«شهر زن» در باکور کوردستان؛ شهرداری جزیره از بازگشایی نهادهای زنان و پروژههای برابریمحور خبر داد
شهرداری جزیره در باکور کوردستان از بازگشایی نهادهای زنان و ادامه اجرای پروژه «شهر زن» با هدف تقویت مشارکت و برابری زنان خبر داد.
اَکین ستِرک
آمد- گولر تونچ یرباسان، ریاست مشترک شهردار جزیره، در کنفرانسی که با شعار «شهرداری کمون است و کمون شهرداری است» برگزار شد، اعلام کرد که در این نشست فعالیتهای دو سال گذشته مورد ارزیابی قرار گرفته و نهادهای زنان که در دوران قیمومیت دولتی، تعطیل شده بودند، دوباره بازگشایی شدهاند. او همچنین تأکید کرد که پروژه «شهر زن» همچنان ادامه دارد.
شورای زنان مدیریتهای محلی دموکراتیک وابسته به حزب برابری و دموکراسی خلقها(دَم) چند ماه پیش روند برگزاری کنفرانسهایی را با شعار «با اراده زنان کمونمحور میشویم و با مدیریتهای محلی جامعه آزاد را میسازیم» آغاز کرد. مرحله پایانی این کنفرانسها در روزهای ۶ و ۷ ژوئن در شهر آمد (دیاربکر) برگزار شد. در کنفرانس عمومی که در روزهای ۸ و ۹ ژوئن برگزار میشود نیز عملکرد دو سال گذشته شهرداریها، حوزههای مغفولمانده و برنامههای دوره جدید مورد بررسی قرار میگیرد.
گولر تونچ یرباسان درباره هدف این کنفرانس و ارزیابی وضعیت کمونها گفت که شرکتکنندگان برای بررسی فعالیتهای انجامشده و گفتوگو درباره راهکارهای حل مشکلات گرد هم آمدهاند.
او در توضیح هدف کنفرانس افزود: «این کنفرانس چهار روز ادامه خواهد داشت. دو روز آن ویژه زنان و دو روز بهصورت مشترک برگزار میشود. ما اینجا جمع شدهایم تا فعالیتهای دو سال گذشته، نقاط ضعف، پروژهها و حوزههای مختلف را بررسی کرده و برای مشکلات موجود راهحل پیدا کنیم.»
«زنان بدون هیچ جایگزینی رها شدند»
گولر تونچ یرباسان با اشاره به تأثیرات منفی دوران انتصاب قیم بر نهادهای زنان گفت که این روند آسیبهای جدی به این نهادها وارد کرده است. او افزود که پس از انتخابات محلی سال ۲۰۲۴، شهرداریها دوباره روند بازگشایی مراکز زنان را آغاز کردهاند.
او گفت: «بسیاری از ریاست مشترکها و اعضای شورا که بهعنوان نماینده انتخاب شدهاند نیز در اینجا حضور دارند. بدون تردید بین سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۴ فعالیتهای مهمی در حوزه زنان انجام شد، اما متأسفانه روند انتصاب قیم که از سال ۲۰۱۶ آغاز شد، ده سال ادامه یافت. در این مدت شهرداریها از مردم گرفته شدند و تمام مراکز زنان یا تعطیل شدند، یا به نهادهای دیگر واگذار شدند و یا بهطور کامل از میان رفتند. زنان کاملاً بدون جایگزین رها شدند. اما پس از انتخابات محلی ۲۰۲۴ و بازپسگیری شهرداریها، تقریباً همه شهرداریها وارد روند بازگشایی و بازسازی حوزههای مرتبط با زنان شدند.»
«شهرهای زن یک پیام هستند»
گولر تونچ یرباسان با اشاره به اینکه جزیره یکی از مناطق پایلوت اعلامشده بهعنوان «شهر زن» است، گفت هدف از این طرح تقویت مبارزه زنان در شهرهایی است که سیاستهای «جنگ ویژه» در آنها شدت یافته است.
او اظهار داشت: «جزیره نیز یکی از این شهرهاست. در سطح مدیریتهای محلی، پنج شهر بهعنوان شهر زن اعلام شدند و بهعنوان مناطق پایلوت انتخاب شدند. این شهرها شامل آمد، نصیبین، جزیره، گَوَر و شهرستان ادرمیت وان هستند. وقتی از شهر زن سخن میگوییم، درباره معنا، مسئولیت و اهمیت آن نیز صحبت میکنیم. در ده تا پانزده سال گذشته، بهویژه از زمان آغاز دوره قیم، شاهد سلطه یک ذهنیت قالبی و مردسالار بودهایم. از این رو، انتخاب این مناطق پایلوت در کوردستان در عین حال حامل پیامی قدرتمند است.
