن، پناهگاه امنی که در آن کار می‌کرد فقط یک محل کار نبود؛ بلکه جایی بود که به زنان و دخترانی که از خشونت نجات یافته بودند، فرصت می‌داد دوباره زندگی خود را بسازند و به آینده امیدوار باشند. اما این مرکز به دلیل کمبود بودجه تعطیل شد و ساره هم شغل خود و هم هدفی را که در کارش دنبال می‌کرد، از دست داد.

او می‌گوید: «این مکان برای من فقط یک شغل نبود؛ فضایی بود که از طریق آن می‌توانستم به جامعه‌ام خدمت کنم و در عین حال آینده‌ای باثبات برای خانواده‌ام بسازم.»

او ادامه می‌دهد: «من تأمین‌کننده اصلی هزینه‌های خانواده‌ام هستم و به این افتخار می‌کردم که در حفظ ثبات زندگی آنها نقش دارم و از زنان و دخترانی حمایت می‌کنم که به کمک نیاز دارند.» اما با قطع شدن بودجه، همه چیز تغییر کرد.

ساره می‌گوید: «تأثیر این اتفاق فقط مالی نبود؛ اعتمادبه‌نفسم را از دست دادم، از اطرافیانم فاصله گرفتم و برنامه‌های حرفه‌ای که با دقت برایشان تلاش کرده بودم، یک‌شبه از بین رفت. به جای اینکه من کسی باشم که از زنان حمایت می‌کند، خودم به کسی نیاز پیدا کردم که از من حمایت کند.»

داستان ساره خالد تنها نمونه‌ای از پیامدهای کاهش بودجه‌های بشردوستانه در یمن است؛ بحرانی که باعث کاهش یا تعطیلی بسیاری از برنامه‌ها و خدمات ضروری برای حمایت از زنان و دختران شده است.

 

زنان و دختران؛ بیشترین قربانیان بحران

بر اساس گزارش صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (UNFPA)، حدود ۱۰.۹۵ میلیون زن و دختر در یمن به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند. در میان آنها، ۵.۵ میلیون زن در سن باروری و بیش از ۷۶۵ هزار زن باردار نیازمند خدمات سلامت باروری و حمایت‌های حفاظتی هستند.

همچنین بیش از ۱۸ میلیون نفر در یمن با ناامنی غذایی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، در حالی که به دلیل کمبود منابع و امکانات، تنها یک مرکز درمانی از هر پنج مرکز می‌تواند خدمات مربوط به سلامت مادر و نوزاد ارائه دهد.

با وجود افزایش این نیازها، صندوق جمعیت سازمان ملل متحد از آغاز سال ۲۰۲۶ تاکنون تنها توانسته است به حدود ۴۰۰ هزار نفر خدمات سلامت باروری، حمایت و پشتیبانی روانی-اجتماعی ارائه کند.

با این حال، ادامه این خدمات در معرض خطر قرار گرفته است؛ زیرا این صندوق تنها ۱۲.۸ میلیون دلار از مجموع ۷۱.۹ میلیون دلار بودجه مورد نیاز برای اجرای برنامه بشردوستانه سال جاری را دریافت کرده است. به این ترتیب، با کمبود بودجه‌ای حدود ۸۲ درصدی مواجه شده که می‌تواند به تعطیلی مراکز درمانی بیشتر، فضاهای امن و خدمات ویژه زنان و دختران منجر شود.