بازگشت به رؤیا پس از ۲۰ سال؛ روایت زنی که هنر را دوباره زندگی کرد
شفیقه فقیر، هنرمند الجزایری، پس از دو دهه دوری از دنیای هنر برای تربیت فرزندانش، بار دیگر به نقاشی بازگشت و حالا در نمایشگاه «روح اشکال»، روایت سالها صبر، مقاومت و جستوجوی هویت زنانه را به تصویر کشیده است.
نجوى راهم
الجزایر- در سالنی سرشار از نور و رنگ، هنرمند نقاش الجزایری، شفیقه فقیر، ایستاده است؛ زنی که آثارش تنها تابلوهایی برای آویختن بر دیوار نیستند، بلکه روایت سفری طولانی از صبر، ایستادگی و بازگشت به رؤیاهای فراموششدهاند. او در نمایشگاه تازه خود با عنوان «روح اشکال» در کاخ فرهنگ مفدی زکریا، فقط نقاشی به نمایش نگذاشته، بلکه بخشی از زندگی و مسیر پرفرازونشیب خود را روایت میکند؛ زندگیای آمیخته با مبارزه، دلتنگی و تولدی دوباره.
شفیقه فقیر درباره آغاز مسیر هنری خود میگوید: «سال ۱۹۸۵ از مدرسه عالی هنرهای زیبا فارغالتحصیل شدم. پس از آن بهعنوان معلم دبیرستان مشغول به کار شدم، اما برای تربیت فرزندانم، زندگی حرفهایام را کنار گذاشتم.»
او این تصمیم را فداکاریای میداند که مسئولیتهای مادری بر او تحمیل کرد، اما هرگز از هنر فاصله نگرفت و باور داشت که هنر همچنان در درونش زنده مانده است.
پس از حدود بیست سال دوری از فعالیت هنری، تصمیم گرفت دوباره به دنیای هنر بازگردد. او آن لحظه را چنین روایت میکند: «بعد از بیست سال به فرزندانم گفتم میخواهم دوباره شروع کنم. دوباره در یک مدرسه خصوصی تدریس را آغاز کردم و همزمان نقاشی میکشیدم و آثارم را کنار میگذاشتم.»
اما نقطه عطف واقعی زمانی بود که پسرش او را تشویق کرد استعدادش را پنهان نکند. او با لبخند میگوید: «روزی پسرم به من گفت باید نمایشگاه برگزار کنی. از همانجا ماجرا شروع شد و نتیجهاش را دیدم.»
نخستین نمایشگاه او در سال ۲۰۱۳ برگزار شد و از آن زمان فعالیتهای هنریاش ادامه پیدا کرد تا به نمایشگاه کنونی رسید؛ نمایشگاهی که حاصل تجربههای انسانی و هنری سالهای زندگی اوست.
شفیقه در آغاز کار خود نقاشی گلها و پوششهای سنتی را انتخاب کرد، سپس به تصویرسازی از محله تاریخی قصبه روی آورد و بعد به هنر انتزاعی و نقاشی طبیعت پرداخت. این تغییر مسیرها تنها تغییر موضوع نبود، بلکه جستوجویی مداوم برای یافتن معنا و شناخت خود به شمار میرفت.
در آثار او، زن الجزایری نه فقط بهعنوان یک عنصر زیباییشناسانه، بلکه بهعنوان نمادی از حافظه، مقاومت و هویت حضوری پررنگ دارد. او در اینباره میگوید: «زن و لباسهای سنتی را انتخاب کردم تا غنای میراث فرهنگیمان را نشان دهم؛ از لباسهای پایتخت و قندوره عنابه گرفته تا لباسهای قبایلی و حتی حایک و زنان پوشیده با حایک؛ میخواستم از مادرانمان که این سنتها را حفظ کردند قدردانی کنم.»
او تأکید میکند مسیر یک زن هنرمند آسان نبوده است و میگوید: «یکی از چالشهای زنان، نگاه مردسالارانه و سلطهگر است. من شخصاً بسیار تلاش کردم تا همسرم را قانع کنم و در نهایت، پس از چندین نمایشگاه، او این مسیر را پذیرفت.»
با وجود همه دشواریها، آموزش همچنان بخش مهمی از فعالیت او باقی مانده است. او اکنون در یک مدرسه متوسطه تدریس میکند و میگوید: «کودکان علاقه زیادی به هنر و نقاشی دارند و بسیاری از دانشآموزانم بعدها وارد مدرسه عالی هنرهای زیبا شدند.»
او در پایان، پیام خود به زنان را چنین بیان میکند: «زن باید برای چیزی که دوست دارد تلاش کند. وقتی چیزی را دوست داریم، نباید آن را رها کنیم.»
گفتنی است نمایشگاه «روح اشکال» از ششم ماه مه در نگارخانه «بایه» واقع در کاخ فرهنگ «مفدی زکریا» در الجزیره آغاز شده و تا ۳۰ مه ادامه خواهد داشت. این نمایشگاه شامل ۸۳ اثر هنری است که ترکیبی از سبک واقعگرایی و انتزاع را دربرمیگیرد.