اخلاص الحمرونی 

تونس- خبر ترور فعال عراقی یانار محمد موج گسترده‌ای از شوک و محکومیت را در میان محافل حقوق بشری، به‌ویژه در میان مدافعان حقوق زنان در منطقه عربی، برانگیخت. او به دلیل دفاع مستمر از زنان و فعالیت در حمایت از قربانیان خشونت و تلاش برای فراهم کردن حمایت برای آنان شناخته می‌شد.

در همین چارچوب، فعال حقوق بشری تونسی، لواظ السمعلی، رئیس انجمن «جوانان در خدمت زنان» در شهر قصرین، درباره مسیر فعالیت‌های یانار محمد و تأثیر ترور او بر جنبش حقوقی سخن گفت و این جنایت را تلاشی برای خاموش کردن مدافعان حقوق بشر، به‌ویژه مدافعان حقوق زنان دانست.

او اشاره کرد که یانار محمد یکی از برجسته‌ترین مدافعان حقوق بشر در عراق بود و زندگی خود را به حمایت از زنان، به‌ویژه قربانیان خشونت، اختصاص داده بود. او همچنین به خاطر نقش خود در تأسیس و اداره مراکز امن برای اسکان و حمایت از زنان خشونت‌دیده و بازماندگان شناخته می‌شد؛ تلاشی که در جامعه‌ای که هنوز مسائل مربوط به خشونت علیه زنان با موانع اجتماعی و فرهنگی زیادی روبه‌روست، بسیار مهم تلقی می‌شود.

او افزود: «فعالیت‌های یانار محمد تنها به کار میدانی محدود نمی‌شد، بلکه شامل دفاع از مسائل زنان در عرصه عمومی و تلاش برای افزایش آگاهی اجتماعی درباره ضرورت حمایت از زنان و تضمین حقوق اساسی آنان نیز بود.» به گفته او، همین فعالیت‌های مداوم باعث شد که یانار محمد به یکی از برجسته‌ترین صداهای زنان مدافع حقوق زنان در منطقه تبدیل شود.

درباره حادثه ترور او، لواظ السمعلی گفت: «از دست دادن یانار محمد خسارتی بزرگ برای عرصه حقوقی و جنبش زنان نه‌تنها در عراق بلکه در کل منطقه است؛ زیرا چنین شخصیت‌هایی نقش مهمی در برجسته کردن مسائل زنان و دفاع از حقوق آنان در برابر خشونت و تبعیض داشته‌اند.»

او همچنین تأکید کرد که خبر کشته شدن او برای همه فعالان حقوق بشر شوک‌آور و دردناک بود و افزود که جامعه حقوقی یکی از مهم‌ترین صداهای مدافع زنان را از دست داده است. به گفته او، چنین رویدادهایی تأثیر عمیقی بر جامعه حقوقی می‌گذارد، زیرا افرادی را هدف قرار می‌دهد که زندگی خود را وقف دفاع از مسائل انسانی کرده‌اند.

او توضیح داد: «نمی‌توان ترور یک فعال شناخته‌شده حقوق بشر را حادثه‌ای جداگانه دانست؛ بلکه این اقدام پیامی آشکار برای ارعاب مدافعان حقوق و آزادی‌هاست.» او افزود که چنین جنایت‌هایی با هدف خاموش کردن صداهای مدافع حقوق بشر، به‌ویژه مدافعان حقوق زنان که در شرایط دشوار فعالیت می‌کنند و با چالش‌های فراوانی روبه‌رو هستند، انجام می‌شود.

او همچنین بیان کرد که این نوع حملات نشان‌دهنده میزان خطراتی است که فعالان حقوق بشر ممکن است با آن روبه‌رو شوند و ضرورت فراهم کردن حمایت بیشتر از آنان را تأیید می‌کند؛ چه از طریق تقویت قوانین حمایت‌کننده از مدافعان حقوق بشر و چه از طریق فعال‌تر شدن نقش نهادهای دولتی در تضمین امنیت آنان.

 

حمایت از تلاش‌ها

در مورد فشارها بر فعالان زن حقوقی، لواظ السمعلی به وضعیت تونس اشاره کرد و گفت: «مدافعان حقوق زنان با چالش‌های متعددی روبه‌رو هستند، از جمله محدودیت‌هایی که ممکن است بر فعالیت‌های حقوق بشری اعمال شود و فشارهایی که فعالان جامعه مدنی تجربه می‌کنند.»

او افزود که برخی اقدامات و قوانین موجب نگرانی بسیاری از فعالان شده است؛ از جمله فرمان شماره ۵۴ که به گفته او «منبع نگرانی» برای برخی مدافعان حقوق بشر است، زیرا ممکن است محدودیت‌هایی بر آزادی بیان ایجاد کند. او تأکید کرد که این موضوع نیازمند بحث و بررسی است تا میان قوانین و حفاظت از حقوق و آزادی‌ها توازن برقرار شود.

لواظ السمعلی همچنین اشاره کرد که چنین شرایطی نیازمند همبستگی بیشتر میان فعالان زن و همکاری مشترک برای حفاظت از حقوق و آزادی‌ها و ادامه دفاع از مسائل زنان، با وجود چالش‌های موجود، است.

او تأکید کرد که دفاع از حقوق زنان تنها به فعالیت حقوقی محدود نمی‌شود، بلکه بخشی از روندی گسترده‌تر برای تثبیت ارزش‌های عدالت و برابری در جامعه است؛ موضوعی که نیازمند حمایت از تلاش‌های جامعه مدنی و فعالان این حوزه است.

در پایان سخنانش، لواظ السمعلی گفت: «چنین جنایت‌هایی ممکن است فضای ترس در میان برخی فعالان ایجاد کند، اما در عین حال می‌تواند روحیه همبستگی و اراده برای ادامه فعالیت را تقویت کند.» او افزود که دفاع از حقوق بشر در هر جامعه‌ای که به دنبال عدالت و برابری است یک ضرورت اساسی باقی خواهد ماند و چنین رویدادهایی باید انگیزه‌ای برای تقویت حمایت از مدافعان حقوق بشر باشد، نه دلیلی برای عقب‌نشینی از این مسیر.