مرکز خبر - با وجود جنگ‌ها، بحران‌ها و تلاش‌هایی که برای کنار زدن جوانان از عرصه‌های سیاسی و فکری صورت می‌گیرد، این قشر همچنان یکی از مهم‌ترین نیروهای اجتماعی برای حفاظت از دستاوردها و پیشبرد یک پروژه دموکراتیک و چندصدایی است؛ پروژه‌ای که بر عدالت، مشارکت واقعی و حفظ کرامت انسانی استوار است.

در شرایطی که خاورمیانه با بحران‌ها و درگیری‌های گسترده روبه‌روست، بحث درباره نقش جوانان در تعیین آینده منطقه و یافتن راه‌حل‌هایی برای مشکلات سیاسی و اجتماعی بیش از گذشته مطرح شده است. در بسیاری از تجربه‌های اجتماعی، جوانان به‌عنوان پویاترین و توانمندترین نیروی تغییر شناخته می‌شوند. این موضوع با خیزش‌های نسل Z در چند کشور خاورمیانه نیز هم‌خوانی دارد؛ نسلی که می‌کوشد بر فضای عمومی اثر بگذارد و مسائل دموکراسی و عدالت اجتماعی را با شیوه‌هایی تازه مطرح کند.

شذا حسین، از مسئولان جوانان حزب اتحاد دموکراتیک در شهر قامشلو، می‌گوید: یکی از مهم‌ترین نکات مثبت، روحیه همبستگی و کار جمعی است که در جریان انقلاب روژاوا شکل گرفت. در آن دوره، جوانان با گرایش‌ها و پیشینه‌های مختلف در کنار یکدیگر ایستادند تا از جامعه خود دفاع کنند و دستاوردهایشان را حفظ نمایند.

به گفته او، این تجربه نشان داد نسل جوان آماده است مسئولیت‌های تاریخی را بر عهده بگیرد و با اراده‌ای محکم از حقوق خود دفاع کند. همچنین همبستگی میان جوانان چهار بخش کوردستان نشان‌دهنده آگاهی بالای آن‌ها از اهمیت اتحاد و همکاری در برابر چالش‌های سرنوشت‌ساز است.

او افزود که نقش جوانان تنها به دفاع از سرزمین محدود نبود، بلکه شامل دفاع از هویت اجتماعی و کرامت انسانی نیز می‌شد. آمادگی آن‌ها برای محافظت از محله‌ها، خانه‌ها و مناطق خود در برابر هر تهدیدی، نشان‌دهنده پیوند عمیقشان با جامعه و مردمشان است.

به گفته او، این روحیه مبارزاتی تنها در داخل منطقه باقی نماند، بلکه به اروپا و دیگر نقاط جهان نیز گسترش یافت؛ جایی که جوانان نقش مهمی در سازمان‌دهی تظاهرات و فعالیت‌های همبستگی در حمایت از مردم روژاوا داشتند.

شذا حسین همچنین گفت بازگشت برخی جوانان خارج از کشور نمونه‌ای روشن از احساس مسئولیت ملی است؛ با وجود اینکه زندگی در شرایط جنگ و بی‌ثباتی بسیار دشوار است. این اقدام‌ها نشان می‌دهد نسل جدید اراده‌ای قوی برای به دست آوردن حقوق خود و تثبیت جایگاهش در جامعه دارد، به‌جای اینکه به عقب‌نشینی یا مهاجرت دائمی تن بدهد.

 

زنان جوان در برابر نقض حقوق ایستادند

در مورد چالش‌هایی که دختران جوان با آن روبه‌رو هستند، شذا حسین توضیح داد که آن‌ها در طول بحران با فشارها و نقض حقوق بیشتری مواجه شدند، اما در برابر این وضعیت سکوت نکردند و با صدایی بلند از کرامت خود دفاع کردند.

او به حادثه «بریدن گیسوی یک زن مبارز» توسط نیروهای هیئت تحریر الشام اشاره کرد و گفت واکنش گسترده زنان و کارزارهای همبستگی که با انتشار نمادین گیسوان همراه بود، پیام روشنی در مخالفت با این رفتارها و دفاع از حقوق و کرامت زنان بود.

