ترامپ از «پیشرفت» مذاکرات با ایران گفت؛ همزمان تحریمها و تهدید نظامی تشدید شد
پس از پایان دور تازه مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در عمان، دونالد ترامپ از «پیشرفت» گفتوگوها خبر داد، اما همزمان با تشدید تحریمها و تهدید نظامی، سیاست فشار حداکثری علیه تهران ادامه یافت.
مرکز خبر- دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز جمعه ۱۷ بهمنماه و ساعاتی پس از پایان دور تازهای از مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در مسقط، اعلام کرد که این گفتوگوها «بسیار خوب» پیش رفته و به گفته او، «ایران بهشدت خواهان رسیدن به توافق است».
ترامپ این اظهارات را در گفتوگو با خبرنگاران و در جریان سفر با هواپیمای اختصاصی ریاستجمهوری بیان کرد و افزود: «باید دید این توافق چه خواهد بود، اما فکر میکنم ایران واقعاً میخواهد به توافق برسد؛ همانطور که باید هم بخواهد.» او با اشاره به مذاکرات پیشین گفت تهران در گذشته شاید تصمیم به توافق نداشت، اما اکنون به نظر میرسد رویکردش تغییر کرده است.
با این حال، رئیسجمهور آمریکا همزمان تأکید کرد که یک ناوگان دریایی بزرگ این کشور در حال حرکت به سمت منطقه است و هشدار داد پیامدهای نرسیدن به توافق برای ایران «بسیار سنگین» خواهد بود. ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره میزان صبر واشینگتن گفت آمریکا عجلهای ندارد و با اشاره به ونزوئلا افزود: «در آنجا هم مدتی منتظر ماندیم.»
در همین حال، کاخ سفید اعلام کرد دونالد ترامپ با امضای یک فرمان اجرایی جدید، وضعیت «اضطرار ملی» علیه ایران را تمدید کرده و سازوکاری برای اعمال تعرفه بر شرکای تجاری ایران ایجاد کرده است. بر اساس این فرمان، دولت آمریکا میتواند بر واردات از کشورهایی که کالا یا خدمات از ایران دریافت میکنند، تعرفههای تنبیهی تا سقف ۲۵ درصد اعمال کند.
همزمان، وزارت خزانهداری آمریکا از اعمال تحریمهای تازه علیه شماری از کشتیها و نهادهای مرتبط با فروش غیرقانونی نفت ایران خبر داد. کاخ سفید در متن فرمان اجرایی خود، حکومت ایران را به صرف منابع کشور برای برنامههای هستهای و موشکی، سرکوب خشونتآمیز مردم، نقض حقوق بشر و تضعیف ثبات منطقهای متهم کرده است.
در واکنش به این تحولات، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، که پس از مذاکرات به دوحه سفر کرده، در گفتوگو با شبکه الجزیره گفت: «ما به کشورهای همسایه حمله نمیکنیم، بلکه پایگاههای آمریکا در آن کشورها را هدف قرار میدهیم؛ بین این دو تفاوت زیادی وجود دارد.»
او افزود: «اگر واشینگتن به ما حمله کند، امکان حمله به خاک آمریکا وجود ندارد، اما به پایگاههای آنها در منطقه حمله خواهیم کرد.» عراقچی همچنین تأکید کرد: «احتمال جنگ همیشه وجود دارد و ما آمادهایم هم برای جنگ و هم برای جلوگیری از وقوع جنگ.»
در همین فضا، وزارت امور خارجه آلمان و افغانستان از اتباع خود خواستند هرچه سریعتر ایران را ترک کنند؛ اقدامی که از افزایش نگرانیهای امنیتی در پی تشدید تنشها حکایت دارد.
بهگفته تحلیلگران، مجموعه این تحریمها، تهدیدها و هشدارها نشاندهنده تداوم راهبرد «فشار همزمان با مذاکره» از سوی واشینگتن است؛ راهبردی که هدف آن واداشتن طرفین به بازگشت دوباره به میز گفتوگو از موضعی نابرابر عنوان میشود. در این میان، پیامدهای مستقیم این سیاستها، چه در صورت وقوع جنگ و چه در وضعیت تداوم تحریم و تهدید، بیش از همه متوجه جامعه ایران است؛ مردمی که پیشتر نیز هزینه منازعات و رقابتهای قدرتهای سیاسی را با جان و معیشت خود پرداختهاند.
نمونه بارز این وضعیت، فتلعام دیماه ۱۴۰۴ است؛ رویدادی که بنا بر گزارشها به کشتهشدن دهها هزار نفر انجامید و با گذشت زمان، هنوز آمار دقیق و شفافی از ابعاد این فاجعه، که از آن بهعنوان یکی از تراژدیهای قرن بیستویکم یاد میشود، منتشر نشده است.