سپرهای انسانی در سایه جنگ؛ آیا جان مردم ابزار بقای حکومت شده است؟
بیش از یک ماه از آغاز حملات گذشته، اما پرسش اصلی هنوز بیپاسخ مانده است: آیا خطر واقعی برای مردم ایران از موشکهای خارجی میآید یا از سیاستی که جان غیرنظامیان را به سپر جنگی تبدیل کرده است؟
نسیم احمدی
کرماشان- بیش از یک ماه از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به مراکز نظامی ایران و هدف قرار دادن سران جمهوری اسلامی میگذرد. از همان ابتدا، حکومت تلاش کرد با تبلیغات رسانهای، روایت درگیریها را به سمتی سوق دهد که آمریکا و اسرائیل را متهم به حمله به مناطق مسکونی، مدارس و بیمارستانها کند؛ اما در برابر این ادعاها، شاهدان عینی و منابع محلی تأکید کردهاند که حکومت با ایجاد سپر انسانی، مردم عادی را در معرض خطر قرار داده تا مسیر جنگ را تغییر دهد و همزمان حافظهی جمعی را از جنایات دیماه پاک کند. به گفتهی شاهدان در کرماشان، نیروهای نظامی جمهوری اسلامی در این استان اقدام به جابهجایی و استقرار گستردهی تسلیحات در نزدیکی مناطق پرجمعیت کردهاند تا در صورت حمله، بتوانند آن را به عنوان حمله به مناطق غیرنظامی برجسته کنند.
برخی منابع محلی گزارش دادهاند که حکومت در پارکینگ نزدیک بیمارستان امام رضا، شهرک صنعتی جاده بیستون و دبیرستانی در محلهی آناهیتا تسلیحات نظامی مستقر کرده و پس از چند روز آنها را به نقاط دیگری منتقل کرده است. این جابهجاییهای مکرر نشان میدهد حکومت عمداً تسلیحات، بهویژه لانچرها، را در محلهای غیرثابت و گاه نزدیک مدارس و بیمارستانها قرار میدهد تا هم از شناسایی و نابودی آنها جلوگیری کند و هم مناطق غیرنظامی را در تیررس حملات قرار دهد. مریم.ه، ساکن محلهی کرناچی کرماشان، روایت میکند:(برخی همسایهها گفتند در مدرسهای در محلهی آناهیتا لانچر مستقر شده است. چون ما نزدیک آنجا بودیم، نگران شدیم که شاید مدرسهی دیگری هم در محلهی ما به همین شکل استفاده شده باشد. شب هنگام، پسر و دامادم برای بررسی رفتند. در مدرسهی کرناچی چیزی نبود، اما در مدرسهی آناهیتا رفتوآمدهای مشکوک با لباس شخصی و جابهجایی ماشینهای بزرگ دیده شد. صبح روز بعد، مدرسه تخلیه شده بود، اما رفتوآمدهای مشکوک همچنان ادامه داشت.)
این اقدام حکومت مسبوق به سابقه است. در جنگ دوازدهروزه نیز لانچرها در نزدیکی بیمارستان امام رضا مستقر شده بودند و همین امر باعث شد اسرائیل آن منطقه را هدف قرار دهد. انفجار نزدیک بیمارستان نشان داد که انتخاب این محل کاملاً عامدانه بوده است. علاوه بر استقرار تسلیحات در مناطق غیرنظامی، شاهدان بسیاری در کرماشان گفتهاند که پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایستهای بازرسی و پاسگاهها، حکومت نیروهای خود را به نزدیکی مناطق مسکونی منتقل کرده است. پروین.غ، فعال حقوق بشر و حقوق کودک، توضیح میدهد: (از ابتدای جنگ، حکومت در ورودی و خروجی شهرها ایستهای بازرسی ایجاد کرد. پس از حملات، این ایستها به داخل شهرها و نزدیک خانهها منتقل شدند تا در صورت هدف قرار گرفتن، آمریکا و اسرائیل متهم به حمله به مناطق مسکونی شوند. حتی در برخی شهرهای مرزی، پاسگاهها محل خود را ترک کرده و خودروهایشان را در نزدیکی منازل یا باغهای اطراف روستاها مستقر کردهاند.)
او اضافه میکند که این روند تنها به جابهجایی نیروها محدود نمیشود: (در بسیاری از ایستهای بازرسی، حکومت به جای نیروهای نظامی، از کودکان زیر ۱۸ سال عضو بسیج دانشآموزی استفاده کرده است؛ با وعدهی کاهش خدمت سربازی یا نمرات بالا در کارنامه. این اقدام، مردم عادی و حتی کودکان را عملاً به سپر انسانی تبدیل کرده است. این اقدام حکومت، علاوه بر سپر قرار دادن کودکان، روشی برای حفاظت از نیروهای اصلی خود است.)
مسلح کردن افراد غیرنظامی تنها به دانشآموزان محدود نمیشود؛ شاهدان بسیاری گزارش دادهاند که حکومت با وعدههای مختلف، عشایر فقیر را به ایستهای بازرسی کشانده و آنان را در جایگاه نیروی نظامی قرار داده است. پروین توضیح میدهد:(در ورودی شهرهایی مانند جوانرو، ثلاث باباجانی، قصرشیرین، کرند غرب، سرپل ذهاب و صحنه، حکومت برخی عشایر را با وعدههای مختلف جذب کرده تا آنان را سپری برای دفاع از خود قرار دهد. این افراد حتی لباس و تجهیزات مناسب ندارند؛ بسیاری با پوشش روزمره و کفشهای ساده در ایستهای بازرسی حاضر شدهاند و صورت خود را با چفیههای کهنه یا روسری زنانه پوشاندهاند. نکتهی اصلی اینجاست که این افراد از اقشار بسیار کمدرآمد جامعه هستند و حکومت آنان را با کمترین امکانات در تیررس موشکهای آمریکا و اسرائیل قرار داده است.)
مقایسهی تجهیزات این نیروهای فقیر با سرکوبگران تا دندان مسلح در اعتراضات نشان میدهد که حکومت برای کشتار مردم خود از پیشرفتهترین ابزارها استفاده میکند، اما در برابر دشمنان خارجی، مردم بیگناه را به عنوان سپر انسانی به کار میگیرد.
در هفتههای اخیر، حکومت با صدور بیانیههایی جوانان را به پیوستن به نیروهای مسلح تشویق کرده است؛ اما این تشویق در واقع نوعی اجبار بوده تا در صورت حملهی زمینی آمریکا و اسرائیل، نیروی کافی برای سپر انسانی فراهم شود. سارا.ف فعال مدنی ساکن کرماشان میگوید:(حکومت از همان ابتدای جنگ، جان غیرنظامیان را ابزار دفاعی خود قرار داد. اخیراً پویشی خیابانی با نام (نحن منتقمون) راهاندازی کرده که افراد وابسته به حکومت را مجبور به حضور در خیابانها و راهپیماییهای ماشینی و پیاده میکند. بسیاری معتقدند این اقدام پوششی برای انتقال نیرو و تسلیحات نظامی است؛ حکومت با قرار دادن نیروهای حساس خود در دل جمعیت، آنان را جابهجا میکند.)
در مجموع میتوان گفت تهدید اصلی جان مردم ایران نه تنها سایهی جنگ، بلکه سیاست دیرینهی حکومت در قربانی کردن مردم برای محافظت از خود است؛ روشی که جمهوری اسلامی همواره سنگر دفاعیاش را با جسد بیگناهان بنا کرده است.