RAJA KHAYRAT

Fas - Kadınların çoğu zaman görünmeyen, duyulmayan ve bastırılan hikayeleri, edebiyatın diliyle yeniden hayat buluyor. Faslı gazeteci ve yazar Fetiha en-Nûhu, “Onlar ve Hikayeleri” adlı eserinde, sessizliğe mahkum edilen kadınların yaşadıklarını görünür kılarak, acı ile direnişin iç içe geçtiği güçlü bir anlatı sunuyor.

Yazar, baskı ve zorluklar yaşamış kadın karakterleri ele aldığı metinlerinde, gazetecilik ile edebiyatı bir araya getirerek özgün bir anlatım oluşturuyor. Şiirsel ve akıcı dili sayesinde, klasik haber dilinin katı yapısını aşarak metinlerini canlı ve etkileyici hikâyelere dönüştürüyor.

Gölgeden çıkan kadınlar

Yazar, öykü kitabında yer alan karakterler hakkında ajansımıza yaptığı değerlendirmede, her bir kadının hikayesinin kendisi için özel olduğunu vurgulayarak şunları söyledi: “Seçme lüksüm yoktu. Hikayesini dinlediğim her kadının çığlığı içimde yankılandı. Bu sesi görünür kılmak ve gölgede kalmaması için onu gün yüzüne taşımak benim sorumluluğumdu.”

Kadın gazeteciliği alanındaki çalışmaları sayesinde farklı sosyal çevrelerden, farklı yaş ve bilinç düzeylerinden kadınlarla tanışma fırsatı bulduğunu belirten Fetiha en-Nûhu, bazı kadınların kendisine doğrudan ulaştığını, bazılarıyla ise tesadüfen karşılaştığını ifade etti.

Bu hikâyelerin bir kısmı daha önce “Sayidaty” ve “Nisae min el-Mağrib” dergilerinde yayımlanmış olsa da, yazarın zihninde ve kalbinde kalmaya devam etti. Fetiha en-Nûhu, bu metinlerin insan ruhunun derinliklerine yaptığı bir yolculuk olduğunu dile getirdi.

Sanatçı Naima el-Malkavi’nin önerisiyle bu metinlerin bir kitapta toplanmasına karar verildi. “Onlar ve Hikayeleri” adlı eser, Fas Kültür Bakanlığı’nın desteğiyle Dar et-Tevhidi Yayınları tarafından yayımlandı.

Fetiha en-Nûhu, kitabın yalnızca bireysel kadın hikâyelerinden ibaret olmadığını vurgulayarak, bu anlatıların insanlığın ortak kırılganlıklarını yansıttığını belirtti. Kadınların yaşadığı acıların sıradan bir anlatımın ötesinde olduğunu ifade eden Fetiha en-Nûhu, bu hikayeleri yazıya dökmenin hem bir sorumluluk hem de bir vicdan meselesi olduğunu dile getirdi.

Sessizliğin kırılması: Yarım bir adalet

Fetiha en-Nûhu kadınların yaşadığı acıların görünür kılınmasının ne ölçüde bir “adalet” sağladığı sorusuna ise şöyle yanıt verdi:

“Acıyı dile getirmek, en azından sessizliğin yarısını kırmaktır. Çünkü çoğu zaman korku, utanç ya da imkânsızlıklar kadınların sesini bastırır.”

Haber ile edebiyatın kesiştiği nokta

Fetiha en-Nûhu’nun uzun yıllar süren gazetecilik kariyeri ve şiirle olan bağı, anlatım diline de yansıyor. Fetiha en-Nûhu bu durumu şöyle açıkladı:

“Belki de gazeteciliği şiirimle yaptım. Haber dışı yazılarımda metaforik bir dil kullanarak metinleri kuru anlatımdan uzaklaştırdım. Şiirsel ruh, gazeteciliğin insani yönünü güçlendirir.”

Kadın edebiyatı üzerine

Kadın temalı yazılar kaleme alması nedeniyle “kadın edebiyatı” kavramına da değinen Fetiha en-Nûhu, edebiyatın aslında insanı merkeze aldığını şu sözlerle vurguladı:

“Edebiyat, insanın karmaşıklığını yansıtır. Kadın ve erkek bu anlatının ayrılmaz parçalarıdır. Asıl mesele cinsiyet değil, bu kimliklerin metin içinde nasıl temsil edildiğidir.”

Yazmak: Bir yüzleşme alanı

Yazar, yaratıcı yazım süreci hakkında, “Ben yazarken hiçbir şeyi gizlemem, aksine açığa çıkarırım. Yazmak benim için bir arınma ve yüzleşme alanıdır. Sessiz kalan acılar, zamanla daha derin yaralara dönüşür. Bu yüzden yazı, içimizdeki yükleri hafifletmenin bir yoludur” dedi.

Fetiha en-Nûhu’nun “Onlar ve Hikayeleri” adlı eseri, yalnızca kadınların yaşadığı acıları anlatmakla kalmıyor; aynı zamanda onların direnişini, gücünü ve hayatta kalma mücadelesini de güçlü bir şekilde ortaya koyuyor.