رفیف اسلیم

فلسطین- پس از سه سال جنگی که چهره نوار غزه در فلسطین را تغییر داده و بخش‌های گسترده‌ای از ساحل آن را ویران کرده است، زندگی تلاش می‌کند در میان آوار، فضاهای کوچکی برای خود پیدا کند. در ساحل دریا، جایی که چادرهای آوارگان در کنار آثار ویرانی قرار گرفته‌اند، یک زن جوان فلسطینی تصمیم گرفته است کسب‌وکاری با ایده‌ای متفاوت راه‌اندازی کند.

هند الخضری با استفاده از امکاناتی ساده و سازگار با محیط‌زیست، استراحتگاهی در ساحل دریای غزه افتتاح کرده است. او برای ساخت این مکان از موادی استفاده کرده که بازیافت یا از میان آوارها جمع‌آوری شده‌اند. این پروژه برای او تنها فضایی برای پذیرایی از گردشگران و ساحل‌نشینان نیست، بلکه تلاشی کوچک برای احیای دوباره ساحل و ایجاد مکانی برای گردهم آمدن مردم است؛ جایی که بتوانند، حتی برای چند ساعت، از واقعیت جنگ و آثار آن فاصله بگیرند.

هند الخضری می‌گوید پس از حمله‌ای که سه سال ادامه داشت و خط ساحلی غزه در امتداد خیابان الرشید، از جمله رستوران‌ها و استراحتگاه‌های آن، را به‌طور کامل ویران کرد، او و بسیاری از زنان دیگر دیگر جایی برای پناه گرفتن در فصل تابستان و گذراندن ساعاتی برای تفریح و تخلیه فشارهای روانی در کنار دریا نداشتند. همین مسئله او را به فکر راه‌اندازی این استراحتگاه انداخت و نام آن را نیز از طبیعت و موقعیت مکان الهام گرفت: «عَ الشَّط» به معنای «کنار ساحل».

هند الخضری در آغاز دوباره تردید نکرد و معتقد است که زندگی در شهری جنگ‌زده که همچنان در معرض بمباران قرار دارد، خود نوعی ریسک است؛ اما سرمایه‌گذاری بخشی از دارایی شخصی‌اش در پروژه‌ای که بتواند برای مردم سودمند باشد، ارزش تلاش کردن را دارد.

او می‌گوید «عَ الشَّط» برای او نوعی متفاوت از بازسازی است؛ بازسازی به شیوه‌ای متفاوت از آنچه معمول است. حتی انتخاب محل استراحتگاه در منطقه معروف به میدان النابلسی نیز حساب‌شده بوده است. این مکان پیش‌تر محل استقرار تجهیزات ارتش اسرائیل بود و در طول جنگ شاهد چندین کشتار بود، اما امروز به فضایی برای زندگی و شادی تبدیل شده است.

الخضری می‌گوید در این پروژه ملاحظات زیست‌محیطی نیز رعایت شده است. چوب‌های استفاده‌شده در جعبه‌های کمک‌های بشردوستانه جمع‌آوری و بازیافت شده و تنه‌های درخت نخل نیز از شهرهای دیرالبلح و خان‌یونس آورده شده‌اند تا برای ساخت

فلسطین-سایه‌بان‌ها مورد استفاده قرار گیرند. آهن مورد استفاده نیز از میان آوار خانه‌هایی که در حملات تخریب شده‌اند، بیرون کشیده شده است. به این ترتیب، بیشتر مواد و اجزای این مکان از امکانات موجود در نوار غزه تأمین شده‌اند؛ به‌جز میزها و صندلی‌های پلاستیکی که مقام‌های اسرائیلی اخیراً اجازه ورود آنها به غزه را داده‌اند.

او توضیح می‌دهد که آماده‌سازی این پروژه هزینه زیادی داشته، اما با توجه به شرایط دشواری که مردم نوار غزه با آن روبه‌رو هستند، گزینه دیگری برای شروع کار وجود نداشته است.