اهمیت شهر زن
او درباره اهمیت طرح «شهر زن» افزود: «اعلام شهر زن در مناطقی که سیاستهای جنگ ویژه در آنها شدید است، قتل زنان افزایش یافته و زنان با سیاستهای مبتنی بر مواد مخدر و فحشا هدف قرار میگیرند، باعث میشود بار مشکلات و رنجهای موجود نیز آشکار شود. شهر زن یعنی شهری که با رنگ، زبان و نگاه زنان دوباره شکل بگیرد. این به معنای آن نیست که فقط زنان مدیریت کنند یا قدرت صرفاً در اختیار زنان باشد. هدف، ایجاد سیستمی مبتنی بر برابری و نمایندگی برابر است و اکنون نیز فعالیتها بر همین اساس ادامه دارد.»
دیدار با زنان در محلههای مختلف
گولر تونچ یرباسان گفت پیش از اعلام جزیره بهعنوان شهر زن، در محلههای متعددی با زنان دیدار و گفتوگو کردهاند و خواستهها و پیشنهادهای آنان را شنیدهاند.
او توضیح داد: «حدود سه تا چهار ماه پیش آغاز این پروژه را اعلام کردیم و جزیره را شهر زن نامیدیم. اما پیش از آن، در ۱۰ تا ۱۵ محله نشستهایی با زنان برگزار کردیم. از آنها پرسیدیم: آیا شهر زن میخواهید؟ چه نوع شهری میخواهید؟ چرا شهر زن؟ و خواستهها و پیشنهادهایشان را دریافت کردیم. در این دیدارها تأکید شد که زنان طی ده سال گذشته و حتی بیشتر، به خانهها محدود شدهاند، فضاهای اختصاصی زنان وجود ندارد و امکانات ویژه کودکان نیز ناکافی است. طرح شهر زن نیز بر اساس همین نیازها شکل گرفت.»
فعالیتها از مرکز شهر تا روستاها
گولر تونچ یرباسان با اشاره به اینکه فعالیتها تنها به مرکز شهر محدود نیست، گفت: «این برنامهها را به روستاها نیز گسترش دادهایم. در روستاها هم پروژههای مختلفی در حال اجراست. تاکنون در سه تا چهار روستا کار را آغاز کردهایم و این روند ادامه خواهد داشت. ما به محلهها، خانهها و خانوادهها سر میزنیم و با زنانی که در خانه هستند ارتباط برقرار میکنیم. درباره خشونت علیه زنان گفتوگو میکنیم، نیازهای آنان به حمایت روانی را بررسی کرده و همه این موارد را ثبت میکنیم.»
اداره سیاستهای زنان دوباره افتتاح شد
گولر تونچ یرباسان با بیان اینکه هنگام آغاز به کارشان اداره سیاستهای زنان وجود نداشت، گفت این اداره که در سال ۲۰۱۶ توسط قیم تعطیل شده بود، دوباره راهاندازی شده است.
او افزود: «زمانی که مسئولیت را برعهده گرفتیم، اداره سیاستهای زنان وجود نداشت. قیم در سال ۲۰۱۶ این اداره را تعطیل کرده بود. ما آن را دوباره افتتاح کردیم. سپس همکارانی را که در دوره قیم از کار اخراج شده بودند و در حوزه سیاستهای زنان فعالیت میکردند، دوباره به کار بازگرداندیم و فعالیتهایمان را سرعت بخشیدیم.»
ادامه فعالیت واحدهای اقتصادی، آموزشی و مقابله با خشونت
او با اشاره به ساختار این اداره گفت: «در این اداره سه واحد زیرمجموعه داریم؛ واحد اقتصاد، واحد مقابله با خشونت و واحد آموزش. همه این بخشها در حوزههای تخصصی خود مشغول فعالیت هستند. البته پروندهها و موارد مختلفی نیز به ما ارجاع میشود. اما اعلام جزیره بهعنوان شهر زن یا در اختیار گرفتن شهرداری به این معنا نیست که قتل زنان پایان یافته یا مشکلات حل شده است. سیاستهای مرتبط با مواد مخدر و فحشا همچنان ادامه دارد و مبارزه ما با این مسائل نیز ادامه خواهد داشت.»
«هدف ما کمونیزه کردن شهرداری است»
گولر تونچ یرباسان با اشاره به اهداف کنفرانس گفت این نشست علاوه بر ارزیابی عملکرد، به بررسی نقش مدیریتهای محلی در ساخت جامعه دموکراتیک نیز میپردازد.
او اظهار داشت: «هدف کنفرانس امروز این است که شهرداری را به نهادی مبتنی بر کمون و مشارکت مردمی تبدیل کنیم. تلاش میکنیم نقش زنان، کودکان، جوانان و جامعه را پررنگتر و آشکارتر کنیم. پیش روی ما دورهای فشرده قرار دارد. همزمان در حال تجربه یک روند بازسازی دموکراتیک و همچنین روند صلح هستیم. با این روند، مدیریتهای محلی نیز نقش و مأموریت مؤثرتری برعهده خواهند گرفت. میتوان گفت وارد دورهای جدید میشویم.»
