شیدا بازیار برنده جایزه کتاب آلمان ۲۰۲۶ شد
شیدا بازیار، نویسنده آلمانی کورد تبار، روز دوشنبه ۵ اکتبر ۲۰۲۶ جایزه کتاب آلمان را برای رمان «شکافها» دریافت کرد.
مرکز خبر - شیدا بازیار، نویسنده آلمانی کورد تبار، روز دوشنبه ۵ اکتبر ۲۰۲۶ جایزه کتاب آلمان را برای رمان «شکافها» (Die Lücken) دریافت کرد. این جایزه که از معتبرترین جوایز ادبی در حوزه زبان آلمانی به شمار میرود، هر سال همزمان با آغاز نمایشگاه بینالمللی کتاب فرانکفورت به رمان سال آلمان اهدا میشود.
هیئت داوران «شکافها» را رمانی دانسته که با روایت سرنوشت شخصیتهای مختلف، نزدیک به یک قرن از تاریخ آلمان را بازخوانی میکند و همزمان به مسئله حافظه تاریخی، مهاجرت، نژادپرستی و احساس تعلق میپردازد. داستان در مکانی خیالی به نام «هایمسباخ» در منطقه هونسروک میگذرد؛ جایی که تاریخ خانوادههای یهودی، بهرهمندان از دوران نازیسم و خانوادههای مهاجر کورد در دورههای مختلف به یکدیگر پیوند میخورند. داوران، این اثر را «رمانی علیه بیتفاوتی» توصیف کردهاند.
شیدا بازیار در سال ۱۹۸۸ در شهر هرمسکایل در ایالت راینلاند-فالتس آلمان به دنیا آمده است. منابع آلمانی او را فرزند پناهندگان سیاسی کورد روژهلات معرفی کردهاند و خود او نیز در گفتوگویی گفته است که والدینش ابتدا در دوره حکومت پهلوی و سپس جمهوری اسلامی تحت فشار و تعقیب سیاسی قرار داشتند و به همین دلیل یک سال پیش از تولد او کوردستان و ایران را ترک کردند. بر اساس گزارشهای منتشرشده، والدین او در سال ۱۹۸۷ وارد آلمان شدند و شیدا یک سال بعد در هرمسکایل متولد شد.
شیدا بازیار درباره پیشینه خانوادگی خود در گفتوگو با رسانه آلمانی SWR نیز به خانوادهای کورد اشاره کرده است. آثار او بارها به تجربه مهاجرت، تبعید، زندگی پس از مهاجرت و پیامدهای سیاسی و اجتماعی سرکوب در ایران پرداختهاند. نخستین رمان او، «شبها در تهران آرام است»، نیز داستان یک خانواده را روایت میکند که در پی سرکوب سیاسی به آلمان مهاجرت میکنند.
«شکافها» سومین رمان بازیار است و با رفتوآمد میان دورههای مختلف تاریخی، تاریخ یک شهر کوچک آلمان را از دوران نازیسم تا دهههای اخیر روایت میکند؛ در بخش معاصر رمان، زندگی چند خانواده و شخصیت مهاجر از ایران، از جمله دو خانواده شریفى و کریمپور و همچنین زوج کورد بە نامآهای آزاد و اسرین، وارد داستان میشود. هیئت داوران همچنین از ساختار چندلایه اثر، ترکیب عناصر داستانی و مستند و استفاده از یک راوی مرده برای حرکت میان زمانهای مختلف تقدیر کرده است.
در رقابت نهایی جایزه کتاب آلمان، شش رمان حضور داشتند و هیئت داوران هفتنفره در مجموع ۲۰۵ اثر منتشرشده بین اکتبر ۲۰۲۵ تا سپتامبر ۲۰۲۶ را بررسی کرده بود. جایزه اصلی ۲۵ هزار یورو ارزش دارد و پنج نویسنده دیگر حاضر در فهرست نهایی نیز هرکدام ۲۵۰۰ یورو دریافت میکنند.