صداهای زنانه؛ تلاشی برای شکستن ساختارهای مردسالار در سینما
شرکتکنندگان در رویداد فرهنگی «شب ایدهها» که در پایتخت الجزایر برگزار شد، تأکید کردند که وقتی دوربین در دست یک زن باشد، فقط واقعیت را ثبت نمیکند، بلکه آن را از نو تعریف میکند.
الجزایر - پس از موفقیت برنامه در قسنطینه و وهران، رویداد فرهنگی «شب ایدهها» با شعار «صداهای زنان» به الجزیره رسید تا نشان دهد حضور زنان در هنر دیگر صرفاً نمادین نیست، بلکه حضوری خلاقانه و آگاهانه است که کلیشههایی را که سالها صدای زنان را محدود کردهاند، به چالش میکشد.
این برنامه شامگاه شنبه ۲۸ مارس در مؤسسه فرهنگی فرانسه برگزار شد و لینا سوالم، کارگردان، آن را برنامهریزی کرده بود. این رویداد نتیجه همکاری زنانی بود که دیدگاهها و تجربههایشان را از دو سوی مدیترانه به اشتراک گذاشتند. نینا خضه، هاجر اوسلاتی و زلیخه طاهر نیز در این گفتوگوها حضور داشتند.
شرکتکنندگان با نمایش فیلمهای کوتاه و برگزاری گفتوگوهای عمیق، تنها به معرفی آثارشان اکتفا نکردند، بلکه ساختارهای روایی سنتی را هم نقد کردند؛ ساختارهایی که زنان را یا به حاشیه رانده یا در نقشهای کلیشهای محدود کردهاند. آنها نوعی سینمای متفاوت ارائه دادند که از تجربههای شخصی آغاز میشود، اما به مسائل گستردهتری مانند هویت، حافظه، بدن و آزادی میپردازد.
در این نگاه، سینما به فضایی برای نوعی مقاومت آرام تبدیل شده است؛ جایی که بدن زن دیگر صرفاً موضوع نگاه نیست، بلکه به کنشگری فعال بدل میشود که روایت میکند، معنا میبخشد و جهان را از زاویه دید خود بازسازی میکند. کارگردانان تأکید کردند که دوربین در دست زن فقط واقعیت را ثبت نمیکند، بلکه آن را از نو میسازد.
در این گفتوگوها همچنین به مسیرهای حرفهای این زنان و چالشهایی که در فضایی سینمایی که هنوز هم تا حد زیادی تحت تأثیر نگاه مردسالارانه است با آن روبهرو بودهاند، پرداخته شد. با این حال، ارادهای جدی برای عبور از این موانع نهفقط از راه ساخت فیلم، بلکه با ایجاد شبکههای حمایتی میان زنان برای تقویت صداهای تازه دیده میشود.
این رویداد تنها به نمایش آثار هنری محدود نشد، بلکه فضایی برای گفتوگو و بازنگری در جایگاه زنان، چه در صنعت سینما و چه فراتر از آن، فراهم کرد. این برنامه پیامی روشن دارد: توانمندسازی زنان در هنر یک تجمل نیست، بلکه ضرورتی اساسی برای خلق روایتهایی متنوعتر و صادقانهتر است.