بهاران لهیب

افغانستان- امروز روز تعلیم از طرف دولت طالبان جشن گرفته شد. همه‌ساله در افغانستان، اول سال روز نوروز تجلیل می‌شد، روز دوم سال روز دهقان و روز سوم آغاز مکاتب در ولایات سردسیر افغانستان بود. اما امسال در شش حمل، آغاز سال تعلیمی از طرف طالبان اعلام شد.

باز هم میلیون‌ها دختر از ادامه تحصیل، که سال قبل صنف ششم بودند، محروم شدند و مانند میلیون‌های دیگر مجبور ساخته شدند که اسیر چهار دیواری منازل‌شان شوند.

از سوی دیگر، مدارس دینی هر روز رونق بیشتری می‌یابند که برای نسل‌های آینده افغانستان محدودکننده و انحصارطلبانه است. تعداد محدودی از دختران با پرداخت هزینه گزاف برای بهای انترنت، تلاش می‌کنند تا در درس‌ها انلاین شرکت کنند. تعداد دیگر برای سرگرمی به مدارس دینی رو آورده‌اند و اکثریت زیادی از دختران قربانی ازدواج‌های اجباری می‌شوند.

بعضی خانواده‌ها برای حفاظت دختران‌ شان از دست طالبان، که در مناطق دورافتاده زندگی می‌کنند، مجبور می‌شوند دختران کم‌سن‌وسال ‌شان را به عقد مردانی درآورند که گاهی اوقات از آنان بسیار بزرگ‌تر هستند.

بیش از چهار سال می‌شود که نیم نفوس جامعه افغانستان، که زنان را تشکیل می‌دهند، همگی از یادگیری سواد محروم هستند. با وجود این‌ که زنان و دختران زیادی در گوشه و کنار افغانستان صنف‌های مخفی را در خانه‌های ‌شان ایجاد کرده‌اند، اما این کارها نمی‌تواند جایگزین یک نظام آموزشی با نصاب مشخص دولتی شود. همه خانواده‌ها باور دارند که هر قدر حاکمیت طالبان ادامه پیدا کند، نسل‌های آینده افغانستان از لحاظ تعلیم و تربیه ضربه محکمی خواهند خورد که جبران آن قرن‌ها را در بر می‌گیرد.  

 

        

برای آگاهی بیشتر، امروز به چند مکتب سر زدیم تا از وضعیت آگاه شویم. فضای مکاتب آن‌قدر سرد و بی‌روح بود که تصور نمی‌شد آغاز سال تعلیمی جدید باشد. در مکاتب خصوصی نیز تنها تعداد اندکی از شاگردان برای ثبت‌نام مراجعه می‌کردند، زیرا باید هزینه لباس، کتاب و تدریس را پرداخت کنند و این هزینه‌ها در جامعه‌ای که در فقر فرو رفته، بسیار گزاف است.

به لیسه عالی شهید دگروال فاروق رفتیم؛ مکتبی که باید دختران بالاتر از صنف ششم در آن درس بخوانند. اما هیچ دختری دیده نمی‌شد. از معلمان زن نیز خبری نبود. تقریباً در تمام مکاتبی که امروز رفتیم، معلمان زن حضور نداشتند. وقتی علت را جویا شدیم، گفتند که هنوز دولت طالبان تصمیم خود را اعلام نکرده که آیا معلمان زن اجازه ادامه تدریس دارند یا نه.

به منزل محموده گل رفتیم. وی در یکی از مکاتب دولتی معلم است. او برای ما گفت: «ما از ۱۵ حوت سال ۱۴۰۴ مجبور بودیم برای امضای حاضری خود برویم. امروز را آغاز سال تعلیمی اعلام کردند. همه ما معلمان زن در زمان‌های تدریس خود حاضر شدیم. مدیر مکتب ما قبلاً زن بود، اما دیگر اجازه ادامه کار به او داده نشد و یکی از قومندانان جنگی طالبان مدیریت مکتب ما را به دست گرفت. او به همه معلمان زن اعلام کرد که بعد از امضای حاضری، به خانه‌های خود برگردیم تا دولت تصمیم خود را اعلام کند که آیا ما زنان اجازه ادامه تدریس داریم یا نه.»

نامبرده افزود: «ما را هر روز توهین می‌کنند. مجبور هستیم تعلیمات دینی را که طالبان تعیین کرده‌اند فرا بگیریم. چندین ماه شده که معاش خود را دریافت نکرده‌ایم. اما همه ما زنان به معاش و نقش داشتن در جامعه نیاز داریم. امیدوارم روزی برسد که ما زنان رهبری کشور را به دست بگیریم و جامعه خود را از هر لحاظ برای رسیدن به صلح و ثبات دگرگون سازیم.»