İMAN SAMİR ALİ

Mısır- Mısır’ın Asyut kentine bağlı Beni Adi köyünde kadınlar, kuşaklar boyunca aktarılan Adavi kilimi dokumacılığıyla hem aile bütçelerine katkı sağlıyor hem de bölgenin kültürel mirasını yaşatıyor. Büyük emek ve sabır gerektiren bu geleneksel zanaat, köydeki kadınlar için yalnızca bir geçim kaynağı değil, aynı zamanda dayanışmanın ve kimliğin de simgesi olarak varlığını sürdürüyor.

Bu zanaatı yaşatan kadınlardan biri olan Samiye Muhammed Ali, 20 yılı aşkın süredir kilim dokumacılığı yapıyor. Mesleği annesi ve anneannesinden öğrendiğini belirten Samiye Muhammed Ali, bu sanatı dört kızına da öğrettiğini söylüyor.

Kolektif çalışmanın ürünü

Samiye Muhammed Ali, Adavi kilimi üretiminin birkaç aşamadan oluştuğunu ifade ediyor. Sürecin koyun yününden başladığını, yünün fabrikalarda işlendiğini ve daha sonra farklı renk ve biçimlerde iplikler halinde dokumacı kadınlara ulaştırıldığını anlatıyor. Üretimin tek bir kişi tarafından yapılmadığını vurgulayan Samiye Muhammed Ali, bazı kadınların ip eğirdiğini, bazılarının ipleri bükerek hazırladığını, bazılarının ise el tezgâhlarında dokuma yaptığını belirtiyor.

Köyde çalışan kadınların ürettikleri kilimleri doğrudan satmadıklarını söyleyen Samiye Muhammed Ali, hammaddelerin bir tüccar tarafından sağlandığını ve ürünlerin pazarlamasının da yine tüccar tarafından yapıldığını, kadınların ise yalnızca üretim ücreti aldığını ifade ediyor.

Beni Adi köyünün uzun yıllardır bu zanaatla tanındığını belirten Samiye Muhammed Ali, “Köydeki kadınların büyük çoğunluğu kilim dokumacılığıyla uğraşıyor” diyor. Çeşitli desen ve motiflerin sürekli uygulama sayesinde öğrenildiğini dile getiren Samiye Muhammed Ali, “Nasıl yazı yazmak tekrar ettikçe öğreniliyorsa, desenler de sürekli dokundukça hafızaya yerleşiyor” ifadelerini kullanıyor.

Bir kilimi ortaya çıkarmak zaman alıyor

Bu işin aile bütçesine katkı sağladığını ancak ciddi fiziksel güç gerektirdiğini anlatan Samiye Muhammed Ali, kadınların uzun saatler boyunca tezgâh başında çömelerek çalışmak zorunda kaldığını, bunun da bacak ve sırt ağrılarına yol açtığını ifade ediyor. Bu nedenle zaman zaman mola verip hareket etmek zorunda kaldıklarını ekliyor.

Bir kilim parçasının tamamlanmasının ortalama 9 ila 11 gün sürdüğünü kaydeden Samiye Muhammed Ali, “Süre kadınların günlük sorumluluklarına ve çalışma koşullarına göre değişebiliyor” diyor.

Yerel ürünlerin tanıtımı

Bazı kadınların el sanatlarını desteklemek amacıyla kentte düzenlenen fuar ve etkinliklere de katıldığını belirten Samiye Muhammed Ali, bu organizasyonların yerel ürünlerin tanıtımına katkı sunduğunu ve kadınları üretime devam etmeleri konusunda teşvik ettiğini dile getiriyor.

Samiye Muhammed Ali’ye göre bu zanaatın korunması, kadınların kendi aralarındaki dayanışmaya bağlı. Köydeki kadınlar bilgi, deneyim ve desenleri karşılıksız olarak paylaşarak güçlü bir sosyal dayanışma ağı oluşturuyor. Samiye Muhammed Ali, kilim dokumacılığının kolay öğrenilen bir iş olmadığını, sabır, beceri ve dayanıklılık gerektirdiğini vurguluyor.

Adavi kilimi, bugün Yukarı Mısır’ın en önemli geleneksel el sanatlarından biri olarak kabul ediliyor. Her bir ilmeğinde, kadınların emekleri, günlük yaşam mücadeleleri ve köylerinin kültürel mirasını koruma çabaları yer alıyor.