سلول زندان به جای صندلی دانشگاه؛ ممانعت از مرخصیِ درمانی و شرکت در امتحانات نگین دادگسترنژاد

نگین دادگسترنژاد، دانشجوی زندانی با محکومیت سه سال و یک روز، علیرغم مشکلات قلبی و گوارشی از مرخصی درمانی و حضور در امتحانات محروم مانده؛ گزارش‌ها از کارشکنی ضابطان و سازمان زندان‌ها خبر می‌دهند.

مرکز خبر-به‌گزارشِ فعالان حقوق بشر و حقوق زنان، نگین دادگسترنژاد که متولد ۱۳۸۱ و ورودی ۱۳۹۹ دانشگاه آزاد علوم پزشکی قلهک است، از آریتمی و افتادگی دریچه (میترال) قلب رنج می‌برد و پزشک قانونی نیز به‌صورت رسمی وضعیت قلبی او را تأیید کرده است. این پرونده، که ضابط آن اطلاعات سپاه معرفی شده، منجر به صدور حکم سه سال و یک روز حبس در دادگاه انقلاب (شعبه ۲۶، به ریاست قاضی افشاری) شده است.

منابع پرونده می‌گویند نگین به‌دلیل فشارهای جسمی و روانی دچار زخم معده و کاهش وزن نزدیک به ۹ کیلوگرم در دو ماه شده و وضعیت عمومی‌اش «وخیم» است. اختلالات آریتمی و افتادگی دریچه میترال می‌تواند با عوارضی چون تپش‌قلب، سرگیجه و کاهش قدرت بدنی همراه باشد و در صورت تشدید، نیاز به مراقبت پزشکی ویژه یا مداخلات درمانی بیشتر دارد.

اسناد نشان می‌دهد نگین بارها برای دریافت مرخصی جهت شرکت در امتحانات پایان‌ترم و مرخصی درمانی درخواست داده اما پاسخی روشن از سوی ضابطان پرونده یا اداره‌ کل زندان‌ها دریافت نکرده است. این گزارش‌ها حاکی است که سازمان‌دهی یا کارشکنی اداری مانع اجرای حقوق آموزشی و درمانی او شده است.

نگین در زندان اوین نگهداری می‌شود؛ زندانی که سنبل بازداشتِ گروهی از محکومانِ امنیتی و سیاسی در ایران خوانده می‌شود و گزارش‌های مستمر حقوق بشری از شرایط سخت، تراکم زندانیان و مشکلات درمانی در این زندان حکایت دارد. سازمان‌های حقوق بشر و رسانه‌های مستقل طی سال‌های اخیر بارها نگرانی خود را از وضعیت درمانی و مرخصی‌های پزشکی زندانیان مطرح کرده‌اند.

تاکنون هیچ بیانیه رسمی از سوی قوه قضائیه، اطلاعات سپاه، سازمان زندان‌ها یا روابط عمومی دانشگاه درباره پرونده یا وضعیت پزشکی نگین در دسترس عموم قرار نگرفته است. گزارشی از رسانه‌های رسمی جمهوری اسلامی درباره این پرونده به اطلاع عموم نرسیده است.

پزشکان متخصص می‌گویند افتادگی دریچه میترال و آریتمی می‌تواند نیازمند مراقبت مداوم باشد و در شرایط زندان که دسترسی به خدمات تخصصی محدود است، ریسک عوارض افزایش می‌یابد؛ مقررات اجرایی سازمان زندان‌ها نیز در مواردی مرخصی درمانی را پیش‌بینی می‌کند اما گزارش‌ها نشان می‌دهد اجرای این مقررات به‌طور نابرابر انجام می‌گیرد.

جامعه مدنی و فعالان حقوق بشر در شبکه‌های اجتماعی و کانال‌های مستقل پیشتر نسبت به خودداری از مرخصی‌های درمانی برای زندانیان سیاسی انتقاد کرده‌اند و پرونده نگین در میان مواردی است که فعالان به‌عنوان نمونه‌ای از عدم اجرای حق تحصیل و حقِ درمان مطرح می‌کنند. هم‌زمان، خانواده و نزدیکان او خواستار پیگیری وضعیت درمان و امکان شرکت در امتحانات پایان‌ترم شده‌اند.

درخواست‌کنندگانِ مرخصی و نهادهای حامی خواستار دسترسی فوری نگین به مرخصی درمانی، امکان شرکت در امتحانات و انتقال به مراکز درمانی خارج از زندان برای بررسی و مراقبت تخصصی شده‌اند. تا زمان انتشار این گزارش، پاسخ رسمی دست‌کم از نهادهای ذی‌ربط دریافت نشده است.