پروژههای اشتغالزایی برای زنان
گولر تونچ یرباسان با تأکید بر اهمیت مشارکت اقتصادی زنان گفت که شهرداری پروژههای تازهای را در این زمینه آغاز کرده است.
او افزود:«باغچه شهری کمون زنان را راهاندازی کردهایم. حدود ۱۰ روز پیش افتتاح این باغچه انجام شد. در حال حاضر ۶ تا ۷ زن در آن مشغول به کار هستند و تلاش میکنیم این تعداد را افزایش دهیم. هدف ما ایجاد فضایی برای اشتغال زنان از طریق فروش سبزیجات و محصولات کشاورزی تولیدشده در این باغچه است.»
افتتاح مرکز کارگاه زنان
او همچنین از افتتاح مرکز کارگاه زنان خبر داد و گفت: «در این مرکز نیز ۶ تا ۷ زن مشغول به کار هستند. این مکان بهعنوان فضایی اجتماعی برای زنان و دانشجویان فعالیت میکند؛ جایی که میتوانند استراحت کنند، کتاب بخوانند و به مطالعه بپردازند.»
ایجاد باغ مرکبات با اشتغالزایی برای زنان
گولر تونچ یرباسان در پایان به یکی دیگر از پروژههای در دست اجرا اشاره کرد و گفت: «حدود دو هزار اصله درخت مرکبات در اختیار داریم. قصد داریم در زمینی به مساحت حدود هشت دونم (نزدیک به هشت هزار متر مربع) باغ مرکبات ایجاد کنیم. در این پروژه نیز زنان مشغول به کار خواهند شد و لیمو و نارنگیهای تولیدشده در این باغ از طریق مراکز فروش مشخص، توسط خود زنان به بازار عرضه خواهد شد.»
«هدف ما از بین بردن نابرابریهاست»
گولر تونچ یرباسان با اشاره به ادامه پروژههایی مانند خط تلفنی مقابله با خشونت علیه زنان (Alo Şiddet Hattı)، کارت ویژه زنان (JINKART)، برنامههای حوزه سلامت و فروشگاه همبستگی، گفت که تلاش میکنند نابرابریهایی را که در دوران انتصاب قیم در شهر عمیقتر شدهاند، کاهش دهند.
او افزود: «در نتیجه سیاستهای قیم، طی ۱۰ سال گذشته خلأ بزرگی در حوزه مدیریتهای محلی به وجود آمد. در شهرها نابرابریهای جدی شکل گرفت. ما نیز تلاش میکنیم در پنج سال آینده این نابرابریها را در شهر و عرصه جامعه مدنی از میان برداریم. میخواهیم فضاهایی ایجاد کنیم که زنان بتوانند با رنگ، اراده و هویت خود در آن حضور داشته باشند و اصل برابری در نمایندگی در آنها رعایت شود.»
«با میراث مقاومت زنان حرکت میکنیم»
گولر تونچ یرباسان با تأکید بر اینکه جزیره شهری شناختهشده به دلیل تاریخ و مقاومت زنان است، گفت که پروژه «شهر زن» نیز بر پایه همین میراث مبارزاتی شکل گرفته است.
او در پایان سخنانش اظهار داشت: «جزیره شهری است که همواره با تاریخ و مقاومتش شناخته شده است. در دهه ۱۹۹۰، خیزشی مردمی به رهبری زنانی چون بریوان شکل گرفت. اگر به سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ نگاه کنیم نیز مبارزه و مقاومتی را میبینیم که زنانی همچون سِوه، پاکیزه، آسیه، برژین و فریده در پیشاپیش آن قرار داشتند. در واقع مأموریتی که امروز برعهده گرفتهایم، بر تاریخ زنان، مبارزات زنان و مقاومت زنانی استوار است که از گذشته تا امروز ادامه داشته است.
سیاستهای «جنگ ویژه» که دولت در ده سال گذشته دنبال کرده نیز بخشی از این واقعیت است. اعلام جزیره بهعنوان شهر زن نیز بر همین اساس شکل گرفته است. شهر زن به معنای ساختن شهری است که در آن زنان بتوانند رنگ، روح، مقاومت، مبارزه، هویت و صدای خود را بازتاب دهند.
البته این به آن معنا نیست که مردان هیچ نقش و مسئولیتی ندارند. ما همراه با ریاست مشترک شهرداری و دیگر همکاران، بهصورت جمعی و در کنار زنان شهر تلاش میکنیم شهری بسازیم که برابری، اراده و روح زنان را نمایان کند. با همین رویکرد، جزیره را بهعنوان شهر زن اعلام کردیم.»