سایه جنگ بر سفرهها؛ بحران قیمت و دسترسی
با وجود ادعای مقامات رسمی از نبود کمبود مواد غذایی در بازار، گزارشهای میدانی از بحران قیمت و کاهش دسترسی به غذا خبر میدهند.
مرکز خبر - رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی تهران در گفتوگو با صدا و سیما اعلام کرده است که «هیچ کمبود مواد غذایی در بازار وجود ندارد» و زنجیره تولید و تأمین کالا بهصورت عادی در جریان است.
او همچنین تأکید کرده که قیمت کالاهای اساسی مانند برنج، قند و شکر تغییری نداشته و واحدهای بنکداری با ذخیره دوماهه قادر به تأمین کامل نیاز بازار هستند.
با این حال، گزارشهای میدانی و روایتهای شهروندان، تصویری متفاوت از وضعیت بازار ارائه میدهد؛ تصویری که نشان میدهد مسئله اصلی نه فقط کمبود فیزیکی، بلکه بحران دسترسی و توان خرید است.
در همین رابطه طبق گزارش میدانی خبرنگار ما از کرماشان روژهلات، مژگان.ف، میگوید: «وقتی قیمت یک کیلو مرغ به حدود ۴۰۰ هزار تومان رسیده و دستمزد روزانه کارگر حدود ۵۰۰ هزار تومان است، عملاً امکان تأمین غذا برای خانوادهها وجود ندارد؛ حتی اگر کالا در بازار باشد.»
بر اساس این گزارشها، بسیاری از کالاهای اساسی از جمله برنج، حبوبات و روغن با افزایش شدید قیمت مواجه شدهاند. نسرین.غ، فعال مدنی در جوانرو، نیز میگوید: «صفهای طولانی نانواییها نشان میدهد نان به تنها گزینه قابل دسترس برای بسیاری از مردم تبدیل شده است. بسیاری فقط برای زنده ماندن نان خالی میخورند.»
در برخی موارد، نحوه توزیع نیز به بحران دامن زده است. افسانه هم روایت میکند: «در روزهای اول جنگ، آرد بهصورت مزایدهای فروخته میشد و قیمت آن تا چندین برابر افزایش یافت.» این در حالی است که مقامهای رسمی از «کنترل بازار» سخن میگویند.
اما شواهد موجود حاکی از آن است که بازار مواد غذایی با نوعی نابرابری ساختاری و افزایش فاصله طبقاتی مواجه شده؛ بهطوری که تنها اقشار برخوردار توان ذخیره و تأمین کالا را دارند.
همزمان، با تعطیلی بسیاری از مشاغل روزمزدی و کاهش درآمد خانوارها، فشار اقتصادی تشدید شده است. در مناطق حاشیهنشین، گزارشها نشان میدهد که تعداد وعدههای غذایی بهشدت کاهش یافته و برخی خانوادهها تنها هر چند روز یکبار غذای کامل مصرف میکنند.
در حالی که روایت رسمی بر «ثبات بازار و نبود کمبود» تأکید دارد، واقعیتهای میدانی نشان میدهد که بحران غذا در ایران بیش از آنکه به کمبود مطلق مربوط باشد، به فروپاشی قدرت خرید و اختلال در دسترسی گره خورده است؛ وضعیتی که عملاً بخش بزرگی از جامعه را از تأمین نیازهای اولیه محروم کرده است.