او همچنین به بحث‌های جاری درباره احتمال ادغام میان دولت موقت سوریه و اداره خودگردان در سطح نهادها و در سطح نیروهای نظامی اشاره کرد. به گفته او، این مسئله نگرانی‌هایی ایجاد کرده است که مبادا نقش جوانان کمرنگ شود یا زنان از موقعیت‌های پیشرو کنار گذاشته شوند.

او تأکید کرد هر طرح سیاسی یا اداری که نقش اساسی جوانان را به رسمیت نشناسد و مشارکت واقعی آن‌ها را در تصمیم‌گیری تضمین نکند، طرحی ناقص خواهد بود و نمی‌تواند ثبات اجتماعی ایجاد کند.

شذا حسین در پایان گفت جوانان روح زنده جامعه هستند؛ آن‌ها به جامعه تنوع فکری، رنگ فرهنگی و انرژی تازه می‌بخشند. به گفته او، ساختن جامعه‌ای آزاد و دموکراتیک بدون حضور فعال جوانان در خط مقدم صحنه سیاسی و اجتماعی ممکن نیست. به رسمیت شناختن نقش آن‌ها در عرصه‌های سیاسی، دموکراتیک و نهادی، پایه هر پروژه‌ای است که در پی تحقق عدالت، آزادی و حفظ کرامت انسان در منطقه است.

 

تلاش برای تضعیف نقش جوانان

از سوی دیگر، سیلوا حاجی، عضو جوانان حزب اتحاد دموکراتیک، گفت خطرناک‌ترین مسئله‌ای که جوانان در این مرحله حساس با آن روبه‌رو هستند مجموعه‌ای از سیاست‌های برنامه‌ریزی‌شده است که تلاش می‌کند نقش تاریخی و پیشگام آن‌ها در ساختن جامعه را تضعیف کند.

به گفته او، این سیاست‌ها با هدف قرار دادن اراده آزاد جوانان می‌کوشند آن‌ها را به بی‌تفاوتی، افراط‌گرایی یا انزوا سوق دهند.

او تأکید کرد هر پروژه جدی برای ساختن سوریه‌ای دموکراتیک، صلح‌طلب و دربرگیرنده همه اقشار جامعه، نمی‌تواند در شرایطی موفق شود که جوانان به حاشیه رانده شوند یا حضور فعال آن‌ها در عرصه‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی تضعیف شود.

او توضیح داد جوانان ستون اصلی هر جامعه سالم و متعادل هستند؛ زیرا حامل ایده‌ها، ارزش‌ها و دیدگاه‌هایی‌اند که نظام آینده بر اساس آن‌ها شکل خواهد گرفت؛ چه نظامی دموکراتیک باشد، چه سوسیالیستی یا مبتنی بر عدالت اجتماعی و مشارکت مردمی.

به گفته او، کنار گذاشتن این قشر یا محدود کردن آن به یک ملیت، یک گرایش فکری یا یک طایفه خاص، در نهایت به شکل‌گیری جامعه‌ای شکننده و فاقد تنوع منجر می‌شود؛ جامعه‌ای که توانایی پذیرش چندگانگی طبیعی خود را ندارد.

او افزود فشارهایی که امروز بر جوانان وارد می‌شود تنها به مشکلات اقتصادی و بحران‌های اجتماعی محدود نیست، بلکه شامل تلاش‌هایی برای تحمیل یک تفکر واحد و حذف دیدگاه‌های دیگر نیز می‌شود؛ چه از طریق جریان‌های دینی افراطی، چه سیاست‌های اقتدارگرای متمرکز یا الگوهای سرمایه‌داری مصرف‌گرا که می‌کوشند انرژی جوانان را به کالا تبدیل کرده و آن‌ها را صرفاً به ابزار تولید و مصرف بدل کنند.

 

جست‌وجوی راه‌های عادلانه‌تر

سیلوا حاجی در تحلیل خود از وضعیت منطقه گفت که خیزش‌ها و جنبش‌های جوانان در خاورمیانه نشان‌دهنده افزایش آگاهی سیاسی و اجتماعی در میان آن‌هاست؛ آگاهی‌ای که از مرزهای جغرافیایی و محدودیت‌های سیاسی فراتر می‌رود.

