خطر دیس‌اینفورمیشن پزشکی در وب؛ سودجویان دیجیتال چگونه سلامت شهروندان را به مخاطره می‌اندازند؟
کارشناسان با هشدار درباره محتواهای فاقد پشتوانه علمی در شبکه‌های اجتماعی، بر لزوم مراجعه به مراکز درمانی به جای پیروی از توصیه‌های اینترنتی تأکید کردند.
سورگل شیخو
قامشلو- با پیشرفت فناوری، اینترنت دیگر بدون وقفه استفاده می‌شود، به ویژه تلفن‌هایی که امروز در دست همه قرار دارد. گسترش استفاده بی‌رویه، روزبه‌روز آسیب‌های بزرگی به زندگی انسان‌ها وارد می‌کند. با پیشرفت هوش مصنوعی نیز هزاران صفحه در وب‌سایت‌های رسانه‌های دیجیتال ایجاد شده است که هدف آن‌ها جمع‌آوری پول است. مادران مسن ما که در دوران خود از حق تحصیل و دانش محروم بوده‌اند، امروز در سایه جهان دیجیتال با خطرات بزرگی روبه‌رو می‌شوند. این مادران که از روی ساده‌لوحی هر چیزی را که در شبکه‌ها و وب‌سایت‌های دیجیتال می‌بینند باور می‌کنند، داروها و روش‌های ناشناخته را روی سلامتی خود آزمایش می‌کنند. آن‌ها بدون اینکه از خطرات جدی و پیامدهای وخیم این محتواها باخبر باشند، به هدف دشواره (دهلیز) تن‌دادن به پروپاگاندا و اطلاعات نادرست تبدیل می‌شوند.
گزارش‌های پزشکی: بیش از ۶۰ درصد اطلاعات بهداشتی نادرست است
یک مادر ۵۰ ساله اهل شهر تل تمر، وقتی دارویی را در فیس‌بوک می‌بیند، آن را در خانه امتحان کرده و روی زانوی خود می‌مالد به این امید که درد زانوهایش آرام گیرد و بتواند به راحتی قدم بردارد. اما هنگامی که این مادر صبح روز بعد از خواب بیدار می‌شود، به جای اینکه دردش آرام بگیرد، با تاول‌های بزرگی که ایجاد شده دچار شوک می‌شود. وقتی مادر به پزشک مراجعه می‌کند، مشخص می‌شود که بر اثر آن ترکیب، زانوی او دچار سوختگی درجه دو شده است.
گزارش‌های پزشکی اخیر نشان می‌دهد که بیش از ۶۰ درصد محتواهای بهداشتی که در پلتفرم‌های رسانه‌های دیجیتال منتشر می‌شوند، حاوی اطلاعات نادرست هستند. به ویژه درمان‌های خانگی و ترکیبات گیاهی که به عنوان محصولات ۱۰۰ درصد طبیعی و امن تبلیغ می‌شوند. اما در واقعیت می‌توانند باعث سوختگی شیمیایی، مسمومیت کبد و واکنش‌های شدید پوستی شوند.
مرکز نین‌هورساگ (Nînhorsag) برای داروهای طبیعی و پشتیبانی روانی
شیرین ولات، مدیر مرکز نین‌هورساگ برای داروهای طبیعی و پشتیبانی روانی، در این زمینه صحبت کرد و اظهار داشت که هدف از دستورالعمل‌ها و نسخه‌های موجود در رسانه‌های دیجیتال، کسب درآمد است. شیرین ولات گفت که امروزه بخش بسیار بزرگی از جامعه با وب‌سایت‌های دیجیتال در ارتباط هستند و ضمن جلب توجه به محتواهای بهداشتی و طب طبیعی آن‌ها، افزود: «بسیاری از صفحات اینستاگرام، فیس‌بوک و یوتیوب با هدف کسب درآمد و گرفتن لایک‌های بیشتر، محتواهای ترکیبی و نسخه‌های داروی طبیعی می‌سازند. این امر باعث شده است که جامعه ما فریب این محتواها را بخورد، برود این ترکیبات را در خانه بسازد و آزمایش کند.»