 

پروژه‌ای برای دور کردن زنان از واقعیت سخت زندگی

الخضری می‌گوید ساحل دریا امروز مملو از چادرهای آوارگان است و «نمی‌توانیم از واقعیتی فرار کنیم که سه سال از عمرمان را از ما گرفته است». از همین‌جا ایده راه‌اندازی استراحتگاه «عَ الشَّط» شکل گرفت؛ فضایی که به ساکنان شهر فرصت دهد، حتی برای مدتی کوتاه، از واقعیت سختی که تجربه کرده‌اند فاصله بگیرند و لحظاتی آرام و دور از آثار جنگ داشته باشند.

با وجود چادرهای آوارگان که اطراف این مکان را احاطه کرده و حضور خود را بر فضای ساحل تحمیل کرده‌اند، استراحتگاه به مکانی محبوب برای بازدیدکنندگان تبدیل شده و خانواده‌ها و دوستان را دور هم جمع می‌کند. همچنین افرادی به این مکان می‌آیند که از زمان آغاز جنگ برای نخستین بار به دریا سر می‌زنند؛ تلاشی برای بازگرداندن بخشی از زندگی عادی که از آنها گرفته شده است.

استراحتگاه «عَ الشَّط» پذیرای هر کسی است که بخواهد در کنار دریا به کارهای خود برسد. الخضری تأکید می‌کند که این مکان برای همه باز است و از حضور مردم خوشحال می‌شود. او می‌گوید چیزی که بیش از همه به او احساس شادی می‌دهد، دیدن کودکانی است که با بشقاب‌های کاغذی سرگرم بازی و تفریح هستند.

 

موانع و دشواری‌ها

الخضری درباره مشکلاتی که با آنها روبه‌رو شده است، می‌گوید تقریباً همه جزئیات پروژه برای او یک مانع بوده‌اند؛ از رفت‌وآمد و تأمین برق مورد نیاز برای ساخت صندلی‌های چوبی گرفته تا رساندن آب شیرین به محل، علاوه بر افزایش سرسام‌آور قیمت مواد اولیه، نوشیدنی‌های ساده و تنقلات.

او روایت می‌کند که یکی از نجات‌غریق‌های فعال در ساحل به او گفته است: «وقتی برای نخستین بار تو را دیدیم، انتظار نداشتیم به‌دلیل همه این دشواری‌ها بتوانی پروژه‌ات را ادامه بدهی؛ اما وقتی ادامه دادی، نه‌تنها موفق شدی، بلکه به این مکان روح بخشیدی.»

هند الخضری اکنون به‌دنبال توسعه پروژه خود است، به‌ویژه آنکه استقبال بازدیدکنندگان و ساحل‌نشینان از آن افزایش یافته است، اما توان مالی او در مرحله افتتاح متوقف شده است. به همین دلیل، در حال حاضر تلاش می‌کند با سرمایه‌گذاری دوباره سود حاصل از فعالیت استراحتگاه، آن را به‌تدریج گسترش دهد. او در همین زمینه می‌پرسد: «چرا اجازه ورود سایه‌بان‌ها به غزه داده نمی‌شود؟ چه ایرادی دارد که سایه‌بان‌ها وارد شوند؟ چرا نیروهای اسرائیلی مانع ورود آنها می‌شوند؟»

او می‌گوید این پروژه اکنون برای ۱۰ کارگر شغل ایجاد کرده است؛ یعنی او مسئول ایجاد منبع درآمد برای ۱۰ خانواده شده و امیدوار است این تعداد در آینده افزایش یابد. الخضری می‌خواهد همچنان به مردم امید بدهد؛ همان‌طور که غزه همیشه به او امید داده است. او تأکید می‌کند که غزه «شهری است که شایسته است وقت و تلاش خود را برای آن صرف کنیم.»