رفیف اسلیم

غزه- نغم کراجه، خبرنگار خبرگزاری ما (نوژنها)، رتبه نخست مسابقه بهترین اثر روزنامه‌نگاری مکتوب درباره روش‌های جایگزین حل اختلاف را از آن خود کرد. این مسابقه در چارچوب پروژه «گسترش عدالت» که توسط مرکز توسعه و رسانه‌های اجتماعی اجرا شده بود، برگزار شد. هدف این پروژه، ترویج فرهنگ گفت‌وگو، میانجی‌گری و راه‌حل‌های مسالمت‌آمیز برای حل اختلافات اجتماعی بود.

نغم کراجه درباره این موفقیت گفت که کسب مقام نخست برای او ارزش ویژه‌ای دارد، به‌ویژه اینکه هر سه رتبه برتر این مسابقه به خبرنگاران زن فلسطینی تعلق گرفته است. به گفته او، این موضوع نشان می‌دهد که زنان فلسطینی، حتی در سخت‌ترین شرایطی که غزه با آن روبه‌رو است، همچنان توانایی رقابت، پیشرفت و درخشش را دارند.

او توضیح داد که گزارش برگزیده را در شرایطی بسیار دشوار از نظر انسانی، میدانی و روانی تهیه کرده است. به گفته وی، خبرنگاران در غزه تنها ناظران رویدادها نیستند، بلکه خود نیز تمام ابعاد جنگ، از ترس و اضطراب گرفته تا مشکلات روزمره و خطرات مداوم را تجربه می‌کنند. با این حال، آنان به رسالت حرفه‌ای خود پایبند می‌مانند تا واقعیت را بازتاب دهند و صدای کسانی باشند که امکان شنیده شدن ندارند. او از آغاز جنگ اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون همین مسئولیت را بر دوش داشته است.

نغم کراجه افزود که گزارش او بر نقش گفت‌وگو و روش‌های مسالمت‌آمیز در حل اختلافات اجتماعی تمرکز دارد؛ موضوعی که در پی غیبت نظام قضایی طی حدود سه سال گذشته اهمیت بیشتری پیدا کرده است. او تأکید کرد که روزنامه‌نگاری تنها به پوشش اخبار محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند در گسترش فرهنگ تفاهم، گفت‌وگو و همبستگی اجتماعی نیز نقش مؤثری ایفا کند.

 

روایت یک زن و مبارزه برای حق ارث

به گفته نغم کراجه، محور اصلی گزارش او داستان زنی است که پس از بازگشت از جنوب نوار غزه به شمال آن، تصمیم گرفت در زمین پدری خود چادری برپا کند؛ زمینی که بخشی از آن به عنوان ارث قانونی به او تعلق داشت. اما برادرانش مانع شدند و آشکارا اعلام کردند که «زنان در خانواده ما ارثی ندارند.»

نغم برای حل مشکل خود به گروهی از داوطلبان زن مراجعه کرد که در اردوگاه‌ها به حل اختلافات خانوادگی و اجتماعی کمک می‌کنند. اعضای این گروه ابتدا با برادران او گفت‌وگو کردند، اما با مخالفت آنان روبه‌رو شدند. در ادامه، موضوع را با یک کمیته گسترده‌تر در میان گذاشتند و تلاش‌های بیشتری برای میانجی‌گری و متقاعد کردن آنان انجام دادند.

سرانجام، پس از مدت‌ها گفت‌وگو و پیگیری، این زن توانست حق قانونی خود را به دست آورد و سهم ارثش از زمین پدر را دریافت کند؛ آن هم در حالی که از سوی برادرانش، چه به‌طور مستقیم و چه از طریق واسطه‌ها، تحت فشار و تهدید قرار داشت.

نغم کراجه تأکید کرد که این زن تنها یک نمونه از هزاران زن و دختر فلسطینی است که در نبود نظام قضایی با مشکلات مشابه دست‌وپنجه نرم می‌کنند. هرچند راهکارهای جایگزین و تلاش‌های مردمی تا حدی به حل این مشکلات کمک می‌کنند، اما هیچ‌کدام نمی‌توانند جایگزین نقش اساسی دستگاه قضایی شوند.

 

سکوتی که زنان را پنهان می‌کند

او همچنین گفت که تهیه گزارش‌هایی درباره خشونت علیه زنان یا خشونت مبتنی بر جنسیت با حساسیت بسیار زیادی همراه است. بسیاری از این داستان‌ها هرگز رسانه‌ای نمی‌شوند، زیرا خانواده‌ها و جامعه آن‌ها را نوعی ننگ تلقی می‌کنند. از همین رو، متقاعد کردن زنان برای بیان تجربه‌هایشان بسیار دشوار است؛ چرا که آنان از واکنش اطرافیان و پیامدهای اجتماعی آن هراس دارند.

به گفته او، حضور در رسانه و روایت چنین تجربه‌هایی به شجاعت زیادی نیاز دارد؛ هم از سوی زنانی که حاضر می‌شوند داستان خود را بازگو کنند و هم از سوی خبرنگارانی که این موضوعات را پیگیری و منتشر می‌کنند.

 

ضرورت حضور زنان در مدیریت اردوگاه‌ها

نغم کراجه معتقد است که زنان فلسطینی در بسیاری از بحران‌ها و اختلافات اجتماعی توانایی خود را در مدیریت و حل مشکلات ثابت کرده‌اند، اما همچنان از فرصت و جایگاه شایسته‌ای برخوردار نیستند. او تأکید کرد که زنان تاکنون نقش مهمی ایفا کرده‌اند و همچنان برای ایفای نقش مؤثرتر تلاش می‌کنند.

وی یکی از مشکلات موجود را نبود زنان در مدیریت اردوگاه‌های آوارگان دانست و گفت که در بسیاری از این اردوگاه‌ها تمامی مسئولان مرد هستند. در نتیجه، زنان اغلب کسی را نمی‌یابند که مشکلاتشان را درک کند یا به شکایت‌هایشان رسیدگی کند.

او پیشنهاد کرد که در هر مرکز اسکان، دست‌کم یک زن در رأس یا در ترکیب هیئت مدیریتی حضور داشته باشد تا زنان بتوانند مسائل و مشکلات خود را با اطمینان بیشتری مطرح کنند.

کراجه در پایان گفت که این موفقیت برای او انگیزه‌ای است تا با وجود ادامه جنگ و شرایط سخت زندگی روزنامه‌نگاران زن فلسطینی، همچنان به تولید گزارش‌های انسانی و اجتماعی ادامه دهد.