«داروهای طبیعی خیلی بهتر از داروهای شیمیایی ساخته دست بشر هستند»
شیرین ولات خاطرنشان کرد که داروهای شیمیایی مانند داروهای طبیعی نیستند و تفاوت آن‌ها را این‌گونه بیان کرد: «داروهای طبیعی مثل داروهای شیمیایی نیستند که در کوتاه‌ترین زمان یا در عرض یک ساعت اثر خود را نشان دهند، زیرا اثر آن‌ها بلندمدت و سازنده است. برعکس، داروهای شیمیایی اثر سریعی دارند اما آسیب‌های آن‌ها زیاد است. از آنجا که این‌ها درمان واقعی نیستند بلکه فقط درد را پنهان و آرام می‌کنند، یک داروی موقتی محسوب می‌شوند. جامعه گمان می‌کند می‌خواهد در خانه داروهای طبیعی بسازد، اما وقتی چندین دارو را با هم ترکیب می‌کند و آن را روی خود آزمایش می‌کند، آسیب‌های بزرگی به بدن خود وارد می‌سازد.» شیرین ولات گفت که لازم است جامعه در این زمینه هوشیار باشد و سخنان خود را این‌گونه ادامه داد: «تمام اطلاعات و محتواهای بهداشتی که در یوتیوب به اشتراک گذاشته می‌شوند درست نیستند؛ بنابراین اگر کسی بخواهد ترکیبی بسازد، پیش از آن باید دانش پایه علم شیمی گیاهی را داشته باشد. تا بداند کدام گیاه با کدام گیاه سازگار است یا نیست و ضررها و فواید آن چگونه بر بدن تأثیر می‌گذارند. متأسفانه جامعه از این جزئیات فاجعه‌بار آگاه نیست و تحت تأثیر هر چیزی که به اشتراک گذاشته می‌شود قرار می‌گیرد. زیرا آن‌ها بسیار تحت تأثیر اخلاقیات و جاذبه رسانه‌های دیجیتال قرار گرفته‌اند و به این ترتیب به خود و پیرامون خود آسیب می‌زنند.»
«درمان از مطب پزشکان گرفته می‌شود نه از الگوریتم‌ها»
شیرین ولات گفت که درمان را نباید از الگوریتم‌ها گرفت بلکه باید از مطب پزشکان دریافت کرد و با بیان اینکه ساختن ترکیبات کار افراد بیکار نیست، سخنان خود را چنین ادامه داد: «بسیاری از چیزها در نسل‌های امروزی تغییر کرده است، زیرا انباشت افکار و اندیشه‌های صدها هزار سال گذشته که از آن عبور کرده‌ایم، باعث فراموشی در ما شده است. زیرا جوامع گذشته، جوامع امروزی را آموزش نداده‌اند و اطلاعات مهم سلامتی به شکل درستی منتقل نشده است. برای شناختن آن در زمان حال نیز نیاز به مطالعه است و شناخت پایه علمی آن اهمیت دارد. به همین دلیل، ساختن دارو با گفته‌های افراد و آزمایش کردن آن روی خود، یک فاجعه است.»
شیرین ولات به مادران فراخوان داد و خواست که اگر بیماری دارند می‌توانند به مراکز آن‌ها مراجعه کنند و سخنان خود را این‌طور ادامه داد: «لازم نیست هر کسی پزشک شود؛ هرگاه مشکلات سلامتی وجود داشته باشد، افراد می‌توانند به مراکز بهداشتی یا پزشکان مراجعه کنند، بیماری را بشناسند، درمان خود را پیدا کنند و به رسانه‌های دیجیتال تکیه نکنند. مادران عزیز ما شایسته احترامند؛ اما باید در استفاده از رسانه‌های دیجیتال هوشیار باشند و هر محتوایی را که می‌بینند روی خود آزمایش نکنند. زیرا اثرات آن‌ها طولانی‌مدت می‌ماند و جای زخم‌ها و نشانه‌های آن‌ها ممکن است هرگز از بین نرود. ندانستن یک چیز است، اما نیمه‌دانستن از ندانستن بدتر است. بنابراین، کارهایی که مادران ما می‌بینند و انجام می‌دهند مایه تاسف است و نباید این ترکیبات را بسازند. زیرا این کارها بدون پایه علمی، تحقیقاتی و آزموده شده است.»
«آن‌ها را دنبال نکنید و محتواهایشان را لایک نکنید»
شیرین ولات به مدیران رسانه‌های دیجیتال که اطلاعات و محتواهای نادرست بهداشتی را به اشتراک می‌گذارند اشاره کرد و گفت که غرور آن‌ها بسیار زیاد است، آن‌ها را بی‌وجدان توصیف کرد و گفت: «هدف آن‌ها این است که چه کسی چقدر پول از این محتواها به دست می‌آورد و چه کسی می‌تواند لایک‌های بیشتری بیاورد، زیرا اینترنت تمام زندگی آن‌ها را در بر گرفته است. بنابراین، مناسب‌ترین راه‌حل این است که محاکمه شوند، هیچ‌کس آن‌ها را دنبال نکند و محتواهایشان را لایک نکند. اگر این کار را نکنیم، آن‌ها کارهای بدتری انجام خواهند داد.»
شیرین ولات بار دیگر بر آمادگی خود برای استقبال از زنان تأکید کرد و گفت که در آینده فعالیتی برای مادران دارند و سخنان خود را با این جملات به پایان برد: «ما به عنوان مرکز نین‌هورساگ آماده‌ایم زنان را آگاه کنیم و آگاهی علمی آن‌ها را عمیق‌تر سازیم. زیرا وجود برای خدمت به جامعه شکل گرفته است. زنان باید به مراجع ذی‌صلاح مراجعه کنند و در این زمینه از رسانه‌های دیجیتال استفاده نکنند. ما برنامه‌ای داریم که در آینده با زنان در محلات و شهرها دیدار کنیم و آن‌ها را در زمینه سلامت آموزش دهیم.»