تمنی السروی

بغداد- در حالی که فناوری‌های هوش مصنوعی درهای تازه‌ای به روی اشتغال باز کرده و ابزارهای ساده‌تری برای ورود زنان به بازار کار فراهم می‌کنند، در مقابل چالش‌هایی نیز به همراه دارند که نمی‌توان آنها را نادیده گرفت؛ از احتمال از دست رفتن برخی مشاغل گرفته تا نیاز روزافزون به کسب مهارت‌های دیجیتال جدید. این تحول یک پرسش اساسی را مطرح می‌کند: آیا هوش مصنوعی فرصتی واقعی برای توانمندسازی اقتصادی زنان است یا ممکن است به عاملی تازه برای تهدید ثبات شغلی آنها و افزایش آسیب‌پذیری برخی گروه‌ها در بازار کار تبدیل شود؟

در همین زمینه، دکتر فرح عبدالکافی، متخصص فناوری و هوش مصنوعی، می‌گوید توسعه شتابان ابزارهای هوش مصنوعی شکل بازار کار را به‌طور اساسی تغییر داده و فرصت‌های بی‌سابقه‌ای برای ورود زنان به حوزه‌های شغلی جدید ایجاد کرده است؛ آن هم بدون نیاز به سرمایه زیاد یا دانش فنی پیچیده. به گفته او، تسلط بر این ابزارها اکنون به یک مزیت رقابتی واقعی برای زنانی تبدیل شده است که به دنبال شغل هستند یا می‌خواهند کسب‌وکار خود را راه‌اندازی کنند.

 

فرصت‌های تازه با مهارت‌های ساده‌تر

او توضیح می‌دهد بسیاری از مشاغل در گذشته به سال‌ها آموزش و دوره‌های پرهزینه و همچنین فعالیت در شرکت‌ها یا مؤسسات تخصصی نیاز داشتند، اما ابزارهای هوش مصنوعی بسیاری از این مراحل را کوتاه کرده و یادگیری مهارت‌ها و تولید محتوا و خدمات را آسان‌تر کرده‌اند. این شرایط به شمار بیشتری از زنان امکان می‌دهد با اعتمادبه‌نفس بیشتری وارد بازار کار شوند.

به گفته او، فعالیت‌هایی مانند طراحی تبلیغات و پست‌های شبکه‌های اجتماعی، تولید محتوا و ویرایش عکس و ویدئو اکنون با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی و طی مدت کوتاهی قابل یادگیری هستند. زنان می‌توانند بسیاری از این کارها را بدون هزینه‌های بالا یا دانش فنی پیچیده انجام دهند.

فرح عبدالکافی تأکید می‌کند این تصور که هوش مصنوعی فقط برای برنامه‌نویسان و متخصصان علوم کامپیوتر است، دیگر درست نیست. بسیاری از ابزارهای کنونی برای استفاده آسان طراحی شده‌اند و از طریق تلفن همراه یا رایانه و بدون نیاز به دانش برنامه‌نویسی یا کدنویسی قابل استفاده‌اند.

او می‌افزاید این فناوری‌ها اکنون در حوزه‌های مختلف، از پزشکی، مهندسی و آموزش گرفته تا رسانه، مدیریت کسب‌وکار و حتی کسب‌وکارهای کوچک خانگی حضور دارند و زنان می‌توانند متناسب با تخصص و نوع فعالیت خود از آنها بهره بگیرند.

به گفته این متخصص، هوش مصنوعی فرصت مهمی برای توانمندسازی اقتصادی زنان، به‌ویژه در جوامعی است که زنان با محدودیت‌هایی در رفت‌وآمد یا دسترسی به محل کار روبه‌رو هستند. زنان اکنون می‌توانند کسب‌وکار خود را از خانه مدیریت کنند، محصولاتشان را بازاریابی کنند، کمپین‌های تبلیغاتی بسازند، محتوای حرفه‌ای تولید کنند و با مشتریان ارتباط داشته باشند؛ آن هم بدون نیاز به صرف هزینه‌های بالا.

 

چالش‌هایی که نمی‌توان نادیده گرفت

با وجود فرصت‌های ایجادشده، فرح عبدالکافی می‌گوید هوش مصنوعی هم‌زمان چالش‌های فزاینده‌ای برای بازار کار ایجاد می‌کند، به‌ویژه در مشاغلی که بر فعالیت‌های تکراری و اداری متکی هستند.

او با اشاره به گزارش‌های سازمان بین‌المللی کار و صندوق بین‌المللی پول می‌گوید زنان ممکن است بیشتر در معرض پیامدهای اتوماسیون قرار بگیرند؛ زیرا سهم قابل‌توجهی از آنان در مشاغلی مانند ورود داده، کارهای اداری، خدمات مشتری و تهیه گزارش فعالیت دارند؛ مشاغلی که فناوری‌های هوش مصنوعی اکنون قادرند بخش زیادی از وظایف آنها را انجام دهند.

به گفته او، گسترش استفاده از هوش مصنوعی ممکن است تقاضا برای برخی مشاغل سنتی را کاهش دهد و زنان شاغل را ناچار کند برای حفظ موقعیت خود در بازار کار، مهارت‌های دیجیتال جدیدی بیاموزند. گسترش شکاف دیجیتال نیز یکی از مهم‌ترین چالش‌هاست؛ زیرا زنانی که دانش و مهارت فنی کافی ندارند، ممکن است برای رقابت در مشاغل آینده با دشواری بیشتری روبه‌رو شوند.

او تأکید می‌کند در میان فرصت‌ها و چالش‌های ناشی از هوش مصنوعی، سرمایه‌گذاری روی مهارت‌های دیجیتال و یادگیری مستمر، عامل تعیین‌کننده برای بهره‌مندی زنان از تحولات سریع بازار کار است. به این ترتیب، هوش مصنوعی می‌تواند به جای ایجاد نگرانی درباره از دست رفتن مشاغل، به ابزاری برای توانمندسازی اقتصادی و حرفه‌ای زنان تبدیل شود.

فرح عبدالکافی در پایان از زنان خواست از هوش مصنوعی نترسند و آن را ابزاری برای پیشرفت و استقلال اقتصادی بدانند. با این حال، او بر ضرورت بررسی و راستی‌آزمایی اطلاعات ارائه‌شده توسط هوش مصنوعی، به‌ویژه در حوزه‌های علمی و دانشگاهی، تأکید کرد؛ زیرا هوش مصنوعی همچنان ابزاری کمکی است که ممکن است دچار خطا شود و نمی‌توان بدون بررسی و دقت، به خروجی‌های آن اعتماد کرد.