صدور حکم اعدام برای عجاج، شکنجهگر زندان بدنام نوگرهسلمان
بر اساس اطلاعات منتشرشده از دادگاه رسافه عراق، حکم اعدام «عجاج احمد حردان»، از مسئولان پیشین زندان بدنام نوگرهسلمان و متهم به مشارکت در شکنجه و قتل زندانیان انفال، صادر شده است. او در جریان بازجوییها به بخشی از اتهامهای خود اعتراف کرده بود.
مرکز خبر- بر اساس اطلاعات منتشرشده از دادگاه رسافه در بغداد، «عجاج احمد حردان» که از او به عنوان یکی از مسئولان و شکنجهگران زندان نوگرهسلمان در دوران حکومت حزب بعث عراق یاد میشود، به اعدام محکوم شده است.
این حکم پس از برگزاری جلسه جدید دادگاه در روز پنجشنبه ۱۴ مه ۲۰۲۶ صادر شد؛ جلسهای که پیشتر رسیدگی به آن به تعویق افتاده بود. گفته میشود قاضی پرونده پس از شنیدن اظهارات متهم و بررسی شهادت شاهدان، حکم اعدام او را صادر کرده است.
عجاج احمد حردان پس از بازداشت، در مراحل تحقیق به بخشی از اتهامهای مطرحشده علیه خود اعتراف کرده بود. بر اساس این اعترافات، او در قتل مستقیم شماری از زندانیان انفالشده، اعمال شکنجههای جسمی، گرسنه نگهداشتن زندانیان و دادن غذای ناسالم به بازداشتشدگان نقش داشته است. همچنین گفته میشود او مسئولیت زندان نوگرهسلمان را نیز بر عهده داشته است.
منابع قضایی عراق اعلام کردهاند نخستین جلسه رسیدگی به پرونده عجاج در تاریخ ۷ مه ۲۰۲۶ در دادگاه عالی جنایی عراق در منطقه رسافه بغداد برگزار شد؛ همان دادگاهی که پیشتر صدام حسین و شماری دیگر از مقامهای حکومت بعث در آن محاکمه شده بودند.
در این جلسه، هیئتی متشکل از دو قاضی و سه وکیل حضور داشتند و ۲۲ شاهد از میان حدود ۳۰۰ شاکی و خانواده قربانیان نیز شهادت دادند. بیشتر این شاهدان از بازماندگان و خانوادههای قربانیان عملیات انفال بودند.
پس از استماع شهادتها، دادگاه رسیدگی به پرونده را تا ۱۴ مه به تعویق انداخت و در نهایت امروز حکم نهایی علیه عجاج احمد حردان صادر شد.
عجاج که بود؟
عجاج احمد حردان متولد سال ۱۹۶۲ در شهر تکریت است؛ شهری که زادگاه صدام حسین نیز به شمار میرود. او در سال ۱۹۸۶ از دانشکده امنیت ملی عراق فارغالتحصیل شد و دو سال بعد با درجه نظامی «رائد» (سرگرد) به عنوان مسئول امنیت زندان کمپ نوگرهسلمان منصوب شد.
زندان نوگرهسلمان که در دهه ۱۹۳۰ ساخته شده، در منطقهای بیابانی در استان مثنی و در نزدیکی مرز عراق و عربستان سعودی قرار دارد. این زندان در دوران حکومت بعث به یکی از مخوفترین بازداشتگاههای عراق تبدیل شده بود؛ تا جایی که بر دیوار آن جمله «به جهنم خوش آمدید» نوشته شده بود.
چگونه عجاج شناسایی و بازداشت شد؟
پرونده شناسایی و بازداشت عجاج پس از ۳۷ سال، با روایت یکی از بازماندگان زندان نوگرهسلمان دوباره گشوده شد.
در ۱۶ آوریل ۲۰۲۵، زنی به نام «فەزیلە محمد» که از بازماندگان زندان نوگرهسلمان است، در جریان مراسم یادبود قربانیان انفال در بیابانهای اطراف این زندان، اطلاعات تازهای درباره زنده بودن عجاج دریافت کرد.
فەزیلە در زمان بازداشت تنها ۱۵ یا ۱۶ سال داشت و پنج ماه را در زندان نوگرهسلمان گذرانده بود. او در این مدت سه عضو خانواده خود، از جمله برادر ششسالهاش «قادر» و دو خواهر هشتساله و شش ماهه با نامهای «کامیلە» و «ماهیرە» را از دست داده بود؛ کودکانی که به گفته او، در نتیجه شکنجه و شرایط غیرانسانی زندان جان باختند.
او گفته است در جریان مراسم یادبود، دو مرد عرب به او نزدیک شده و پس از پرسوجو درباره استخوانهای باقیمانده خانوادهاش، به او اطلاع دادهاند که «عجاج هنوز زنده است».
پس از این افشاگری، فەزیلە بهصورت شخصی پیگیری پرونده را آغاز کرد و سرانجام با ثبت شکایت رسمی، نیروهای امنیتی عراق توانستند عجاج را در فاصله روزهای ۳۱ ژوئیه تا اول اوت ۲۰۲۵ در منطقه زلوعیه استان صلاحالدین بازداشت کنند.
پرونده عجاج اکنون به یکی از مهمترین پروندههای مرتبط با جنایتهای دوران انفال و زندان نوگرهسلمان تبدیل شده است؛ پروندهای که برای بسیاری از خانوادههای قربانیان، نه فقط یک روند قضایی، بلکه بخشی از تلاش دیرهنگام برای روشنشدن حقیقت و پاسخگویی عاملان جنایتها به شمار میرود.