BAHARİN LEHİB

Afganistan- Afganistan’da kadınlara yönelik baskılar eğitim, çalışma ve kamusal yaşama katılımın engellenmesinin ötesine geçerek günlük yaşamın her alanına yayılıyor. Son dönemde kadınların kamusal alanlardaki varlığının da gözaltı, tehdit ve şiddetle karşılık bulması, insan hakları savunucuları ve kamuoyunda yeni endişelere neden oldu.

Geçmiş yıllarda kadınların hak mücadelesine sahne olan Herat kenti, son günlerde yeniden kadın hakları tartışmalarının merkezine yerleşti. Kentte çok sayıda kadının gözaltına alındığı ve kadınlara yönelik sert müdahalelerde bulunulduğuna ilişkin haberler, ülke içinde ve dışında geniş yankı uyandırdı. Yaşanan gelişmelerin ardından çok sayıda kadın hakları savunucusu ve sivil toplum aktivisti, yayımladıkları mesaj ve açıklamalarla kadınlara yönelik şiddet ve baskıların sona erdirilmesini talep etti. Aktivistler, kadınların sesini baskı ve tehdit yoluyla susturma girişimlerinin ülkedeki sosyal ve insani sorunları daha da derinleştireceğini vurguladı.

‘Dayanışma güçlendirilmeli’

Kadın hakları savunucusu ve psikolog Yelda Ahmed de yaptığı değerlendirmede, Herat’ta kadınların gözaltına alınması ve protestolara yönelik müdahalelerin Afganistanlı kadınlarına karşı yürütülen sistematik baskının devamı niteliğinde olduğunu ifade etti. Yelda Ahmed, halkın dayanışmasının güçlendirilmesi, kadınlara destek verilmesi ve insan hakları ihlallerinin belgelenmesinin önemine dikkat çekti.

“Ülkem Afganistan bugünlerde kanıyor” diyen Yelda Ahmed, son günlerde Kabil, Mezar-ı Şerif ve Herat gibi kentlerde bazı kadınların “başörtüsü kurallarına uymadıkları” gerekçesiyle gözaltına alındığını belirtti. Yelda Ahmed, bu uygulamalara özellikle Heratlı kadınların tepki gösterdiğini ifade ederek, kadınların itirazlarının sert müdahalelerle karşılaştığını öne sürdü.

‘Kadınların direnişi birçok kişiyi harekete geçirdi’

Yelda Ahmed açıklamasında, geçmişte de çok sayıda kadın protestocunun zorla gözaltına alındığını, cezaevine konulduğunu ve kötü muameleye maruz kaldığını söyleyerek, son yaşananların kadınlara yönelik baskının ulaştığı noktayı gözler önüne serdiğini söyledi. Afganistanlı kadınların direnişine vurgu yapan Yelda Ahmed, “Yaşananlardan büyük üzüntü duyuyorum ancak özgürlük için mücadele eden kadınların kararlılığı karşısında saygıyla eğiliyorum. Onların direnişi birçok insanın harekete geçmesine ve Afganistan’ın farklı bölgelerinde dayanışma seslerinin yükselmesine vesile oldu” dedi.

Kadın hakları savunucuları, Afganistan’da kadınların temel hak ve özgürlüklerine yönelik kısıtlamaların son yıllarda giderek arttığını belirterek, uluslararası topluma Afganistanlı kadınların durumuna daha fazla dikkat gösterme çağrısında bulunuyor.