Haber Merkezi – Afganistan medyası ve Afganistanlı göçmenler arasında yer alan kaynaklardan edinilen bilgilere göre, İran'ın Meşhed kentindeki Golşehr bölgesinde Afganistanlı kadın öğrenciler ve göçmenlerin katılımıyla bir protesto eylemi düzenlendi. Eylemde, Taliban yönetiminin kadınları, sivil toplum aktivistlerini ve protestocuları gözaltına almasına tepki gösterildi.

Katılımcılar, taşıdıkları pankartlar ve attıkları sloganlarla Afganistan'da son dönemde artan baskılara dikkat çekti. Eylem, son haftalarda Afganistan'da kadınların gözaltına alınması, sosyal ve sivil faaliyetlere yönelik yeni kısıtlamaların getirilmesi ve muhaliflere yönelik baskıların yoğunlaştığına dair haberlerin ardından gerçekleştirildi.

Kadın hakları savunucuları, Taliban'ın son yıllarda kadınların kamusal alandaki varlığını sistematik olarak daralttığını, eğitim, çalışma, seyahat ve siyasi yaşama katılım haklarını kısıtlayarak dünyadaki en kapsamlı cinsiyet temelli ayrımcılık sistemlerinden birini oluşturduğunu belirtiyor. Kadın eylemcilerin ve sivil toplum temsilcilerinin gözaltına alınması ise Afganistan'daki insan hakları durumuna ilişkin endişeleri daha da artırıyor.

Meşhed'deki protestoya katılan Afganistanlı kadın öğrencilerin, Afganistan'da hakları için mücadele eden kadınlarla dayanışma göstermek ve Taliban'ın baskıcı politikalarını protesto etmek amacıyla bir araya geldiği belirtildi.

Protestoculara saldırı

Yayımlanan bilgilere göre, İranlı güvenlik güçleri ve Besic mensupları eylem alanına saldırarak protestocuları dağıttı. Afganistan göçmen topluluğundan kaynaklar, müdahale sırasında bazı katılımcıların şiddet kullanılarak gözaltına alındığını, bazılarının ise darp edildiğini aktardı.

Haberin hazırlandığı sırada gözaltına alınanların sayısına ilişkin net bir bilgi paylaşılmazken, gözaltındakilerin nerede tutulduğu ve hukuki durumlarına ilişkin de resmi bir açıklama yapılmadı.

Özellikle gözaltına alınanlar arasında öğrenciler ve genç kadınların bulunması, aileler, insan hakları örgütleri ve Afganistan göçmen topluluğu arasında kaygıları artırdı.

Afganistanlı göçmenlerin toplanma hakkı tartışılıyor

Söz konusu gözaltılar, iki gün önce bir grup Afganistanlı kadının Taliban'ın kadınlara yönelik gözaltı politikalarını protesto etmek amacıyla Tahran'daki Afganistan Büyükelçiliği önünde düzenlediği eylemin ardından gerçekleşti.

Aynı dönemde İran Yabancı Uyruklular ve Göçmenler Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan açıklamada, Afganistan vatandaşlarının önceden izin ve resmi koordinasyon olmaksızın protesto gösterileri düzenleyemeyeceği bildirildi.

Bu açıklama, insan hakları savunucuları ve mülteci hakları aktivistlerinin tepkisini çekti. Eleştirilerde, göçmenlerin ve mültecilerin de görüşlerini barışçıl yollarla ifade etme ve kendi ülkelerindeki insan hakları ihlallerine karşı ses çıkarma hakkına sahip olması gerektiği vurgulandı.

Afganistanlı kadınlar çifte baskıyla karşı karşıya

İnsan hakları savunucularına göre Meşhed'de yaşananlar, Taliban baskısından kaçarak başka ülkelere sığınan binlerce Afganistanlı kadının karşı karşıya olduğu zorlu koşulların bir yansıması niteliğinde.

Aktivistler, Afganistan'daki kadınlara yönelik baskıları protesto etmek için bir araya gelen kadınların şimdi kendilerinin gözaltı ve belirsizlikle karşı karşıya kaldığını belirterek, bunun ifade özgürlüğü ve barışçıl protesto hakkına ilişkin endişeleri derinleştirdiğini ifade ediyor.

İnsan hakları kuruluşları, gözaltına alınanların durumunun açıklığa kavuşturulması, avukat erişimlerinin sağlanması ve ailelerinin bilgilendirilmesi çağrısında bulunurken, sivil toplum temsilcileri Afganistan'da kadın haklarına yönelik ihlallere karşı yükselen itirazların baskılarla susturulamayacağını vurguluyor.