به گفته او، جوانان امروز بیش از گذشته ماهیت نظام‌های اقتدارگرا و ابزارهای سرکوب آن‌ها را درک می‌کنند و هم‌زمان نگاه انتقادی‌تری نسبت به نظام سرمایه‌داری دارند؛ نظامی که تلاش می‌کند انرژی جوانان را در چارچوب‌های مصرفی محدود نگه دارد.

او تأکید کرد این آگاهی رو به افزایش با تلاش برای یافتن راه‌ها و دیدگاه‌های فکری و سیاسی عادلانه‌تر همراه است؛ دیدگاه‌هایی که بتوانند جایگاه انسان را در جامعه دوباره برجسته کنند.

به باور او، نظامی که بتواند خواسته‌های جوانان در سوریه و منطقه را برآورده کند، نظامی دموکراتیک و سوسیالیستی مبتنی بر چندگانگی واقعی است؛ نظامی که همه زبان‌ها، فرهنگ‌ها و هویت‌ها را بدون تبعیض به رسمیت بشناسد و امکان مشارکت واقعی مردم در تصمیم‌گیری‌ها را فراهم کند.

او افزود هر نظامی که مشارکت واقعی و آگاهانه جوانان را در مدیریت، سیاست و جامعه تضمین نکند، در نهایت همان بحران‌های گذشته را در قالبی تازه بازتولید خواهد کرد.

سیلوا حاجی در پایان گفت اراده جوانان نباید در مرزهای جغرافیایی یا شرایط سیاسی موقت محدود شود، بلکه باید به افقی گسترده‌تر مبتنی بر همکاری و همبستگی میان جوانان منطقه و جهان حرکت کند. آینده تنها با تلاش، اراده و آگاهی آن‌ها ساخته خواهد شد.

 

جوانان؛ نیروی اصلی تغییر در خاورمیانه

آواشین مصطفی، رئیس مشترک هیئت جوانان و ورزش در کوبانی، نیز گفت خاورمیانه امروز با بحران‌ها و درگیری‌های خونینی روبه‌روست که تأثیر مستقیمی بر زندگی و شخصیت جوانان می‌گذارد.

او افزود هر جامعه‌ای که بخواهد مشکلات خود را حل کند ناگزیر باید به جوانان خود توجه کند؛ زیرا آن‌ها بخش بزرگی از ساختار جامعه را تشکیل می‌دهند و فشارها و بحران‌ها بیش از همه بر آن‌ها تأثیر می‌گذارد.

با این حال او تأکید کرد جوانان انرژی پویایی دارند که می‌تواند تغییر ایجاد کند و راه‌حل‌های تازه‌ای برای مشکلات ارائه دهد. به گفته او، این مسئله در انقلاب روژاوا به‌خوبی دیده شد؛ جایی که جوانان نقش مهمی در سازمان‌دهی و حفاظت از جامعه داشتند و زنان جوان نیز در رهبری انقلاب و مبارزه با داعش نقش پیشگام ایفا کردند.

او گفت هیچ انقلابی بدون حضور جوانان نمی‌تواند به پیروزی برسد، زیرا آنان انرژی فراوان و اراده‌ای قوی دارند.

به گفته او، هر تغییری که خاورمیانه به آن نیاز دارد باید با رهبری جوانان آغاز شود، به‌ویژه اگر این تغییر دموکراتیک باشد؛ زیرا جوانان به‌طور طبیعی تمایل دارند برای حل مشکلات از روش‌های دموکراتیک استفاده کنند.

او افزود منطقه به یک تحول دموکراتیک نیاز دارد که بتواند جایگزینی برای نظام‌های سرمایه‌داری ارائه دهد؛ تحولی که تنها با نقش پیشرو جوانان ممکن خواهد بود.

آواشین مصطفی در پایان خطاب به جوانان گفت: «در این مرحله مهم‌ترین وظیفه جوانان، ساختن و پرورش خودشان است. جامعه‌شناسی‌ای که امروز بر جوانان تحمیل می‌شود ماهیتی سرمایه‌داری دارد، اما چون جوانان منبع انرژی جامعه هستند، باید این انرژی را به شکلی مثبت در خدمت جامعه به کار بگیرند.»