زاهدان؛ حضور شهروندان بلوچ در خیابانها پس از نماز جمعه در حمایت از اعتراضات سراسری
روز جمعه ۱۲ دیماه ۱۴۰۴، شماری از نمازگزاران مصلی زاهدان با حضور در خیابانها و سر دادن شعارهای اعتراضی «قسم به خون یاران، ایستادهایم تا پایان» و «مرگ بر دیکتاتور» به اعتراضات سراسری پیوستند؛ منابع محلی از بازداشت دستکم یک نوجوان خبر میدهند.
مرکز خبر- شاهدان محلی و حسابهای فعالان بلوچ در شبکههای اجتماعی گزارش کردند که تجمع اعتراضی پس از پایان نماز جمعه از مصلی زاهدان آغاز شد و معترضان در مسیرهای منتهی به مرکز شهر شعارهایی ضد حکومتی سر دادند. ویدئوها و پستهای منتشرشده تصاویر جمعیتی را نشان میدهد که شعارهایی از جمله «قسم به خون یاران، ایستادهایم تا پایان» و «مرگ بر دیکتاتور» سر میدهند.
در همین حال، ویدیویی ارسالی نشان میدهد نیروهای امنیتی در مدرسه «جابربنحیان» زاهدان، در محدوده نزدیک به مسجد مکی، مستقر شدهاند؛ حضوری که همزمان با آغاز اعتراضات مردمی در این شهر گزارش شده است. افزایش حضور نیروهای امنیتی در مراکز آموزشی و عمومی، همزمان با گسترش اعتراضات، نگرانیهایی را درباره پیامدهای این رویکرد بر امنیت روانی جامعه، بهویژه دانشآموزان و خانوادهها، مطرح کرده است.
کمپین فعالین بلوچ، رسانه محلی-جامعهمحور، نوشت که در جریان این تجمعها «یک نوجوان» توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده است؛ این نهاد همچنین از حضور قابلتوجه شهروندان در اعتراض خبر داد. گزارشهای تصویری در پلتفرمهای اجتماعی نیز حضور معترضان را تأیید میکنند، اگرچه شمار دقیق شرکتکنندگان و گستره جغرافیایی حضور در سطح شهر هنوز توسط منابع مستقل بینالمللی تأیید نشده است.
زاهدان در پیوند با اعتراضات سالهای اخیر سابقه رویاروییهای خونین و سرکوب سنگین را دارد و فعالان حقوق بشر و سازمانهای محلی میگویند واکنش نیروهای امنیتی در این شهر معمولا شدید است؛ به همین دلیل برخی گزارشها هشدار دادهاند که فضای امنیتی و رصد معترضان افزایش مییابد. تا زمان نگارش این گزارش مقامهای رسمی محلی پاسخی به گزارشها درباره تجمعها یا بازداشتها ندادند.
این تجمعها در زاهدان که امروز بهصورت همزمان با اعتصابات و اعتراضات در دیگر نقاط ایران رخ داد، نشاندهنده گسترش جغرافیایی موج نارضایتی است؛ استفاده از فضای پس از نماز جمعه برای سازماندهی اعتراض، شیوهای است که پیشتر در استانهای جنوبی و مرزی نیز دیده شده و جدولِ زمانی مناسک مذهبی را به عرصه سیاسی بدل میکند. منابع محلی میگویند سرودن شعارهای تندتر در این نقاط منعکسکننده عمق خشم اجتماعی در میان حاشیهنشینان قومی است؛ با این همه برای ارزیابی کاملِ ابعاد و پیامدهای این دور از اعتراضها نیاز به تأیید و مستندسازی بیشتر از سوی ناظران مستقل و سازمانهای حقوق بشری وجود دارد.